cfj/0f
3/3/df of]u bª\u æof]uLÆ x¿
6LeL x]/]/ 3/leq} /fdb]jsf] of]u / k|f0ffod
cEof; ug]{ g]kfnLx¿sf] ;ª\Vof nfvf}F x'g;S5 . ;of}F
g]kfnL ef/ts} lzlj/df k'Ug yfn]sf 5g\ . Tolt dfq xf]Og, /fdb]jnfO{
l5§} sf7df8f}Fd} Nofpg] tof/L klg eO/x]sf] 5 .
•
z/b s]=;L=
tl:a/x¿
ls/0f kf08] |
| sf7df8f}Fsf] Ps of]uzfnfdf wg'/f;g ub}{ Ps
o'jtL . |
ef/tLo :jfdL /fdb]jn]
l;sfPsf k|f0ffod / of]uf;g ug]{x¿ cfˆgf] :jf:Yodf ;'wf/
ePsf] atfpF5g\ . lgoldt …dlg{ª jfsÚ ug]{
g]kfnL sfª\u|];sf s]Gb|Lo ;b:o anb]j zdf{ dhu}ofFsf] /Qmrfk,
o'l/s Pl;8, sf]n]i6«f]n / 6«fOUnL;/fO8 ;w}F c;fdfGo
/xGYof], t/ uPsf] dª\l;/df hrfpFbf ;fdfGo b]lvof] . pgL
o;nfO{ cf:yf Rofgn x]/]/ u/]sf] :jfdL /fdb]jsf] of]usf] …s/fdtÚ
7fG5g\ . ædlg{ª jfs\ 5f8]F, kfFr jif{df d'lZsnn]
b'O{ ;o u|fd df;' vfPsf] dfG5] o;kfln bz}F–ltxf/df Ps lsnf]
vfFbf klg s]xL ePg . !) lsnf] tf}n 36\of] . k]6 kf]Ng
5f8\of] . rZdf gnufO{ /]l8of]sf] ld6/ b]Vb}gy]F, clxn] gfËf]
cfFvfn] 7DofpF5',Æ :jf:Yodf cfPsf] ;'wf/sf] a]nLlj:tf/ nufpFb}
dhu}ofF eG5g\ .
;z:q k|x/L ansf gfoa dxflg/LIfs lbnLk >]i7sf]
cg'ej 5, æAof8ld06g v]Ng / lgoldt lnO/x]sf] cfo'j]{lbs cf}iflw
vfg 5f8]F, t}klg pRr /Qmrfk, km]/]GhfOl6; / Uofli6s ;a} x/fP .Æ
/fdb]js} of]u k5\ofO/x]sf ;z:q k|x/Lsf csf{ gfoa dxflg/LIfs lzj/fh
uf}nL ^–& lsnf] hLp 36fP/ km'lt{nf ePsf 5g\ . pgs}
egfOdf !$)÷!)) /xg] /Qmrfk !#)÷*)–() df ‰/]sf]
5 .
/fdb]jn] ubf{ ;flxTosf/ tf/fgfy zdf{sf] of]u hLjgdf s]xL gofF lqmof
ylkPsf 5g\ . kmfObf s] eof] t < xfF:t} eG5g\, æd
&! jif{sf] ePF eg]/ s;}n] kTofpF5 <Æ

æd &! jif{sf]
ePF eg]/ s;n] kTofpF5 <Æ
8f= tf/fgfy zdf{
;flxTosf/

æ/fdb]jn] l;sfpg] of]u
ug{ yfn]kl5 dw'd]xdf ;'wf/ cfof] .Æ
/f]zg sfsL{
k|jQmf, /fk|kf

æof]u ug{
yfn]kl5 ;]tf] skfn klg v}/f] x'Fb} cfPsf] 5 .Æ
nId0f l3ld/]
g]tf g]sf

æ/fdb]jsf]
of]uL ?kn] klg w]/}nfO{ k|efljt u/]sf] 5 .Æ
df]bgfy k|l>t
g]tf, Pdfn]

æljlw
k'u]g eg] yk ;d:of cfpg ;S5 eGg] ;'g]/ clxn] of]uu'?;Fu l;Sb}5' .Æ
8f= cf/h" b]pjf
dgf]lj1

æpsfnf] r9\bf
:jfF–:jfF x'g ;d]t 5f]8\of] .Æ
d's'Gb Gof}kfg]
g]tf, Pdfn]

æk|ToIf l;s]/ of]u ug'{
/fd|f] cGoyf s]xL ;d:of cfpFbf
s;n] hjfkm lbG5 <Æ
nf]s]Gb|axfb'/ rGb
k"j{ k|d

æ!) lsnf] tf}n 36\of] .
