cfj/0f

g]kfn k|x/L

rsf]{ dfcf]jfbL cfqmd0f ‰]ln/x]sf] g]kfn k|x/L sdhf]/ g]t[Tj, ckl/eflift e"ldsf / zfxL ;]gfsf] …8f]ldg];gÚ af6 olt x/]; vfPsf] 5 ls clxn] gful/sn] s'g} 7"nf–;fgf ljklQdf k|x/L ;]jf kfpg g;Sg] cj:yf 5 . /fHosf] sfg"gJoj:yf kfngf u/fpg] / gful/s ;'/Iff lbg] lgsfosf] of] xljut ;'wf/ ug{ /fhgLlts bn, b/af/, u[x dGqfno / k|x/L k|wfg sfof{no sf]xL klg uDeL/ b]lvFb}gg\ .

lzj ufpFn]


dLg ah|frfo{

n7\7L af]s]/ ;/sf/ k|d'vsf] lgjf; afn'jf6f/sf] 9f]sfdf ;'/Iff lbO/x]sf
k|x/Lx¿ :jo+ eg] ;'/lIft 5}gg\ .

!# ;fpgdf dx]Gb| k'ln; Snadf k|x/Lsf] Pp6f sfo{qmdnfO{ ;Daf]wg ub{} u[xdGqL k"0f{axfb'/ v8\sfn] clxn] …g]kfn k|x/Lsf] xfnt g"g vfPsf] s'v'/f h:t}Ú ePsf] oyfy{ cf]sNg'eof] . sfo{qmddf …/fd|f] ;]jf k|bfg ug{ g;Sg] k|x/Ln] bf}/f;''?jfn / abL{ vf]n]/ 3/ uP x'G5Ú eGg] dGqL v8\sfsf] egfO lyof], hals oyfy{df dfcf]jfbLsf] cfqmd0f tyf c;+j]bgzLn ;/sf/ / ;dfhaf6 w]/} k|x/L hjfg / clkm;/ ;]jf 5f8]/ efu]sf 5g\ . u[xdGqLsf]] ljZn]if0f 7Ls eP klg cfqmf]z 7fpFdf k/]g . lsgeg] g]kfn k|x/Lsf] kL8f a'l‰lbg] clwsf/;DkGg JolQmn] k'ln; ;]jfnfO{ l9n} ePklg p4f/ ug{ cl3 ;g'{k5{ . o;sf] dtna xf] g]kfn k|x/Lsf] e"ldsf k|:6 kfl/lbg]Ù tflnd, ;'ljwf a9fpg] / s'zn g]t[Tj lbnfpg]df s]lGb|t x'g] .

x'g klg !)÷!@ jif{ cl3;Dd xftdf Pp6f n7\7L af]s]/ l5/]sf] e/df ufpF ysf{pg] k'ln; clxn] cfkm}FnfO{ hf]ufpg wf}–wf} cj:yfdf k'u]sf] 5 . l;+xb/af/nfO{ ufpF;Fu hf]8\g] /fHosf] ;a}eGbf Jojl:yt of] ;+oGq dfcf]jfbLsf] lg/Gt/ xdnfkl5 ;b/d'sfdsf] ;]/f]km]/f]df ylGsPsf] 5 . sfg"g Joj:yfsf] kfngf u/fpg] /fHosf] ;a}eGbf r':t lgsfo clxn] cfˆg} arfp ug{ klg ;ls/x]sf] 5}g . cf7 jif{cl3;Dd @^ k|x/L kf]i6 ePsf] /f]Nkfdf clxn] ;b/d'sfd lnjfË aflx/sf 8fF8fsfF8fdf Pp6f klg k|x/L kf]:6 5}g . /, b]zel/sf ufpFaf6 k|x/L x6fP/ hgtfnfO{ ;/sf/n] lagf ;'/Iff 5fl8lbPsf] 5 .

…hgo'4Ú sf] ;'?cft kl5sf ^ jif{ -)%@–)%*_ ;Dd dfcf]jfbL;+Fu PSn} le8\g] k|x/Lsf af/]df clxn] rrf{ g} x'g 5f8]sf] 5 . …y|]6Ú plQs} 5, dfcf]jfbLsf] tkm{af6 klg . t/, klg of] n]v tof/ ug]{ qmddf ;'/Iff;Fu ;DalGwt gLltlgdf{0fsf txdf g]kfn k|x/Lsf] jt{dfg xljutaf/] s;}n] lrGtf lnPsf] kfOPg . ;}Go ljz]if1 OGb|lht /fO{sf] klg egfO 5, æljb|f]x lgoGq0f ug{ k|x/Lsf] d'Vo e"ldsf agfOg'x'Gg t/ xfdLsxfF pgLx¿ g} dl//x]sf 5g\ .Æ cyf{t\ ;]gf d}bfgdf cfPsf] cj:yfdf klg dfcf]jfbLn] k'ln;nfO{ g} k|d'v lgzfgf agfO/x]5g\ .

b]z;]jfdf k'ln;sf] of]ubfg ;fgf] 5}g . 6«flkmsdf nueu b'O{ xhf/ k|x/L 5g\ eg] ck/fw cg';Gwfgsf If]qdf tLg xhf/ sfo{/t 5g\ . ;Ldf ;'/Iff, eLcfOkL ;'/Iff, ljdfg:ynx¿sf] ;'/Iff, nfu" cf}ifw sfg"g sfof{Gjog OsfOdf ;]jf, r]lna]6L a]rlavg lj?4 / ;fd'bflos k|x/L ;]jfsf If]qdf hgkb k|x/Lsf] 7"nf] ;ª\Vof lqmofzLn 5 . ljb|f]xL kIfsf] xdnf ;fdgf ug{ g;ls/x]sf] g]kfn k|x/Ln] ca cfˆgf ofjt\ c¿ lqmofsnfk /fd|/L k"/f ug{ g;Sg] cj:yfdf k'u]sf] 5, h;sf] c;/ l;Ëf] ;dfh / cy{tGqdf kg{ uPsf] 5 .


