8f= tLy{axfb'/ >]i7

lj1fg–ljrf/

r'/]sf] uf]i7Ldf r'¥o} ;+;f/ Û

g]kfnsf] dw]z / t/fO{sf cltl/Qm sltko ef/tLo / aËnfb]zL e"–efu Pj+ ToxfFsf hgtfsf] lxtdf klg r'/] kj{t z[ª\vnfsf] ;+/If0f h?/L 5 . r'/]sf] ef}lts Ifltaf6 If]qLo jftfj/0fd} 7"nf] gsf/fTds k|efj kg]{ lglZrt 5 .

km"nsf] cfFvfdf km"n} ;+;f/
sfF9fsf] cfFvfdf sfF9} ;+;f/
‰'lNsG5 x} 5fofF a:t' cg';f/

– slj b'uf{nfn >]i7

g]kfndf kg{] r'/] -lzjflns_ z[ª\vnf

  pRr lxdfnL If]q
  lxdfnL If]q
  dxfef/t If]q
  klZrd r'/] If]q
  dWo r'/] If]q÷leqL dw]z If]q
  k"j{ r'/] If]q
  t/fO{ If]q

sf7df8f}F zx/ uf]i7Lsf] klg /fhwfgL xf] . s~rgk'/b]lv s~rgh+3f;Ddsf s'/f / s]rgfb]lv sfnfkfgL;Ddsf ;d:ofx¿ dfly oxLF 5nkmn x'G5 . 5n / kmnsf] ;Ëd:yn of] /fhwfgLn] P8\; ;DaGwL uf]i7L x'Fbf P8\; g} ;+;f/ xf], ;a}yf]s xf] eGg] kfl/lbG5 . s]xL ;ftfcl3 oxfF r'/]sf] uf]i7L eof] . lbgel/ r'/]sf s'/f u/]/ 3/ uPkl5 /ftel/ r'/]s} ;kgf Û

slj b'uf{nfn >]i7n] dflysf uLt–x/kmdf …h:tf] b[li6 p:t} ;+;f/Ú eg] ‰}F xfdLsxfF h:tf] uf]i7L p:t} ljrf/df ;Lldt ljsf;sf] v]tL x'g yfn]sf] 5 . %) jif{ cl3 kms]{/ x]bf{ Oh/fonn] cfˆgf g]tf a]g u'l/ogsf] ;kgf cg'?k d?e"lddf dx / b"w kmnfPsf] clg ToxL cjlwdf xfd|f x/fe/f / pj{/e"ld dw]z–t/fO{ afn'jfn] 9fs]/ d?e"ld aGg] qmd z'? ePsf] kfOG5 .

h'ufGh'usf] s'/f xf]Og, dfq !) jif{ klxn] dª\l;/sf] afnL p7fpg / k';÷df3sf] hf8f] 5Ng /fhwfgLaf;L / kxf8L hldgbf/ dw]z–t/fO{df æsfdtÆ ub{y] . t/ ca To;f] ug'{ Jofjxfl/s 5}g . afnL t p7fpnfg\ t/ 3fd tfKg ToxfF ;"o{ g} pbfpFb}g . zLtnx/n] ubf{ dlxgf}F;Dd dw]z–t/fO{n] ;"o{ b]Vg kfpg 5f]8]sf] 5 . r'/]dfO xfdL;Fu l/;fPsL l5g\ . %) jif{ klxn] *) k|ltzteGbf a9L e"efu xl/ofnLn] 9fs]sf] g]kfndf cfh ##Ü dfq jgn] 9fs]sf] 5 . r'/]sf] km]be/L km}lnPsf] rf/sf];] ‰f8Ldf ca w]/} jg afFsL 5}g . s/f]8f}F vr{ u/]/ oL jgsf xjfO{ tl:a/x¿ k6sk6s lvlrPsf lyP . r'/] / efj/sf jg;Fu} To;a]nfsf tl:a/ klg a]kQf 5g\, st} nfjfl/; ylGsPsf xf]nfg\ . r'/]sf ljifodf ef}ule{s cWoog÷cg';Gwfg / cGj]if0fsf y'k|} sfo{x¿ vfgL tyf e"ue{ ljefusf] ;+nUgtfdf ePsf 5g\ . sf]Onf / k]6«f]lnodsf] vf]hLb]lv /fdflklys;sf vKk/ vf]Hg] cg';Gwfg klg ePsf 5g\, r'/]sf] ;]/f]km]/f]df . hn tyf df};d lj1fgsf tYofÍsf] klg sdL 5}g . sdL s]sf] 5 egL 3f]lTnof}F eg] xfd|f ljleGg lgsfox¿sf] …;+:yfut–:d/0fÚsf] sdL dfq v6\lsG5 . …sf}jf :d/0fÚ h:t} cfhsf] s'/f ef]ln g} e';'Ss x'g] u/L ;D‰gf–z"Go l:yltdf ;+:yfut ljsf; cufl8 a9\bf] 5 .