k]6 kf]Ng 5f8\of] .Æ
anb]j zdf{ dhu}of
g]tf, g]kfnL sfª\u|];
|
htftt} 5g\ cg'ofoL
zfxL ;]gfsf pk/yL lbnLk sfsL{ / pxfFsL kTgL zf]ef b}lgs cfwf 306f
k|f0ffofd u5{g\ . zf]efn] !% jif{b]lv vfO/x]sL lhGbuLe/ lng'kg]{
yfo/fO8sf] cf}iflw 5fl8g\, s'g} cK7]/f] ePg . tLg dlxgfb]lv
/Qmrfk / dw'd]xsf] cf}iflw 5f]8]sf snfsf/ pQd g]kfnLnfO{ klg s'g}
;d:of ePsf] 5}g . laxfg lxF8\g 5f]8]sf g]kfn 6]lnlehgsf dxfk|aGws
b'uf{gfy zdf{sf] /Qmrfk / dw'd]x klg ;fdfGo 5 .
9f8 b'v]/ a]N6sf] ;xf/f lngk'u]sf Pdfn] :yfoL ;ldlt
;b:o d's'Gb Gof}kfg]n] kfOG6sf] a]N6 kmfln;s]sf 5g\ . pgL eG5g\,
æpsfnf] r9\bf :jfF–:jfF x'g ;d]t 5f]8\of] .Æ
/fli6«o k|hftGq kf6L{sf k|jQmf /f]zg sfsL{sf] /Qmrfk / k"j{
dGqL /jLGb|gfy zdf{sf] dw'd]x lgoGq0f ePsf] 5 . d]l8sn 8fS6/
/]0f' /fhe08f/Lsf] hf]gL{ b'Vg aGb ePsf] 5 .
e"tk"j{ k|wfgdGqL nf]s]Gb|axfb'/ rGb /
u}/;/sf/L ;+:yf dxf;+3 g]kfnsf dxf;lrj zfGtnfn d'NdL /fdb]jsf] cf>dd}
k'u] . ^ dª\l;/df xl/åf/ k'u]sf rGbn] 5fnfsf] PnhL{
/ 9f8 b'Vg] ;d:ofaf6 d'Qm x'g ToxfF l;s]sf el:qsf, skfneftL, cg'nf]d–ljnf]d
k|f0ffofd z'? u/]sf 5g\ . ut jif{ afOkf; ;h{/L u/]sf d'NdL
eG5g\, æd}n] t cfkm" d'6'/f]uL x'F eGg] ;d]t lal;{Psf]
5' .Æ ;jf]{Rr cbfntsf GofofwLz lbnLks'df/ kf}8]n / /lhi6«f/
>Lk|;fb kl08t tyf k|fWofks 8f= nf]s/fh a/fn k|f0ffofd ug{ yfn]sf
5g\ . cfo'j]{bsf 1ftf Pdfn] :yfoL ;ldlt ;b:o df]bgfy k|l>tsf]
of]ulqmofdf /fdb]jn] l;sfPsf s]xL ljlw ylkPsf 5g\ .
lg/f]uL /xg of]u ug{ yfn]sf] atfpg] /fk|kfsf ;xdxfdGqL
tyf e"k" k|x/L dxflg/LIfs w|'aaxfb'/ k|wfg zf/Ll/s Jofofd
/ v]ns'bsf] ;do s6f}tL u/] klg :j:y / tGb'?:t dx;"; ul//x]sf
5g\ . eG5g\, æc;n /x]5, /fdb]jsf] of]u .Æ
skfn klg pld|G5 Û
/Tgkfs{df wgf{ a:bf g]kfnL sfª\u|];sf g]tf 8f= /fdz/0f dxt
b'O{ xftsf gª 3f]l6/x]sf b]lvGy] . k|f0ffofd;Fu} o;f]
ubf{ skfn sfnf] x'G5, ‰b}{g / knfpF5 eG5g\, /fdb]j .
dxtn] t laxfg ;a]/} p7\g g;s]/ o;nfO{ lg/Gt/tf lbPgg\, t/ pgs} bnsf
nId0fk|;fb l3ld/] / pgsL kTgL ?dgsf] aofg ;'Gbf hfb"h:t} nfU5 .
?dg elG5g\, æd]/f] k'/} skfn ;]tf] lyof], sfnf] x'Fb} / knfpFb}
cfPsf] 5 .Æ nId0fsf] ;]tf] skfn klg v}/f] x'Fb} cfPsf]
5 /] Û 8LcfO{hL lbnLk >]i7 / s[liflj1 8f= ljgfos /fhe08f/Lsf]
cg'ej klg To:t} 5 . /fhe08f/L yK5g\, æd]/f] t skfn knfpg
klg yfNof] .Æ laxfg a]n'sL kfFr–kfFr ldg]6 gª
3f]6\g] b'uf{gfy zdf{ / anb]j dhu}ofF klg skfn ‰g{ /f]lsPsf]
atfpF5g\ . g]kfnL sfª\u|];sf k|jQmf ch{'gg/l;+x s]=;L=
rflxF ;]tf] skfn g} cfˆgf] kl/ro alg;s]sf]n] gª 3f]6\b}gg\ .