ufpFdf k|x/Lsf] cg'kl:yltkl5 ljBfnoaf6} ljBfyL{ ckx/0f ug{ dfcf]jfbL ;kmn x'Fb} cfPsf 5g\ . $ ;fpg @)^! df sf7df8f}F pkTosfsf] blIf0f 5}dn]sf] >Ls[i0f dfljsf ljBfyL{x¿ ckx/0fkl5 dfcf]jfbLsf] ;}Go tflnddf .

sfnsf] d'vdf xf]ldg afWo k|x/LnfO{ g t 5fkfdf/ ;fdgf ug]{ 6«]lgË g} lyof] g t xltof/ . clxn] klg xltof/sf] b[li6n] pm alnof] 5}g . s/La $& xhf/ ;ª\Vofsf g]kfn k|x/LdWo] $) k|ltzt;Fu ‰08} ztfAbL k'/fgf] …y|L g6 y|LÚ tyf …r/f xfGg]Ú aGb's eg]/ sxlnPsf] …6' 6'Ú /fOkmn 5g\ eg] afFsL ^) k|ltzt k'ln;;Fu t Tof] klg 5}g . cyf{t\ clxn] klg b]zel/ s/La @% xhf/ k|x/Lsf] xftdf nf7L dfq 5, hals dfcf]jfbLsf] z:q e08f/ w]/} alnof] eO;Sof] . t/ klg /fhgLlt1, b/af/, u[xdGqfno / :jo+ k|x/L k|wfg sfof{no sf]xL klg o; af/]df uDeL/ 5}gg\ .

/fHosf] pkl:yltsf] cfef; lbg] k|x/Lsf] dfldnf cf]‰]ndf kg{' :jo+ k'ln;sf] nflu dfq xf]Og, k|hftflGqs k4lt / gful/s k|zf;gaf/] rf;f] /fVg] hf] ;'s}sf nflu klg lrGtfsf] ljifo xf] . g]kfn k|x/L s;/L oltlj£g e"ldsfxLg / sdhf]/ x'g k'Uof] < ;'/Iff ljz]if1x¿, xfn sfo{/t / ;]jf lgj[Q pRrkb:y k|x/L clwsf/Lx¿sf ljZn]if0fdf o;f] x'g'df k|d'v tLg sf/0f 5g\M sdhf]/ g]t[Tj, ckl/eflift e"ldsf / ;]gfsf] …8f]ldg];gÚ .

sdhf]/ g]t[Tj
cfsif{s tnj ;'ljwf, cfw'lgs xltof/ tyf tflnd gxF'bf gx'Fb} klg 7"nf] ;ª\Vofsf k|x/L dfcf]jfbL cfqmd0fsf] ;fdgf u/]/ lhNnf, gu/ / cf;kf;sf …kf]i6Ú df lqmofzLn 5g\ . @$ 306] 8\o"6Ldf a;]/ ql;t x'Fbfx'Fb} klg dfcf]jfbL …km];Ú ul//x]sf oL k|x/Lsf] dgf]ansf] s'/} gu/] x'G5 . ;}Goljb\ OGb|lht /fO{ eGg''x'G5, æxltof/, tna / tflnddf l;kfxLsf] dgf]an lge{/ x'G5 . yf]qf xltof/, Go"g ;'ljwf / cfjZos tflndsf] cefjdf klg ;]gfn] hlt g} sfd ug'{kbf{ k|x/Lsf] dgf]an sdhf]/ x'g' :jfefljs xf] .Æ

x'g klg dfcf]jfbL;Fu ha/h:t lel8/x]sf k|x/Lsf nflu u[x, cy{, of t /Iff dGqfnodf nljË ug{ ;lsGYof] h;sf nflu g]kfn k|x/Lsf pRrkb:y clwsf/Lx? cl3 ;b}{gg\ . c¿ s]xL geP klg dfcf]jfbL;Fu nl8/x]sf k|x/Lsf nflu yf]qf eP klg ;]gfsf] h8\of}/L P;Pncf/ aGb's dfUg / csfndf k|x/L dfg{af6 hf]ufpg cGo ef}lts ;'ljwfsf nflu jsfnt ug{ ;lsGYof] . Ps hgf pRr k|x/L clwsf/Lsf egfOdf, æy|L g6 y|L sf e/df k'ln;nfO{ d[To'sf] d'vdf ws]Ng] ck/fw ug{'x'Fb}gYof] . t/ s;}n] Wofg lbPg .Æ k|x/L dg{] qmd /f]lsPsf] 5}g . c;f/ dlxgf leq dfq} dfcf]jfbLsf] xdnfdf k/]/ !^ k|x/Ln] Hofg u'dfPsf 5g\ .
o'4d}bfgdf dg'{ kbf{kb}{ g]kfn k|x/Lsf] g]t[Tjn] cfˆgf hjfgx¿nfO{ ;?jf–a9'jfdf ;Dd klg /fxt lbg;s]sf] 5}g . @)%* ;fndf ;z:q k|x/L andf l5/]sf g]kfn k|x/Lsf ;a OG:k]S6/x¿ clxn] 8LP;kL eO;s] t/ g]kfn k|x/L x'Fbfsf pgsf ;fyLx¿ clxn] klg ;f]xL kbdf 5g\ . c9fO{ jif{b]lv OG:k]S6/b]lv P;P;kL;Ddsf sdf08/ txsf !%) b/aGbLsf] kbk"lt{ x'g;s]sf] 5}g . *%) ;ª\Vofdf k|x/L b/aGbL yk ePkl5 v8f ul/Psf] dfgj ;|f]t Joj:yf ljefusf] k|d'v PcfOhL kb vfnL 5 .