r'/]M lxdfnsL …sfG5L alxgLÚ
klZrddf l;Gw' / k"j{df a|Xdk'q gbLsf] cFufnf] leq @%)) ls=ld=;Dd lxdfnokj{t >[ª\vnf *))) ld=eGbf cUnf r'nLx¿ p7fpFb} lj/fhdfg 5 . To;sf] ;dfgfGt/ blIf0f jf tnlt/ dflxnf] >[ª\vnf dxfef/t kj{t @%))–#))) ld=sf] pFrfO xfl;n u/]/ klZrd–k"j{ km}lnPsf] 5 . dxfef/tsf] klg blIf0fdf csf]{ sfG5L alxgL r'l/of kxf8 ;dfgfGt/ ¿kdf !%))–@))) ld=;Dd r'lnP/ k"j{–klZrd nDk;f/ l5g\ . lxdfno kj{t >[ªvnfsL …sfG5L alxgLÚ oxL r'/] -s;}n] o;nfO{ lzjflns klg eGg] u5{g\_ cfhsf] rrf{sf] ljifo ag]sf] 5 . 3gf jg / jGohGt'sf] k|r'/tf r'/]sf] oyfy{ lyof] . cfheGbf ^%÷^^ jif{ dfq klxn]sf] s'/f xf]– >L # h'4 zdz]/ dxf/fhsf] Pp6} lzsf/ SofDkdf !@) af3sf] lzsf/ ePsf] lyof] . u}F8f klg #* j6f dfl/Psf lyP . jgIf]qn] b]zsf] *)Ü eGbf a9L e"efu cf]u6]sf] lyof] . cf}nf]n] ubf{ sfnfkfgL elgGYof] r'/] If]q . ToxfF nfdv'§]sf] k|sf]k lyof] . t/ cfh ToxL If]qdf nfdv'§]sf] abnfdf dflg;sf] k|sf]k 5 . af3, u}F8f lgs'~h leq} dfq ;Lldt 5g\ . elgG5, lgh{g k|s[lt ;'Gb/ x'G5, ;Gt'lnt x'G5 . t/ dflg; klg k|s[ltsf] cleGg cË alg;s]sf] cj:yfdf cfh r'/]sf afl;GbfnfO{ hlt r'/]sf] cfjZostf 5, Tof]eGbf a9L r'/]nfO{ ToxfFsf afl;Gbfsf] ;b\efjsf] vfFrf] k/]sf] 5 .