t/ ;'u/ / /Qmrfk 7Ls x'G5 eg]/ laxfg p7\g cN5L nfUbfnfUb} klg k|f0ffofd
u5{g\ . eG5g\, æ8]9 dlxgfsf] cg'ejn] /fd|} x'G5 eGg]
nfu]sf] 5 .Æ
g]kfn ;b\efjgf kf6L{ -cfgGbb]jL_ sL g]tf ;l/tf lul/
;}lgs lx/f;tdf cfTdxTof u/]sf] elgPsf dfcf]jfbLsf sfo{stf{ k|zfGtsf]
zj b]v]sf] /ft /fd|/L lgbfpg ;lsgg\ . æcfˆgf] hLjg
/ d'n'ssf] kl/l:yltsf sf/0f obfsbf o:tf] tgfj / lg/fzf pTkGg x'Fbf
/fdb]jn] l;sfPsf] skfneftL / cg'nf]dljnf]dsf] ;xf/f lnG5',Æ
pgL elG5g\ .
zx/sf s'g 3/df gxf]nfg\ /fdb]jsf] of]u gug]{ Û
c¿nfO{ ;'gfpFbf …d klg ul//x]sf] 5' lgÚ egL
?dg l3ld/]n] kfpg] u/]sf] hjfkm / Pdfn] :yfoL sldl6sf] a}7sdf ;d]t
rrf{ rn]sf] eGg] d's'Gb Gof}kfg]sf] egfOaf6 /fdb]jsf] k|efj la:tf/sf]
cg'dfg nufpg ufx|f] 5}g .
k|df0f b]vfpF5g\, /fdb]j
/fdb]jn] Clif kt~hlnsf] of]u;"qsf @! k|f0ffofdx¿dWo]
/Qmrfk, o'l/s Pl;8, P;L8L6L, 8fOa]l6h, Uofi6«fOl6;, l8k|];g
h:tf cfw'lgs hLjgz}nLsf w]/} /f]uJofwdfly k|xf/ ug]{ ;ft j6f k|f0ffofdsf]
qmd ldnfP/ ;/n ?kdf k|:t't u/]sf 5g\ . k|f0ffofdnfO{ o;cl3
s;}n] klg olt ;/n / :jfefljs ¿kdf l;sfPsf] tyf nf]slk|o agfPsf]
lyPg .
/fdb]jsf cg';f/, Zjf;–k|Zjf;sf] Jofofd k|f0ffofdn]
z/L/sf ;"IdtTjx¿df l56f] / ljz]if k|efj kf5{Ù
d'6' / kmf]S;f]sf sf/0f pTkGg x'g] /f]ux¿sf] lgjf/0f tyf
cfj]u, lrGtf, qmf]w, lg/fzf, eo / sfd'stfh:tf dgf]ljsf/nfO{ lgoGq0f
u5{Ù :d/0fzlQm, s'zfu|tf, ;'‰a'‰, b"/blz{tf,
;sf/fTds ;f]rfOsf] ;Da4{g u5{Ù dgdf cfpg] s'ljrf/, låljwf
/ Oiof{ x6fpF5Ù / o;/L z'4 ePsf] dg :jtM Psfu| x'G5 /
la:tf/} dflg;sf] rl/q, sfo{Ifdtf cflbdf ;'wf/ cfpF5 .
/fdb]jn] rf/ dlxgfcl3 xl/åf/df cfof]hgf u/]sf]
Pp6f of]u lzlj/sf] gfd lyof]– …Rofn]l~hË of]uSofDkÚ .
lzlj/sf ;ft;o ;xefuLdWo] clwsf+z bd, dw'd]x, /Qmrfk, sf]n]:6«f]n,
a|f]ªsfOl6; / d'6'/f]usf la/fdL lyP . b'O{ bh{g 8fS6/n]
lzlj/sf] z'? / cGTodf ;xefuLsf] :jf:Yo k/LIf0f u/] . kl/0ffd
;a}sf lglDt cfZro{k"0f{ /x]sf] atfOof] . w]/}sf] :jf:Yodf
cf}iflw ;]jg, pkrf/ / zNolqmof g} ug'{ gkg]{ u/L ;'wf/ cfPsf] lyof] .