k|x/L P]gn] jl/i7tfnfO{ dfq geP/ bIfnfO{ kbf]Gglt ug{] eg] klg Jojxf/df Tof] 5}g . cfˆgf] o'lg6 jf If]qdf ;Ifdtfk"j{s sfd ug]{, 6Ld xfFSg]n] cj;/ kfpg] ;Defjgf yf]/} 5 . Ps hgf P;P;kLsf egfOdf, æ;a} dl§t]nsf] nfOgdf kfnf] s'/]/ a;]sf 5g\, cl3Nnf] uPkl5 d kfpF5' eg]/ .Æ Ps pRr k|x/L clwsf/L t olt;Dd eG5g\, ætNnf] txsf] s] s'/f, k|x/Lb]lv cfOhL;Ddsf] Wofg Hofg / hflu/ hf]ufpgdf s]lGb|t 5 .Æ


s[i0f vgfn
dfcf]jfbL ljb|f]x z'? ePotf lbg}lkR5]
h:tf] o:tf ;nfdLn] lg/Gt/tf kfpFb} cfPsf 5g\ . dWoklZrdsf] kxf8df dfcf]jfbL cfqmd0fdf dfl/Psf k|x/Lsf] ;Ddfgdf If]qLo k|x/L sfof{no g]kfnu~hdf cfof]lht Ps sfo{qmd .

dfcf]jfbLsf] …y|]6Ú ;]gf / ;z:qnfO{ eGbf g]kfn k|x/LnfO{ a9L 5 lsgeg] pm;Fu xltof/ klg kof{Kt 5}g . ;fj{hlgs 7fpFdf kl/ro 5Ng], hflu/ 5fl8;s]F eGg], kmf]g l/l;e gug{], glrlgg] kf]zfsdf lxF8\g], 3/ ghfg] u/]/ cfkm"nfO{ arfp ug{' k/]sf] 5 . pkTosf aflx/sf k'ln;n] t cfˆgf] sfof{nod} bz}Fltxf/ dgfPsf] jiff}{F eO;Sof] . /ft k¥of] ls n';'Ss rf}sL aflx/ uP/ ;'Tg] klg 5g . t'ngfTds ¿kdf Go"g tnj ;'ljwf / tflndsf e/df pRr hf]lvddf a;]/ sfd ug{ afWo cfˆgf ;Ë7gsf sd{rf/Lk|lt u[x dGqfno / k|x/L g]t[Tj ;+j]bgzLn 5}g .

dfcf]jfbL ljb|f]x z'? ePotf !@ ;fpg @)^! ;Dd dfcf]jfbL xdnfdf k/]/ !,@#@ hgf g]kfn k|x/Ln] Hofg u'dfPsf 5g\ . dfl/g] k|x/Lsf kl/jf/nfO{ & nfv ?k}ofFsf] Ifltk"lt{ lbg] ;/sf/sf] gLlt Jojxf/df nfu" ug{ pT;'stf b]lvPsf] 5}g . bzf}F ls:tfdf klg of] /sd lng g;lsPsf] u'gf;f] kLl8t kl/jf/sf] 5 . k|x/L sNof0f sf]ifsf] sfof{nodf ;]tf] ;f/Ldf sfvdf gfgL af]s]/ wfpg]x¿sf] b'b{zfn] of] kL8f cf]sln/x]sf] 5 . Pshgf pRr k|x/L clws[tsf] ljZn]if0fdf æg]t[Tjn] a9'jf ug{ g;Sg], tSdf lbg g;Sg], Jofj;flos ;'/Iff lbg g;Sg] ePkl5 lg/f;f 5fpF5 g} .Æ t/ k|x/L dxflg/LIfssf] sfof{non] o:tf cf/f]knfO{ …s;}n] lgof]lht ¿kdf u/]sf] k|rf/Ú eg]sf] 5 .

dxflg/LIfs kbdf Pskl5 csf]{ u/L …ef]ujfbLÚ x¿ xfjL ePsf sf/0f k|x/L ;Ë7g of] xfntdf k'u]sf] 7fGg] k|x/L clwsf/Lx¿ klg 5g\ . cyf{t\ ;Ë7gsf] g]t[Tj ug{] Ifdtf geP klg ;jf]{Rr kbdf k'u]kl5 To;sf] clwstd pkef]u ug{] rfxgf pgLx¿df b]lvg] u/]sf] 5, b]z / k|x/L ;]jf :jo+ hlQs} vt/fsf] laGb'df k'u]sf] lsg gxf];\ . pgLx¿sf ljZn]if0fdf, k|x/L ;Ë7gsf] 9fFrf klg o;sf] Pp6f sf/0f xf] . hxfF hlt;'s} of]Uo eP klg k|x/L k|d'v afx]s afFsLn] s]xL ug{} ;Sb}gg\ . ev{/} ;]jfaf6 aflxl/Psf Ps jl/i7 k|x/Lsf egfOdf æk|x/Ldf dxflg/LIfs kb g} ;a} yf]s xf], ToxfF gk'Ug]n] s]xL ug{ ;Sb}g, t/ s]xL u5{' eGg] ToxfF k'Ug} kfpFb}g .Æ x'g klg …dl§t]nsf] nfOgdf cl3Nnf]n] kfnf] kfpg]Ú rngn] kl5Nnf tLg jif{ leq /fdsfhL jfGtjf, e'jg rGb / cgGt/fd e§/fO{ h:tf ;Ifd / jl/i7 k|x/L clwsf/Lx¿ dxflg/LIfs x'g} gkfO{ aflxl/P .

k|x/L k|wfg sfof{nosf cg';f/, @)^) ;fpgb]lv @)^! c;f/ d;fGt;Dd Ps jif{df tf]lsPsf] st{Jo k'/f gug{] k|x/L hjfgb]lv P;P;kL;Ddsf @,#(# nfO{ ;]jfd'Qm ul/Psf] 5 . sfof{nosf efiffdf k|x/L P]g lgodsf] lj?4 sfd u/]sfx¿ o;/L sf/afxLdf k/]sf x'g\ . o;sf] cy{ xf] ls k|x/L ;Ë7g leq g}lts an olt z"Go eof] ls sf]xL klg dfcf]jfbL;Fu n8]/ dg{ rfxGg . kmntM hf]lvd x'g] 7fpFdf hfg'kgf{;fy pgLx¿ efu] jf hflu/ 5f8]/ lxF8] . elgG5, kl5Nnf] jif{ /flhgfdf u/]/ lxF8]sf k'ln;sf] ;ª\Vof klg cf7 ;oeGbf dfly 5 t/ k|x/L k|wfg sfof{non] o;sf] PlSsg ;ª\Vof v'nfpg rfx]g .

