|
| पूर्णाङ्क २१२ होमपेज | अभिलेखालय | ग्राहक बन्नुहोस् | विज्ञापनको लागि |
अपराध अपराधी बुझाएर
अनुसन्धान • डम्बरकृष्ण श्रेष्ठ
नेपालको गृह प्रशासनले मिर्गौलाका भारतीय व्यापारी डा. अमितकुमारलाई पक्राउ गरेको पर्सिपल्ट २६ माघमा कुनै प्रक्रिया पूरा नगरी हतारहतार भारत सरकारलाई सुम्पेको घटनाले अनेकन कानूनी र प्रक्रियागत प्रश्नहरू उब्जाएको छ। डा. अमितकुमार इण्टरपोलको 'रेडकर्नर नोटिस'का आधारमा पक्राउ परेकाले बुझ्ाइएको बताउँदै महानगरीय प्रहरी अपराध महाशाखा, हनुमानढोकाका वरिष्ठ प्रहरी उपरीक्षक उपेन्द्रकान्त अर्याल भन्छन्, “अवैध विदेशी मुद्राभन्दा ठुलो मृगौला व्यापारको अपराध उनले भारतमा गरेका र नेपालमा उनीविरुद्ध कसैको उजुरी नपरेकोले हस्तान्तरण गरिएको हो।” अहिले प्रहरी अमितका भाइ डा. जीवन, उनका नेपाली सहयोगी पङ्कजझा र चितवनको वाइल्ड लाइफ रिसोर्टमा उनलाई पक्राउ गर्दा भागेका भारतमा उनकै अस्पतालमा काम गर्ने रमेश थापाको खोजी गर्दै थप अनुसन्धानमा जुटेको छ। मुख्य अभियुक्तलाई भारतको जिम्मा लगाइसकेपछि थप अनुसन्धानमा प्रहरी कति सफल हुन्छ, हेर्न बाँकी छ। पक्राउ परेलगत्तै भारतको औपचारिक पत्र आएपछि अमितलाई प्रधानमन्त्री गिरिजाप्रसाद कोइरालाको आदेशमा शनिबारको विदाकै दिन भारतीय अधिकारीसमक्ष हस्तान्तरण गरिएको बुझ्िएको छ। एक प्रहरी अधिकारीले 'माथिको आदेश'मा अमितलाई बुझ्ाएको स्वीकार पनि गरेका छन्। यसो गर्नुअघि गृहप्रशासनले परराष्ट्र मन्त्रालय, सरकारी वकिलको कार्यालय कसैसँग पनि समन्वय एवं छलफल गरेको थिएन। अघिल्लो दिनसम्म प्रहरी अधिकारीहरू उनलाई आइतबार अदालतमा पेश गरिने बताउँदै थिए। यसरी आधारभूत प्रक्रिया नै पूरा नगरी हतारमा बुझ्ाइनुले नेपाली कानूनको अपहेलना भएको जिकिर कानूनविद्हरूले गरेका छन्। अमितको सुपुर्दगीले कानून व्यवसायीहरूलाई पञ्चायतकालमाझापामा पक्राउ परेका भुटानी मानवअधिकारवादी नेता टेकनाथ रिजाललाई तत्कालीन सरकारले रातारात भुटानसमक्ष सुम्पेको घटनाको स्मरण गराएको छ। थापाका अनुसार, कुनै पनि अभियुक्तलाई बुझ्ाउनुअघि गिरफ्तार गर्ने मुलुकले त्यसबारे सम्बन्धित निकायहरूबीच बहस चलाउनु पर्छ, सुपुर्दगी गरिने मुलुकमा पाउने सजायबारे बुझ्ेर त्यसको मात्रा र प्रकृति हेरी प्रक्रिया अगाडी बढाउन सक्छ। रु.१ करोड ६५ लाख ८२ हजार बराबरको अवैध विदेशी मुद्रासहित पक्राउ परेका अमितलाई नेपालमा मुद्रा अपचलनको अभियोगमा मुद्दा चलाउन काठमाडौं जिल्ला अदालतमा पेश गर्ने जानकारी प्रहरीले दिएको थियो। अनुसन्धान अगाडि बढाउँदै जाँदा उनीमाथि नेपालसँग सम्बन्धित मिर्गौला व्यापारमा पनि कारबाही चलाउन सकिन्थ्यो। नेपाली कानूनमा विदेशी मुद्रा अपचलन गर्नेलाई रु.५ करोड बराबर जरिवाना र चार वर्ष कारावास तथा मिर्गौला व्यापार गर्नेलाई रु.१० लाख जरिवाना र पाँच वर्ष कारावासको व्यवस्था छ। अमितविरुद्ध भारतमा मानव अङ्ग प्रत्यारोपण कानून १९९४ अन्तर्गत गैरकानूनी अङ्ग प्रत्यारोपण, ठगीलगायतका मुद्दा चलाइने भएको कुरा प्रकाशमा आएको छ। |