To;}n] /fdb]j bfjLsf ;fy eGg] u5{g\, æclxn];Dd of]u :jf:Yosf]
nflu nfebfos 5 eGg] dfq yfxf lyof], d}n] k|dfl0ft u/]/ b]vfPsf]
5' .Æ 6LeLdf k|;f/0f x'g] /fdb]jsf] k|f0ffofd÷of]usf]
;kmntfsf o:tf ljj/0fn] w]/}nfO{ k|efj kfg]{ u/]sf] 5 . ;flxTosf/
tfgf zdf{ eG5g\, æo:tf] nfe x'G5 eg]/ k|df0f g} v8f ul/lbPkl5
ljZjf; a9\g' :jfefljs} xf] .Æ
of]usf cGo cf;gsf t'ngfdf ;/n / ;xh 5, /fdb]jsf]
k|f0ffofd . cf/f]Uo cf>dsf 8f= k|df]b uf}tdn] g]kfn 6]lnlehgdf
/fdb]jn] eGbf klxn] of]u k|lzIf0f rnfPsf x'g\ . k"j{ dGqL
8f= k|sfzrGb| nf]xgLn] b'O{ jif{cl3 sf7df8f}F, sdnkf]v/Lsf] h}g
dlGb/df g]kfnL k|lzIfs lszf]/l;+x zfxLaf6 l;s]sf] k|f0ffofd /fdb]jn]
l;sfPsf] eGbf s]xL km/s lyPg . 8f= nf]xgL eG5g\, æo;sf]
kmfObf of] x'G5 eGg] JofVof dfq gofF /x]5 .Æ
k|jrgsf] cfsif{0f
/fli6«otf, g}ltstf, ;Rrl/q, ;flTjs hLjg / /fhgLlts ljs[ltsf
;DaGwdf /fdb]jn] >f]tfnfO{ h'?Ss kfg]{ u/L lbg] k|jrgaf6 klg
w]/} dflg;x¿ k|efljt 5g\ . vf;u/L sf]N8 l8«Í;\,
;f}Gbo{ k|zfwg, hÍ / kmfi6 km"8 pTkfbs ax'/fli6«o
sDkgL tyf Pnf]k]lys cf}iflw pTkfbsx¿sf] t pl5Qf] g} sf9\5g\
pgL . dlxnfx¿nfO{ eG5g\, ælnlkl:6s gnufpm, skfneflt
u/ . ltd|f] cg'xf/df :yfoL nfnL r9\5, ;fO8 Okm]S6 x'Fb}g .Æ
lzlj/df ax'/fli6«o lgudsf pTkfbg alxisf/ ug]{, ef/tLo /fhgLlts
g]tf / pRrkbflwsf/Ln] :jL; AofÍdf /fv]sf caf}{F ?k}ofF NofP/
b]znfO{ C0fd'Qm / ;DkGg agfpg] s'/f u5{g\ . …708f dfg]
6\jfOn]6 lSng/ ÛÚ /fdb]jsf] lzlj/ sf]nf lj?4 x/]s lbg
nfUg] gf/f xf] .
u}/;/sf/L ;+:yf dxf;+3sf dxf;lrj d'NdLnfO{ ax'/fli6«o
sDkgLsf] lj/f]w u/]sfn] klg /fdb]j dg k5{g\ . 8f= /]0f' /fhe08f/LnfO{
/fdb]jsf w]/} ts{ j}1flgs nfU5g\ . zfxL g]kfnL ;]gfsf dxf;]gfgL
8f= e}/j xdfn pgsf] ts{df obfsbf k"jf{u|x klg ‰lNsg]
x'gfn] of]u dfq u|x0f ug{'kg]{ 7fG5g\ . df]bgfy k|l>tsf]
ljrf/df u]?a:q wf/0f ug]{ /fdb]jsf] of]uLsf] ¿kn] klg w]/}nfO{
k|efljt u/]sf] 5 .
/fdb]jsf of]u lzlj/df g]kfnLx¿ k'Ug] qmd klg
a9]sf] 5 . sf7df8f}Faf6 /fli6«o ;ef ;b:o clDasf kGt,
dlxnf cfof]usf k"j{ cWoIf 8f= b'uf{ kf]v/]n / t'n;fntf cdfTo;lxt
;ft hgfsf] ;d"x xfn} l;lnu'8Lsf] k|lzIf0f lzlj/df ;xefuL eP/
kmls{of] . 8f= kf]v/]nsf cg';f/, lzlj/df ^)) g]kfnL lyP .
k|lzIfs;Fu l;Sg' /fd|f]
w]/} g]kfnLx¿ lstfa, ;L8L, Sof;]6 / l6eLsf] e/df of]u ul//x]sf
5g\ . ahf/df /fdb]jsf] k|f0ffofd, of]u / cfo'j]{lbs cf}iflwsf
lstfa, ;L8L, Sof;]6x¿sf] dfu a9]sf] 5 . hdnsf] Ph's]zg
a's xfp; / dfOtL3/sf] /Tg k':ts e08f/nfO{ u|fxssf] dfu k"/f
ug{ xDd]xDd] k/]sf] 5 . Ph's]zg a'ssf k|aGw lgb]{zs P=aL= >]i7
eG5g\, æcfof] ls ;lsOxfN5 Û w]/}nfO{ l/Q} kmsf{pg' k/]sf]
5 .Æ
t/ lj1x¿ hl6n of]ulqmof k|lzIfs lagf ug{ x'Fb}g
eG5g\ . cfo'j]{b lrlsT;s 8f= Clif/fd sf]O/fnf ;"Id ;fwgfdf
u'? jf k|lzIfs rflxG5g\, >Jo÷b[Zo jf kf7\o;fdu|Ln] dfq}
x'Fb}g eG5g\ . l6eL, ;L8L jf lstfa x]/]/ ubf{ ;fdfGo of]u klg
vt/gfs x'g;Sg] k|fs[lts lrlsT;s 8f= xl/k|;fb kf]v/]nsf] wf/0ff 5 .