k|x/L g]t[Tjsf] cfnf]rgf eg]sf] clxn]sf] ;Gbe{df k|x/L dxflg/LIfs ZofdeQm yfkfsf] cfnf]rgf xf] . pxfF lj?4 k|x/Lsf] cfTdan a9fpg sfo{ ug{ g;s]sf] tyf hflu/ ksfpg] / k"/f cjlw kbdf a:g] dfq Wofg ePsf] cf/f]k nfUg] u/]sf] 5 . t/, cfˆgf] g]t[Tjsf af/]df ul/g] 6Lsfl6Kk0fL af/] dxflg/LIfs yfkf v'n]/ af]Ng rfxg'ePg . pxfFn] olt dfq eGg'eof], æy'k|} /fd|f sfd ePsf 5g\ d cfkm"n] u/]sf] sfddf ;Gt'i6 5' .Æ s'/f yKb} dxflg/LIfssf] ;lrjfnosf P;P;kL /d]z rGb eGg''x'G5 æk|x/Lsf] df]/fn psf:g w]/} sfd ePsf 5g\ . Pp6f dfkb08 to u/]/ kf/bzL{ 9Ën] ;?jf, a9'jfsf] k|0ffnL a;fOPsf] 5 .Æ To:t} tNnf] txsf] df]/fn s;/L psf:g ;lsG5 eGg]df k|x/L k|wfg sfof{nosf] d'Vo Wofg uPsf] / zflGt ;]gfdf x]O6L hfg]dWo] sdf08/nfO{ 5f8]/ !@% hgf l;kfxL xaNbf/nufot h'lgo/ clkm;/nfO{ k7fpg] tof/L ul/Psf] P;P;kL rGbn] atfpg'eof] .

ckl/eflift e"ldsf
dfcf]jfbL k|s/0f ePb]lv ablnPsf] kl/l:yltdf k|x/Lsf] e"ldsf s] x'g'k5{ eGg] af/]df u[x dGqfno / k|x/L k|wfg sfof{no k|:6 5}gg\ . !@ ;fpgdf u[xdGqL k"0f{axfb'/ v8\sfn] …lgi7f, cg'zf;g / lhDd]jf/L af]w u/]/Ú ;]jf ug{ k|x/LnfO{ lgb]{zg t lbg'eof] t/ Tof] lgb]{zg k"/f ug{ k|x/Lsf] e"ldsf / cfjZos ;fwg af/] s]xL atfpg'ePg . s/La kfFrbzs nfdf] Oltxf; ePsf] k|x/L ;Ë7g olt hl6n r'gf}tLsf] ;fdgf ul//xFbf klg u[xdGqLn] k/Dk/fut cfbz{ jfSo afx]s s]xL gaf]Ng'n] k|x/L ;Ë7g c‰} klg låljwfdf /xg]5 / p;sf b'lb{g afFsL g} 5g\ eGg] b]vfpF5 .


dLg ah|frfo{
/fi6«sf] k|ltlglwTjM g]kfn k|x/Ldf y/L–y/Lsf cg'xf/ .

d'n'sdf åGå rls{/x]sf] cj:yfdf k|x/Lsf] e"ldsf s] x'g'k5{ eGg] af/]df gful/s ;dfh, /fhgLlts bn r"k 5g\ . hals hg;'/Iffsf] nflu jt{dfg / eljionfO{ x]/]/ klg k|x/L annfO{ arfpg'kg]{ x'G5 . lj1x¿ eG5g\, ;z:q åGå df}nfPsf] a]nfdf k'ln;sf] b]lvg] …/f]nÚ yf]/} x'G5 . t/ o;nfO{ ‰g\ alnof] agfpg'k5{, tfls o;n] n8\g] ;z:q annfO{ ;3fp k'¥ofcf];\ / ef]ln c‰ /fd|/L sfd ug{ ;sf];\ . ;}Goljb\ OGb|lht /fO{sf egfOdf, æhgkb k'ln;sf] sfd gful/s ;'/Iff xf] / u}/ sfg"gL sfd /f]Sg' xf] . t/, oxfF t dfcf]jfbL lj?4 k|of]u u/]/ pgLx¿sf] Hofg lng] sfd eO/x]sf] 5 .Æ

lj1x¿ eG5g\, k'ln; sfg"g Joj:yf nfu" ug{ ag]sf] gful/s OsfO xf], ljb|f]xL;Fu n8\g ag]sf] kmf}hL cË xf]Og . o; ;f]rfO cGtu{t k'ln;nfO{ xltof/ lbP/ alnof] agfpg] ts{ cfkm}Fdf unt 5 . p;nfO{ t cg';Gwfg k|0ffnLdf bIf agfpg'k5{ . …l;len jf/Ú ePsf] 7fpFdf k'ln;sf] e"ldsf ;]gfnfO{ cg';Gwfgdf ;xof]u ug{]df ;Lldt x'g'k5{ . æg]kfndf eg] ;]gfsf] cl3 nufP/ k'ln; kl/rflnt ul/Psf] 5, cftÍjfb;Fu n8\gÆ Ps lj1sf] egfO 5 . o:tf] ljZn]if0f cg';f/, o'4 jf cfGtl/s ljb|f]xdf ;]gfn] l:ylt ;fDo agfPkl5 ToxfFsf] ;'/Iff Joj:yf ;fdfGo /fVg k'ln;sf] sfd z'? x'G5 . k"j{ dxflg/LIfs w|'jaxfb'/ k|wfgsf egfOdf klg æ;z:q cftÍ lgoGq0f u/]kl5 hgtfsf] ;'/Iffsf nflu k'ln; k|zf;g kl/rflnt x'G5 .Æ