u]u|fgsf] y'k|f]
e"ue{sf] b[li6n] x]bf{ r'/] tLg txdf lgdf{0f ePsf] b]lvG5 . r'/]sf] kLFwdf afn'jf / anf}6] df6f]sf] ljzfn y]u|fg 5 / Tof] %)) ld6/ afSnf] 5 eGg] j}1flgs dfGotf /lxcfPsf] 5 . To;sf] dfly @))) ld6/ afSnf] s8f r§fgsf] tx e]l6G5 . afn'jfaf6 lgld{t To; ;]tf] r§fgdf ce|s Pj+ cGo vlghn] ubf{ sfnf yf]Knfx¿ 5ls{Psf] h:tf] a'§f b]Vg ;S5f}F . Tof] r§fgeGbf dfly csf]{ %)) ld6/ afSnf] tx e]l6G5 . of] ;txL tx gbLn] aufO{ NofPsf u]u|fg, r§fg, afn'jf / anf}6] df6f]n] ag]sf] 5 . gbL k|0ffnLn] olt 7"nf] r§fgsf /fzL aufO{ y'kf/]sf] 36gf ljZjs} sLlt{dfg xf] eGgdf e"ue{zf:qLx¿ r's]sf 5}gg\ . oxL u]u|fgsf] /fzLdf a;]/ r'l/ofdfOn] t/fO{ / leqLdw]zsf] /Iff u/]sL x'g\ . r'l/ofdfO{sf] /Iffsjr æxl/of] jgÆ yf]/} dflg;sf] wg ag]/ cfh AofÍ AofÍdf ;'/lIft 5 . ca t/fO{ / leqLdw]zsf] jftfj/0fLo ;'/Iffsf nflu r'l/of ;+/If0f /0fgLlt÷sfo{gLltsf k|of;x¿ ;'lgg yfn]sf 5g\ . jf:tjdf eGg] xf] eg] xfd|f nflu r'/] 8]df]Sn; -cfˆg} 6fpsf] dfly ‰'l08Psf]_ sf] t/af/‰}F vt/fk"0f{ l:yltdf 5 . ljz]if u/]/ ;Ktsf]zLeGbf k"j{df r'/] eGg' g} u]u|fgsf] y'k|f] dfq xf] . ToxfF ‰08}‰08} ;txd} ljnfPsf] 5 r'/] . r§fgL dWoefusf] tx e"ue{af6 hldgdfly p7\g g} afFsL 5 . To;}n] ToxfF r'nfr'nL gfdn] ;d]t k|rlnt r'/] v08 Hofb} sdnf], l5§} eTsg], l5§} ljv08g x'g] k|s[ltsf] 5 . ToxL If]qdf dg;'gsf] j[li6 klg clws x'G5 . o;y{ k"jL{ t/fO{ arfpg ;j{k|yd eTsg yfn]sf] r'/] arfpg' clgjfo{ 5 .

r'/]sf tLg v08
d]rLb]lv dxfsfnL;Ddsf] r'/]nfO{ Joj:yfkgsf] b[li6n] tLg v08df afF8\g'kg]{ s'/f e"–;Dkbfsf] gfkgS;f ug]{ >L % sf] ;/sf/sf] Pncf/PdkL gfdsf kl/of]hgfn] @% jif{ klxn] g} klxNofPsf] s'/f xf] . ;ª\u|fd / ;lGwsf] Oltxf;n] sf]/]sf] g]kfnsf] blIf0fL ;Ldf / r'/]sf] km}nfj6nfO{ x]¥of}F eg] xfdLn] Pp6f cgf}7f] ;+of]u b]V5f}FM hxfF leqLdw]z 5 ToxfF t/fO{ 5}g / hxfF t/fO{ 5, ToxfF leqLdw]z 5}g . t/fO{ / dw]z jf leqL–dw]znfO{ 5'6\ofpg] c¿ sf]xL geP/ r'/]–kj{t >[ª\vnf xf] . bfª–b]pv'/L / lrtjgdf v'F8] k/]sf] g]kfn–ef/t ;Ldf/]vf / ægofF d'n'sÆ sf ¿kdf k|fKt t/fO{ If]qn] oxL ;Í]t ub{5 . o; kl/k|]Iodf g]kfnsf] r'/]nfO{ tLg v08df x]g'{kb{5M klxnf] v08df dxfsfnLb]lv g]kfnu~h -afFs]_ ;Ddsf] klZrdL efu, bf];|f] v08df g]kfnu~hb]lv x]6f}F8f;Ddsf] dWo efu . o; v08df b"g pkTosf cyf{t\ dw]z -dWob]z_ x¿ -bfª, b]pv'/L, lrtjg cflb_ kg{ cfpF5g\ . x]6f}F8fb]lv k"jL{ v08df r'/] xf]rf] / sdnf] 5 . To; If]qdf dl/d vf]nf, sdnf gbL / lqh'uf gbLn] pj{/ pkTosfx¿ lgdf{0f u/]sf 5g\ .