b'O{ dlxgfcl3 ^% jifL{o Ps k'?if l6eL x]b}{ zLiff{;g ubf{ n8]/ 3fF6Lsf]
g;f dsf{O{ cfkm"sxfF cfPsf] kf]v/]n atfpF5g\ .
k|lzIf0fsf] qmddf /fdb]jn] klg vf; pd]/, lnË
;d"x / la/fdL dflg;x¿n] ug{ gx'g] cf;gaf/] ;fjwfg u/fpg]
u/]sf 5g\ . lgoldt ug]{ u/]sf] 5}g eg] #)–$) jif{eGbf
dflysfn] zLiff{;g ug{ gx'g] s'/f klg pgn] elg/x]sf x'G5g\ .
a"9];sfndf To:t} s'g} cfkt cfOkg]{ 8/n] rfxgf x'Fbfx'Fb} klg
l6eL x]/]/ of]u gu/]sf] ;jf]{Rr cbfntsf GofofwLz zf/bfk|;fb kl08t
atfpF5g\ . k"j{ k|wfgdGqL rGb eG5g\, æk|ToIf l;s]/
ug{' /fd|f], cGoyf s]xL ;d:of cfpFbf hjfkm kfOFb}g .Æ
Ps dlxgfd} yfo/fO8 kmfObf ePsf] cg'ej u/]sL k|wfgdGqL kTgL 8f= cf/h"
b]pjfn] 6LeL x]/]/ k|f0ffofd ug{ 5f]l8g\ . elG5g\, æljlw
k'u]g eg] yk ;d:of cfpg ;S5 eGg] ;'g]/ clxn] of]uu'?;Fu l;Sb}5' .Æ
Pp6} of]u ;a}sf nflu pkof]uL gx'g ;S5 . s'g of]u
s;nfO{ k|efjsf/L x'G5 eGg] s'/f JolQmsf] zf/Ll/s–dfgl;s cj:yf,
pd]/, k]zf / Jo:ttfnufotsf s'/fdf lge{/ u5{ . ;jf]{Rr cbfntsf
k"j{ GofofwLz nId0fk|;fb cof{nsf] cg'ej 5, æ/fdb]jn]
l;sfpg] skfneftL ug{yfn]kl5 dw'd]xdf ;'wf/ cfPklg /Qmrfk p:t} /Xof] .
z/L/ cg';f/ klg x'Fbf]/x]5 Sof/] ÛÆ
/fdb]jn] lzlj/df bzf}F xhf/nfO{ Ps;fy k|lzIf0f lbG5g\ .
8f= xl/k|;fb kf]v/]n eG5g\, æ;dfg of]un] ;a}nfO{ kmfObf k'Ub}g .
l6eLdf t ;kmntfsf syfn] dfq 7fpF kfpF5g\, kmfObf gx'g] klg xf]nfg\ .Æ
8f= kf]v/]nsf cg';f/, /fdb]j cfkm}F cf;g ubf{–ub}{ 5f]8]/
af]Ng] x'gfn] o;af6 pg}nfO{ klg xflg k'Ug;S5 . eG5g\, æcf;gnfO{
k"0f{tf glbFbf :jf:Yodf g/fd|f] c;/ k5{ .Æ
cf}iflw 5f]8\g' vt/f
æTof] lbg 6f9f 5}g, ha Pnf]KofyL lrlsT;fn] of]usf] ;fd'Gg]
zLiff{;g ug]{5 ÛÆ of]unfO{ …j}slNksÚ geO{
d"nwf/sf] lrlsT;fk4ltsf ¿kdf k'g:yf{lkt ug]{ cleofgdf
nfu]sf /fdb]j af/Daf/ o;f] eGg] u5{g\ .