)%@ kmfu'gb]lv clxn];Dd klg ljb|f]xL;Fu n8\g …k|mG6Údf k'ln; k7fpg] sfd x'Fb} cfPsf] 5 . ptf ;]gfn] k|x/L klg cfkm"hlQs} dfcf]jfbL;Fu n8]sf] b]v]/ k'ln;nfO{ cfˆgf] ;xof]uL xf]Og k|lt:kwL{ 7fg]sf] h:tf] klg b]lvG5 . h;n] k'ln;n] kfpg] kf]zfs, ;'ljwf, xltof/b]lv ljljw pks/0f ;d]tdf v6k6 Nofpg] u/]sf] 5 . To; sf/0f k'ln;nfO{ sfg"g Joj:yf nfu" ug{] / gful/s ;'/Iff ug{] cËsf ¿kdf ;lqmo u/fpg l9nfO ug{'xF'b}g . ljb|f]x ;fDo gx'Fbf;Dd pgLx¿nfO{ ;]gfsf] ;xof]uL agfpg ;lsG5 t/ y|L g6 y|L af]sfP/;Fu} k'ln;nfO{ u:tLdf lxF8fpg] sfd rflxF a'l4dfgL b]lvGg . lgisif{df eGg ;lsG5 hgkb k'ln;nfO{ ;z:q ljb|f]xL;Fu le8\g gnufpm . nufpF5f} eg] p;nfO{ rflxg] aGb's;Dd t xftdf xflnb]pm .

;]gf;Fusf] ;dGjosf] cefj zÍf:kb JolQm kqmfpsf] ;Gbe{df k|:6 x'G5 . ;dfltPsf JolQmx¿ dflysf] sfg"gL sf/afxL clxn] k|x/Lsf nflu 6fpsf]b'MvfOsf] ljifo ePsf] 5 . ;]gfn] dfG5] ;dfpF5, n}hfG5 / dlxgf}F kl5 k'ln;nfO{ a'‰fpF5 . t/ …@$ 306f leq ;dft]sf]Ú k|ltj]bg agfP/ sfg"gL k|Zgsf] ;fdgf ug{'k5{ k'ln;n] . Jojxf/df w]/} k6s b]lvO;Sof]– k'ln;nfO{ ;fy lnP/ cg';Gwfg ug{] kl/kf6L ga;fP;Dd ;]gf dfcf]jfbL lj?4 ;kmn x'g ufx|f] 5 . t/, o;sf] nflu k'ln;nfO{ o'4d}bfgdf nUg] kl/kf6L /2 ug'{ k¥of] . s'g sfd ;]gfn] / s'g sfd k'ln;n] ug{] eGg] clxn]sf] c:ki6tfdf dfcf]jfbL ljb|f]xnufotsf cfk/flws sfd sf/afxL lgoGq0f ug{ /fHo ;+oGqx¿ k|efjsf/L gx'g' :jfefljs xf] . t/ o;af/] k|x/Lsf] g]t[Tjdf /x]sf jf ;]jf lgj[Q ePsf jl/i7 clwsf/Lx¿ klg ;]gf, b/af/ / clVtof/tkm{ cfFvf t]:of{pFb} v'n]/ af]Ng rfx]gg\ .

la8Dagf oxfF 5 ls oltla£g cftÍ / r'gf}tLx¿sf afah"b k'ln;n] cfˆgf k'/fgf] cfbt 5f8]sf] 5}g / kfPsf] a]nfdf vfOxfNg] k|j[lQ xfjL g} 5 . ;/sf/jfbL d'2fsf] kl/efiff eGbf aflx/ uP/ n]gb]gsf] ljjfbdf dfG5] ;dfpg], afn'jf l‰Sg];Fu ‰u8f ug{], nfO;]G; afF8\g kfOgF eg]/ ?jfjf;L ug{] sfd k|x/Ln] u/]s} 5g\ . /]i6'/fF / k;n];Fu xKtfjf/L p7fpg ab\gfd 5Fb}5g\ k'ln; . !# ;fpgdf u[xdGqL :jo+n] ædnfO{ k};f rflxGg dflysf nflu eg]/ k};f p7fpg aGb ug{';\Æ eGg' k¥of] . o;/L 8/ ;Gqf;sf] a]nfdf klg sltko k|x/L kbflwsf/Lsf] oyfl:yltd} rln/xf];\ eGg] kf/fn] k|x/LnfO{ enf] lrtfpg]sf] dgdf lr;f] k:b5 .


ls/0f kf08]{
k|x/L dxflg/LIfs ZofdeQm yfkf .

;]gfsf] …8f]ldg]zgÚ
k|x/L clwsf/Lx¿sf cg';f/ ufpF zx/ hxfFs} …d'ed]G6Ú df klg k'ln;n] ;]gf;Fu cg'dlt lng'k5{ . st} ;]gf u:tLdf hfg' k¥of], k'ln;;Fu dfG5] dfU5 / k'ln; cl3 nfUg'k5{ . k[i7e"ld / tflnd k|x/Lsf] 5, t/ ;]gf;Fu a;]/ n8\g' k5{ . lhNnfdf k|d'v lhNnf clwsf/Lsf] lgb]{zgdf rNg] k|x/L clxn] cs}{ ;}4flGts / ;fdl/s cEof;af6 cfPsf] ;}lgssf] cfb]zdf kl/rflnt x'g'k5{ . Pshgf k|x/L clws[tsf egfOdf, ;]gfsf] :yfgLo k|d'vsf] v6gk6gdf lhNnfsf] l;Ëf] k'ln; kl/rflnt x'g] u/]sf] 5 . k'ln;sf] cfˆgf] g]t[Tjsf] s'g} e"ldsf 5}g .