a]nfavt …df; km];gÚ sf ¿kdf cfpg]
o:tf s'/fsf] lj/f]w ug{ g;s] klg d]l8sn 8fS6/x¿ lrlsT;ssf]
;Nnfx / :jf:Yo k/LIf0f lagf uDeL/ /f]usf] cf}iflw 5f]8\g' 3fts x'g;Sg]
atfpF5g\ . pRr /Qmrfk, 8foa]l6h\nufot ljleGg uDeL/ /f]usf cf}iflw
k/LIf0f gu/fO{ g5f]8\g /fdb]j cfkm}F klg ;Nnfx lbG5g\, t/ pg}sf
Pnf]k]lys pkrf/ / cf}iflw lj/f]wL s'/f ;'g]/ sltkon] clt pT;fxL
eO{ cf}iflw 5f]8]sf] kfOPsf] 5 . gfd atfpg grfxg] Ps lrlsT;sn]
hfgsf/L lbPcg';f/, cf}iflw 5f]8\gfn] x[bo3ft / dl:tisdf /Qm;|fj
eP/ s]xL ;do cl3 sf7df8f}Fsf] Pp6f lghL c:ktfndf egf{ ePsf b'O{
lj/fdLdWo] x[bo3ft x'g]sf] d[To' ePsf] lyof] .

xnf;g ul/FFb} . |
/fdb]jsf] w]/} rrf{ ;'g]kl5 sf7df8f}F, afF;jf/Lsf]
zxLb uËfnfn x[bo /f]u s]Gb|sf 8f= dgaxfb'/ s]=;L=n] klg l6eL
k|lzIf0f÷k|jrg x]/] . of]un] s]xL lglZrt kmfObf k'¥ofpg]
eP klg /fdb]jn] ug]{ :jf:Yo;DaGwL s}of}F bfaLx¿sf] j}1flgs
cfwf/ gePsf] atfpFb} pgL cf}iflwaf/] k'glj{rf/ ubf{ 8fS6/sf] ;Nnfx
lng ;'‰fj lbG5g\ . æ/f]u lgsf] eP5 eg] t 8fS6/n]
klg cf}iflw vfO/xg eGb}gg\ lg ÛÆ pgL eG5g\ . l6eL
k|jrg ;'g]/ cf}iflw 5f]8L nf}sfsf] /; vfg yfn]sf -/fdb]jn] vf;u/L
d'6'/f]uLx¿nfO{ nf}sfsf] /; vfg] ;Nnfx lbG5g\_ b'O{ hgf la/fdLdWo]
Ps /utdf kf]6fl;od a9]/ / csf{ x[bo3ft eP/ pkrf/ u/fpg c:ktfn cfPsf]
8f= s]=;L=n] atfP . nf}sfsf] /;n] ls8\gL / 8foa]l6hsf la/fdLnfO{
c;/ ug]{ clws ;Defjgf /x]sf] lrlsT;sx¿ atfpF5g\ .
b'O{ lbg of]u ug{ 5f8]/ hrfpFbf cfˆgf] ;'u/ km]l/
a9]sf] atfpFb} /jLGb|gfy zdf{ eG5g\, æof]un] klg lgoGq0f ug]{
dfq t /x]5 lg Û To;}n] d}n] cf}iflw 5f]8]sf] 5}g, 8fS6/sf]
;Nnfxaf6 36fPsf] dfq 5' .Æ t/, /fdb]j eg] clGtd cj:yfsf]
SofG;/afx]s c¿ ;a} /f]u of]u / cfo'j]{b lrlsT;faf6 7Ls x'g]
7f]s'jf ub}{ eG5g\, æof]un] /f]usf] /f]syfd
/ pkrf/ u5{ eg] Pnf]Koflys pkrf/n] lgoGq0f dfq .Æ olt
eGbfeGb} klg pgL /f]u lgbfg, cfsl:ds pkrf/ / zNolqmof ug'{kg]{ cj:yfdf
Pnf]k]lys k4ltsf] pkof]lutfnfO{ c:jLsf/ ub}{gg\ .
6f9fsf] e"t klg b]ptf
s'g}a]nf of]unfO{ Clifd'lg, ;Gt / of]uLx¿n] PsfGt s'6L, u'kmf,
cf>d jf hËndf ug]{ ljlw dflgGYof] . …cfxf/, lg/fxf/,
ljxf/ / of]u cyf{t\ vfgf, lbzf–lk;fj, /ltqmL8f / of]u uf]Ko
/fVg'k5{, To;f] ubf{ zlQm k|fKt x'G5Ú eGg] ljZjf; ul/GYof] .
t/ /fdb]jsf] cleofgn] o;nfO{ ;fj{hlgs ul/lbPsf] 5 . pgs} k|efjn]
klg x'g;S5, sf7df8f}F / cGo 7"nf zx/ahf/df of]usf] cfsif{0f
a9]sf] 5 .
g]kfn of]u ;fwgfsf] nflu /fd|f] 7fpF klg dflgG5 .
dxfof]uL dflgg] lzjsf ;fy} eujfg s[i0f, lji0f' / a'4n] u/]sf of]u
g]kfnsf dlGb/x¿df hLljt 5 . kz'klt, ah|of]lugL, :joDe",
blIf0fsfnL, u'x]Zj/L, af}4nufot dlGb/ / :t"k cflb d"lt{
of]usf] lgodfg';f/ :yflkt 5g\ . Pp6L o'jltnfO{ sfvdf /fv]sf]
af}4l:yt a'4sf] d"lt{ -x]= ;Fu}sf] tl:a/_ / kz'kltsf] pGdQ
e}/jsf] d"lt{ klg of]us} k|tLs x'g\ eG5g\ lj1x¿ .