;]gfsf] cu'jfOdf ag]sf] o'lgkmfO8 sdf08sf] cjwf/0ffåf/f Jojxf/df k|x/Lsf] x'd{t lng] sfd u/]sf] 5 . ck/]zgdf ;xefuL eP/ ldzg ;lsgf;fy ;z:q k|x/L ansf] k'ln; cfˆgf] Jof/]s kms{g kfpF5 . a]nfavtsf a}7sdf ;xefuL x'g] afx]s /fli6«o cg';Gwfg ljefusf] gfdf]lg;fg x'Fb}g . sf/afxLsf bf}/fg lghfdtL sd{rf/Lsf] pkl:ylt sxLF x'Gg / pgLx¿sf] pkl:yltsf] cy{ klg 5}g . ;du|df b]zel/af6 hjfgb]lv OG:k]S6/;Ddsf ^ xhf/ g]kfn k|x/Lsf hjfgnfO{ ;]gfsf] dftxtdf kl/rflnt ug{] sfd g} Jojxf/df …o'lgkmfO8 sdf08Ú ePsf] 5 . t/ klxnf] / bf];|f] r/0fdf u/]/ !^ xKt] tflnd lnPsf log} ^ xhf/ k|x/L ;]gf;Fu lxF8\g' dfq o'lgkmfO8 sdf08sf] p2]Zo lyPg . ;]gf, ;z:q k|x/L, hgkb k|x/L, /fli6«o cg';Gwfg ljefu / lghfdtL sd{rf/Ln] ;+o'Qm ¿kdf cf–cfˆgf] e"ldsf cg';f/sf] sfd ug{] / dfcf]jfbL;Fu d'sfljnf ug]{ cleofg g} l;4fGttM o'lgkmfO8 sdf08 xf] .

o'lgkmfO8 sdf08df hfg] k|x/Ln] cfkm"nfO{ dfgl;s …6r{/Ú x'g] cg'ej ;'gfpF5g\ . cfkm"eGbf h'lgo/ bhf{sf, sd k9]sf, ;]gfsf clkm;/sf] dftxtdf kl/rflnt x'g'kg{], s'g} cltl/Qm ;'ljwf lagf ;]gf;Fu hf]lvdk"0f{ sfddf ;xefuL x'g'kg{] x'G5 . cfOP kf; k'ln;x¿ h'lgo/ clkm;/ x'G5g\, t/ ToxL cfOP kf; ;]s]08 n]lˆ6g]G6x¿ …clkm;/Ú dflgG5g\ . t;y{ ;O, c;O / Jojxf/df OG:k]S6/x¿ klg ;]gfsf] xjNbf/sf] dftxtdf sfd ug{ afWo 5g\ . åGålj1 lji0f'/fh pk|]tL eGg'x'G5, æo'lgkmfO8 sdf08df lxF8]sf] k'ln; /f]O/x]sf] d}n] klg e]6]sf] 5' .Æ

k|x/Ldf cfˆgf] sfof{no aflx/sf] s'g} ljz]if sfddf hfg' k/] b}lgs eQf kfOG5, o'lgkmfO8 sdf08df hfg] k|x/LnfO{ Tof] ;'ljwf 5}g . ToxfF kl/rflnt k|x/Ln] ljbf lng' k/] ;]gfsf] :jLs[lt lng'k5{ . olt;Dd ls k]G;g kfs]kl5 l/6fo8{ x'g rfxg]n] klg /flhgfdf a'‰fpg g;ls/x]sf] cj:yf 5 . k|x/L ;Ë7gdf ljbf jf sfof{no aflx/ uPsf] cj:yfdf gvfPsf] /fzgafktsf] k};f ;DalGwt k'ln;nfO{ lbg] rng 5 . t/ o'lgkmfO8 sdf08df ;]gfn] To;/L /sd lkmtf{ lbFb}g .

;du|df k|x/L P]g cGtu{t hflu/ vfPsf] Pp6f k'ln;nfO{ ;Dk"0f{ ¿kdf ;]gfsf] dftxtdf kl/rflnt ubf{ cfpg ;Sg] ;d:ofsf af/]df ;f]r k'u]sf] 5}g . o'lgkmfO8 sdf08af6 s'g} lbg ha oL ^ xhf/ k'ln; cfˆgf] ;Ë7gdf kms{G5g\ To; a]nf ck|Toflzt ;d:of pTkGg x'g;S5 . lsgls cfdL{ / k'ln;sf] cfwf/e"t lrGtg g} leGg ePsf] ;Gbe{df olt 7"nf] k'ln;sf] lx:;fn] ;}lgs cEof; lnP/ kms]{sf] x'G5 . k"j{ k|x/L dxflg/LIfs w|'jaxfb'/ k|wfg klg :jLsf/ ug{'x'G5 ls æn8fOFaf6 cfPsf] k'ln;nfO{ cfˆgf] ;Ë7gdf …P8h:6Ú x'g sl7g x'g;S5 . k'ln;df rflxg] ;dfh;Fu d}qLefj /fVg'kg{] afgL a;fNg p;nfO{ ufx|f] x'G5 .Æ

sltko cGt/f{li6«o cg'ejn] klg ;]gf / k|x/Lsf] ;+o'Qm kl/rfngnfO{ ;}4flGts ¿kd} c;fGble{s b]vfPsf] 5 . ci6«]lnof / cGo sltko klZrdL b]zsf] cg'ejsf cfwf/df tof/ ul/Psf] k':ts …EjfOn]G; P08 k'ln; sNr/Ú df h'8 d]s'nf]r n]V5g\, æb'O{sf] cfwf/e"t dfGotf g} leGg x'G5 . s'g} klg k'ln;sf] ;kmntf sd zlQm kl/rfngaf6 b]Vg ;lsG5 t/ zq' l;Wofpg ;]gfn] h] klg u/] x'G5 . l;4fGttM ;]gfnfO{ ;w}F cfqmfds cj:yfdf /flvPsf] x'G5, /IffTds xf]Og, t/ k'ln; ;w}F /IffTds x'G5 .Æ k'ln; / ;]gfsf] p2]Zodf cfwf/e"t cGt/ ePsf] JofVof ub{} k':tsdf elgPsf] 5– k'ln;sf] sfd gful/s kqmfp ug{' / ;'/Iff lbg' xf], dfg{' xf]OgÙ vfgtnf;L ug{' xf], l;Wofpg' xf]Og t/ ;]gfsf] sfd /fHosf] zq'nfO{ o'4sf a]nf l;Wofpg' xf] .Æ