/fli6«o ;efsf k"j{ ;f+;b tyf of]ulj1 ljb'/ kf}8]n eG5g\,
æxfdLn] cfˆg} cfFugsf] k|r'/ of]u e08f/ lrGg÷lrgfpg
;s]gf}F . To;}n] …6f9fsf] e"t klg b]ptfÚ
eg] ‰}F ePsf 5g\ /fdb]j .Æ
kf7\oqmddf of]u
s'kfqnfO{ of]u l;sfpg'x'Gg eGg] dfGotfn] klg o;sf] k|rf/ x'g g;s]sf]
of]usf hfgsf/ /fk|kfsf s]Gb|Lo kfif{b 7fs'/l;+x yf¿sf] a'‰fO
5 . æof]unfO{ uf]Ko /fVg] dfGotf abNg'k5{,Æ ljb'/
kf}8]n eG5g\ . a"9fgLns07 cf>d -:s"n_sf :jfdL
rGb|]zsf] syg 5, æuf]Ko /fVg] eP Clifd'lgx¿n] Toltsf
of]u ;flxTo lsg n]Vy] <Æ

/jLGb|gfy zdf{ g]]tf /fk|kf -cfˆg}
3/df cg'nf]d–ljnf]d ub}{_ . |
of]u lzIff lnPsf s]xL JolQmx¿ cf–cfˆgf]
9Ën] of]udf nfu]sf klg 5g\ . sfzL/fh pkfWofon] @)@* ;fndf
uf}zfnfdf :yfkgf u/]sf] of]u tyf k|fs[lts lrlsT;fno …cf/f]Uo
cf>dÚ sf7df8f}Fsf rf/ 7fpFdf lj:tf/ ePsf] 5 . k|fs[lts
:jf:Yo ;+:yfn] afg]Zj/, eLd;]guf]nfdf cfˆg} hUuf / ejgdf ;~rfng
u/]sf] k|fs[lts pkrf/ tyf of]u s]Gb|sf g]kfnu~h, hfh/sf]6 / l;/xfdf
zfvfx¿ 5g\ . w/fgsf] aLkL sf]O/fnf :jf:Yo lj1fg k|lti7fgn]
…of]u P08 nfOkm :6fOnÚ lSnlgs vf]n]sf] 5 . ;/sf/
jf c¿ s;};Fu o:tf :jf:Yo s]Gb| slt 5g\ eGg] tYofÍ
t 5}g, t/ lgoldt ;~rfng x'g] %–^ j6f ePsf] atfOG5 .
b]zsf jl/i7 ;/sf/L clwsf/L / /fhg]tfx¿nfO{
;d]t k|efjdf kf/]sf /fdb]j /fh:yfg, 5lQ;u9nufot ef/tsf s]xL /fHodf
cfufdL z}lIfs ;qb]lv kf7\oqmddf of]u ;dfj]z ug{ ;kmn ePsf 5g\ .
t/ g]kfndf of]unfO{ Jofks agfpg] k|of; s;}n] u/]sf] 5}g . clxn];Dd
cfo'j]{b lzIffsf] kf7\oqmdsf] Pp6f OsfOdf ;Lldt of]u tyf k|fs[lts
lrlsT;fsf] 5'§} k9fO z'? ug]{ p2]Zon] dx]Gb| ;+:s[t ljZjljBfnon]
kf7\oqmd lgdf{0f ul//x]sf] 5 .
s]xL of]uLx¿sf] lghL OR5fn] of]unfO{
g]kfnsf s]xL dfWolds ljBfnosf] kf7\oqmddf klg ;dfj]z ul/Psf] 5 .
a"9fgLns07 cf>d -:s"n_ sf :jfdL rGb|]z eG5g\, æP;Pn;Ldf
gePsf] ljifo lsg k9fpg] eg]/ z'?df cleefjsx¿n] c;xdlt hgfPsf
lyP, t/ d}n] x6fPsf] 5}g .Æ ;/sf/L a]jf:tfn] ubf{ of]u
/ k|fs[lts lrlsT;fsf] ljsf; gePsf] u'gf;f] ug]{ cf/f]Uo cf>dsf
8f= uf}td dfWolds txb]lv of]unfO{ clgjfo{ ug'{kg]{ 7fG5g\ .
eG5g\, ægq xfdLn] cfˆg} lrlsT;fk4lt cd]l/sgx¿af6
l;Sg'kg]{5 / Tof]eGbf nfhdbf]{ s'/f c¿ s]xL x'g]5}g .Æ
sf] x'g\ /fdb]j <
$% jif{cl3 xl/of0ff, hL+b lhNnfsf] Ps If]qL kl/jf/df
hGd]sf /fdb]jn] !$ jif{sf] pd]/d} 3/ 5f]8]sf lyP . cfGw|k|b]zsf]
u'?s'ndf j]b / of]uzf:qsf] cWoog u/]kl5 pgL Pp6f u'?s'nsf] cfrfo{
eP . () sf] bzssf] z'?df ;xof]uLx¿ cfrfo{ sd{jL/ / afns[i0f;Fu}
u+uf]qLdf b'O{ jif{ …tk:ofÚ u/]/ of]u, k|f0ffofd /
/fi6«elQmsf] cfwf/df k|frLg ef/tLo ;+:s[ltsf] k|;f/ ug]{ k|0f
u/L kmls{P pgL ;Gt zÍ/b]jsf] xl/åf/, sgvnl:yt s[kfn'afu
cf>ddf . Tolta]n} pgL j]b / of]uzf:qsf] 1ftfsf ¿kdf
k|Voft eO;s]sf lyP . hfgsf/x¿sf cg';f/, pgsf ;xof]uL
afns[i0f klZrd g]kfnsf x'g\ . oBlk pgL cfkm"nfO{ g]kfnL
eg]/ lrgfpFb}gg\ .
/fdb]j pQ/f~rnsf] xl/åf/df Ps ca{ ef?sf] nfutdf
ljZjsf] ;a}eGbf 7"nf] of]u / cfo'j]{lbs ljZjljBfno kt~hln of]ukL7
lgdf{0f ul//x]sf 5g\, h;nfO{ pgL eljiosf] …ljZj :jf:Yo ;Ë7gÚ
eG5g\ . To;sf] nflu k|To]s dlxgf ;~rfng x'g] ;/b/ tLg j6f lzlj/af6
dfq} pgn] sDtLdf ef?=! s/f]8 ;Íng ug]{ u/]sf] Ol08of 6'8]
n] n]v]sf] 5 . o;afx]s of]ukL7sf] ;b:otf z'Ns, rGbf ;xof]u,
k|rf/ ;fdu|L / cf}iflw laqmLaf6 klg /sd p7\g] u/]sf] 5 .
sf7df8f}F Nofpg] tof/L
/fdb]jnfO{ sf7df8f}F Nofpg] tof/Ldf nfu]sf sf7df8f}Fsf
k"j{ d]o/ s]zj :yflktnfO{ cfufdL h]7;Dddf /fdb]jsf] g]kfn cfpg]
va/n] pT;flxt agfPsf] 5 . /fdb]jn] cfˆgf lzlj/df g]kfnLx¿sf]
a9\bf] pkl:ylt b]v]/ ljb]z ghfg] k|tL1f u/] klg g]kfn eg] hfG5'
eg]sf 5g\ .
s/La @) xhf/ hgf ;xefuL x'g] sf7df8f}F lzlj/ 6'Fl8v]ndf
cfof]hgf ul/g]5 . :yflktsf cg';f/, ;xefuLsf] nflu z'Ns rflxF
cufl8sf] k+lQmdf a:g]x¿sf nflu ef?=&%) / k5fl8sf] nflu
ef?=@%) nfUg]5 . /fdb]jsf ;]qm]6/L nfnafaf lzlj/:ynsf] cjnf]sg
/ Joj:yfkgsf] hfgsf/L lnP/ kmls{;s]sf 5g\ . /fdb]jaf6 k|efljt
:yflkt cfkm" of]u ub}{gg\, t}klg lsg /fdb]jnfO{ g]kfn Nofpg
vf]Hb}5g\ t < eG5g\, æ/f]ud'Qm dfG5]n] dfq d'n'snfO{ xfFSg
;S5 eg]/ . To;afx]s gofF k':tfn] of]u l;sf];\ / g]kfndf k|lzIfssf]
sdL gxf];\ eg]/ klg xf] .Æ
o;cl3 j}lbs ;]jf ;dfhn] klg /fdb]jnfO{ g]kfn Nofpg
vf]h]sf] lyof] . o; k|of;df nfu]sf 8f= xl/k|;fb kf]v/]n eG5g\,
æxfdLn] b'O{ xhf/ hgf hDdf u5f}{F, :jfdLhLsf] ;xdlt eP c‰
kfFr;o dfq} ;xefuL u/fpF5fF} eg]sf lyof}F . t/, pxfFn] !) xhf/
eGbf a9L h'6fpg] eP dfq cfpg] eGg'ePkl5 xfd|f] of]hgf ;kmn ePg .Æ
s]zj :yflktsf] k|of; ;kmn xf]nf t < pgn] xfF:b} eg], æd
nfu]kl5 ;kmn e}xfN5 lg ÛÆ |