cGt/f{li6«o cg'ej / g]kfnsf] clxn];Ddsf] ef]ufOsf cfwf/df o'lgkmfO8 sdf08sf gfddf k|x/LnfO{ ;]gf cGtu{t /flv/fVg'sf] ;}4flGts / Jojxfl/s k|of]hg b]lvGg . clxn] rf/ xhf/ hlt k|x/L hjfgnfO{ o'lgkmfO8 sdf08sf] tflnd lbg] of]hgf ePsf] a'l‰G5 . t/ o; n]vsf] qmddf cGtjf{tf{ lnPsf w]/} k"j{ k|x/L clkm;/x¿ / :jtGq lj1x¿sf] /fodf ca u[x dGqfnon] o'lgkmfO8 sdf08sf] cjwf/0ffnfO{ 5fl8lbg'k5{ / xfn ;]gfcGtu{t o'lgkmfO8 sdf08df /x]sf k|x/LnfO{ cfˆg} ;Ë7gdf lkmtf{ Nofpg kxn ug{'k5{ . o;nfO{ hlt nDAofOG5 g]kfn k|x/L h:tf] cGttf]uTjf gful/s lgsfonfO{ plt a9L Iflt k'U5 . a? ljb|f]xL lj?4 xf]ldPsf] ;]gfnfO{ cg';Gwfg / hg;Dks{sf] dfWodaf6 sf/afxLdf u'0ffTds ;xof]u k'¥ofpg] sfd ug{ ;S5 k'ln;n] . ptf ;/sf/–dfcf]jfbL jftf{sf] slyt Pp6f ;d:of klg cGTo ug{ ;lsG5– …o'lgkmfO8 sdf08Ú lj36g u/]/ .

kmfObf dfcf]jfbLnfO{
@)$^ ;fntfsf #)÷#! xhf/sf] xf/fxf/Ldf /x]sf] k|x/Lsf] ;ª\Vof kl5Nnf jif{df $& xhf/ k'u]sf] 5 . o; aLrdf l;+xb/af/ / /fhb/af/ aLrsf] ;DaGw ;'dw'/ gx'g'sf] Pp6f sf/0f of] klg lyof] . k|x/LnfO{ ;fwg ;|f]t ;DkGg agfP/ ;]gfnfO{ jf:tf gu/]sf] a'‰fO b/af/ / ;]gfsf] lyof] . k|x/L ;/sf/sf] kIfdf / ;]gf b/af/sf] kIfdf /x]sf] eGg] dfgl;stf ljsf; ug{] cfwf/ oxL lyof] . km]l/ ;+;bn] agfPsf] ;/sf/ cGtu{t /xg] x'Fbf rl/qn] klg g]kfn k|x/L k|hftflGqs zlQmsf] kIfdf b]lvg' c:jfefljs lyPg . t/ k|hftGqn] af6f] la/fPsf] b'O{ jif{d} k|x/Lsf] cwf]ult tLa| eof] . ;]gfsf] ;ª\Vof &* xhf/ k'¥ofOof], ;]gf aGb's, x]lnsK6/, o'lgkmd{, uf]nLu6\7f ofjt\ s'/f PSsf;L cufl8 a9\of] eg] k|x/L cf]‰]ndf k¥of] .


lxdfn cfsf{Oe
cl3Nnf] /ft dfcf]jfbL cfqmd0fdf cfˆgf ;fyLx¿ u'dfPsf k|x/L hjfg p2f/sf] k|tLIffdf .

k|hftGq alnof] x'Fbf;Dd /fhgLlt1n] cfkm"nfO{ lsgf/fdf /fv]sf] dx;"; ul//x]sf] ;]gfn] !* c;f]h @)%( kl5 /fhgLlt1x¿;Fu abnf lnPsf] / To;sf] lzsf/ cfkm"x¿ ePsf] k|x/Lsf jl/i7 clkm;/x¿sf] a'‰fO 5 . gful/s ;/sf/ sdhf]/ ePkl5 k|x/L klg sdhf]/ x'g k'Ug'n] ;]gf b/af/sf], k|x/L hgtfsf] eGg] wf/0ffnfO{ c‰ alnof] agfOlbPsf] 5 . Ps k|x/L clwsf/Lsf egfOdf, æha /fhf alnof x'G5g\, k|x/L sdhf]/ agfOPsf] 5, To;}n] xfdL To:tf] ;f]Rg klg afWo 5fF} .Æ g]kfn k|x/L dfly cljZjf;s} sf/0fn] klg cfh sxLF klg k'ln;nfO{ /fxt lbg b/af/ cl3 g;/]sf] 7fGg]x? klg 5g\ .

zfxL ;]gfsf] sfo{z}nL / ;b/d'sfd v'lDrPsf] g]kfn k|x/Lsf] xLgtfaf]wsf sf/0f t/fO{ / /fhdfu{df dfcf]jfbL ultljlw XjfQ} a9]sf] 5 . t/fO{af6 ev{/} /fhwfgL l5/]sf Ps k|x/L lg/LIfssf egfOdf, æcfw'lgs xltof/ af]s]sf] ;]gf / ;z:q k|x/L an glgl:sPsf] 7fpFdf g]kfn k|x/L lsg dg{ hfg] <Æ o;sf] kl/0ffd:j?k s'g} 7"nf] ;fgf] 36gfdf klg ca ufpFzx/df k'ln; hfFb}g . gful/sx¿ k'ln; ;]jfaf6 al~rt 5g\ . clxn] ufpFdf rf]/L–8s}tL, anfTsf/ cflb a9\bf] 5 t/ ph'/Lsf] qmd 36\\bf] 5 . k"j{ k|x/L dxflg/LIfs w|'jaxfb'/ k|wfgsf egfOdf, æ;fdfGo cfk/flws 36gfdf klg k'ln; k'Ug g;Sg] clxn]sf] cj:yfdf ;'wf/ Nofpg} k5{ . tfls o:tf] kl/l:yltdf klg k'ln;n] cfˆgf] e"ldsf k'/f ul//x]sf] 5 eGg] hgtfn] dx;"; u?g\ .Æ

;Qfsf] nf7L dflgg] k'ln;sf] b'?kof]u klg xb};Dd ePs} xf] . kl5Nnf !@ jif{ ;Qfdf uP/} r'gfj u/fpg] / dlGqkl/ifbdf u[xdGqL x'g dl/xQ] ug{] /fhgLlt1sf] …rfxgfÚ sf k5fl8 k|x/L ;Ë7gsf] b'?kof]usf y'k|} b[i6fGtx¿ kfOG5g\ . o;sf cnfjf ca cfP/ tLa| ;}Gos/0fsf] ;Gbe{df ;DalGwt g]t[Tjsf] c:ki6tfsf sf/0f g]kfn k|x/Lsf] ;Ë7g ;fFlRrs} sdhf]/ ePsf] 5 . t/ k|x/L k|wfg sfof{no ;fwg ;|f]t afx]s afFsLnfO{ s'g} ;d:of 7flg/x]sf] 5}g . P;P;kL /d]z rGb eGg'x'G5, æclxn] klg xfdL;Fu df]/fn 5, k|lta4tf 5, cg'ej 5 . kl/l:yltsf] d'sfljnf ug{] u/L ;fwg ;|f]t kfP rfx] cg'?k kl/0ffd xfl;n ug{ ;lsG5 .Æ

xftxltof/sf] v]n / ;}Gos/0fsf] rsrsL a9]sf] a]nf sfg"g Joj:yf nfu" ug{] lgsfo hgkb k|x/L ‰g\‰g\ sdhf]/ x'Fb} uof] . ufpF zx/df leh]sf] k'ln;n] dfq ufpF / zx/L ljb|f]x lgoGq0f ug{ k|efjsf/L e"ldsf v]Ng ;S5 . b'O{ hgf dfcf]jfbL cfP/ sf7df8f}Fdf s;}nfO{ klg uf]nL xfGg ;Sg] clxn]sf] cj:yfdf Aof/]sdf a:g] ;]gf;Fu hlt;'s} cfw'lgs xltof/ eP klg To;n] hgtfnfO{ ;'/Iff lbg ;Sb}g . To;sf nflu p;nfO{ ;xof]u ug{] alnof] k|x/L g} rflxG5 ;du| ;'/Iff lgsfonfO{ k|hftGq / ;j{;fwf/0f d}qL agfpg' cfjZos 5, o;n] ;]gf / k|x/L aLrsf] cgfjZos zÍf lgjf/0f ug{ d2t ug{ ;S5 . åGålj1 8f= lji0f'/fh pk|]tL ;lxtsf] Pp6f ;d"xn] u/]sf] cWoogn] klg o:t} lgrf]8 lgsfn]sf] 5 . ;]So'l/6L ;]S6/ l/kmd{ Rofn]~h]h P08 ck/Ro'lg6L zLif{ssf] ;f] cWoogdf elgPsf] 5, ægful/s / ;'/Iff lgsfoaLrsf] ;DaGwdf ;'wf/ / k|hftGqLs/0f cfjZos 5 . o;n] ;'/Iff lgsfo / ;j{;fwf/0f aLrsf] Uofk sd u5{ .Æ ;fFlRrs} o;f] ePsf] v08df ;]gf / k|x/Lsf aLrsf] of] v6k6 klg ;lsG5 / g]kfn k|x/Ln] klg uPu'h|]sf] cfhsf] cj:yfaf6 kf/ kfpg ;S5 .

;]gfsf sfd ljb]zL zq';Fu le8\g' x'Fbfx'Fb} klg cfh p;n] cfˆgf] ;fdl/s cEof; / ;+:yfut ;+/rgf ljk/Lt b]zleq}sf] ;z:q ljb|f]xL;Fu n8\g'kl//x]5 . o;df b]zleqsf] kl/l:ylt lrg]sf] t/ …l;lelnog\Ú kmf];{ dflgg] g]kfn k|x/L p;sf] …h'lgo/Ú eP/ nl8/x]5 . dl//x]sf 5g\, dfcf]jfbL n8fs's} ju{sf k'ln;df egf{ ePsf ufpFn] hjfgx¿, h;nfO{ /fHosf] gfddf aln r9fOFb}5 . o'lgkmfO8 sdf08df k|x/LnfO{ ;+nUg u/fP/ ;/sf/n] dfcf]jfbL;Fusf] n8fOFnfO{ k|efjsf/L agfpg t ;s]g pN6} g]kfn k|x/Lsf] dgf]an Wj:t kfl/lbPsf] 5 . hfgL ghfgL /fi6«n] n8fOF / zflGt b'j} k|x/df rflxg] k|x/L ansf] cjx]ngf ul//x]sf] 5 . dfcf]jfbL;Fu g]kfnL k'ln;nfO{ le8fpg] g} xf] eg] lga{n g]kfn k|x/Lsf] n8\g] Ifdtf j[l4 ug'{k5{ / dgf]an a9fpg'kb{5 . t/ ;]gf d}bfgdf cfO;s]sf] a]nf / ;z:q k|x/L klg v8f eO;s]sf] a]nfdf …l;lelnog k'ln;Ú nfO{ ca k'ln;sf] ;fwf/0f sfdtkm{ df]8\g' g} a'l4dfgL x'g]5 . ;]gfn] klg alnof] g]kfn k|x/Laf6} /fd|f] ;xof]u kfpF5 g ls o'lgkmfO8 sdf08sf] sdhf]/ k'ln;af6 .

cfj/0f tl:a/M ls/0f kf08] .
l8hfOgM OGb| >]i7 .