oL gbLx¿ r'/] l5rf]n]/ t/fO{ cfOk'Ubf 9'Ëfafn'jf / u]u|fgsf 7"nf] /fzL af]s]/ NofpF5g\ . o:t} u/L s0ff{nL, u08sL / sf]zLn] klg y'k|}–y'k|} afn'jf NofpF5g\ . log} afn'jf df6f] hDgfn] k[YjLgf/fo0f zfxsf kfnfb]lv sf]zL Jof/]h aGg] ;do -;g\ !(^)_ ;Ddsf] s/La @%) jif{sf] cjlwdf ;Ktsf]zL e"–s6fg ub}{ af6f] km]b}{ !)) lsnf]ld6/ eGbf a9L klZrd ;l/;s]sf] lyof] . log} sf/0fn] ubf{ xf]nf ;Ktsf]zLsf] k"j{df ;'g;/L -;'gh:tf]_ / klZrddf ;Kt/L -;Kt c/L_ cyf{t\ …;ft zq'Ú gfds lhNnf lgdf{0f ePsf 5g\ . o;} kl/k|]Iodf r'/]sf] km]bLb]lv rf/ sf];;Dd km}lnPsf] rf/sf];] ‰f8L klg w]/} ljgf; eO;s]sf] 5 . o;n] g]kfnsf] jftfj/0fLo ;'/Iff ;DaGwL lrGtf / rf;f] a9fPsf] 5 . cfh d?e"lds/0f 8f]Nkf / d':tfªsf] x}g dw]z / t/fO{sf] ;d:of x'Fb} uPsf] 5 .

;+/If0f / ljsf;sf s'/f
dx]Gb| /fhdfu{sf] kl/sNkgf / /]vfÍgsf a]nf /fhdfu{sf] pQ/L efudf jg sfod ug]{ / blIf0fL efudf a;f]af; u/fpg] gLltnfO{ ;do, kl/l:ylt, zf;g / k|zf;gn] slxNo} ;fy lbPg . nfu" ug{ ;Sbf of] gLlt c‰} klg pkof]uL / ;fGble{s 5 . /fi6« lxtsf gLltnfO{ /fhgLltn] nTofpg'x'Fb}g . xfd|f nflu rflxg] y'k|} gLlt, /0fgLlt tyf of]hgf, u'?of]hgf / sfo{of]hgfx¿ alg;s]sf 5g\ . ltgsf] n]vfhf]vf gul/sg k'gM csf]{ gLlt, sfo{gLlt jf /0fgLltsf] lgdf{0fdf nfUg' Jofjxfl/s x'Fb}g . r'/] If]qsf] ;Gbe{df, oxfF ;~rfng ePsf of]hgf, kl/of]hgf / sfo{qmdx¿aLr ;dGjo sfod ug{ cljnDa kxn x'g' cfjZos 5 . ljZj jGohGt' sf]ifn] …t/fO{ cfs{Ú cGtu{t jGohGt'sf] nflu cfjthfjt ug]{ af6f] -sf]l/8f]/_ ;'lglZrt ub}{5 eg] hL6Lh]8 -hd{g ;+:yf_ jg ljsf;sf] dfWodaf6 r'/] hf]ufpg] sfo{df nfu]sf] 5, s]o/ g]kfn e" tyf hnfwf/ ;+/If0fdf nfu]sf] 5 / ljZj ;+/If0f ;+3 Onfdsf] r'/] hf]ufpg nfluk/]sf] 5 .

x'g t g]kfnsf] !# k|ltzt e"–efudf dfq r'/] >[ª\vnf km}lnPsf] 5 . t/ &% dWo] @( j6f lhNnfdf s]xL g s]xL efu r'/] kb{5 . oL lhNnfx¿df g]kfnsf] nueu ^) k|ltzt hg;ª\Vof a;f]af; ub{5 . bfª / lrtjg lhNnfsf] &%Ü eGbf a9L e"–efu r'l/of If]qdf kb{5 . o:t} %) b]lv &%Ü e"–efu r'/]n] cf]u6]sf rf/ lhNnf 5g\ . gf}j6f lhNnfdf @% b]lv %)Ü r'/]df kb{5 . yf]/} cyf{t\ @%Ü eGbf sd e"efu dfq r'/]df kg]{ !$ lhNnf 5g\ . t;y{ oL @( lhNnfn] cfˆgf] ljsf; of]hgfdf r'/]sf] Joj:yfkgnfO{ lg/Gt/ ¿kn] ;dfj]z ug'{ clt cfjZos x'G5 . bft[ ;+:yfx¿n] r'/]nfO{ ug]{ ;xof]u oL lhNnfsf] ljsf; sfo{qmd;Fu cfj4 x'g'kb{5 . r'/]sf] gfddf k[ys\ of]hgf jf kl/of]hgf ;~rfng u/]/ dfq cfzftLt k|ltkmn k|fKt x'Fb}g . oL k|ToIf ;/f]sf/jfnf lhNnfsf cltl/Qm c¿ e"–efu / sltko ef/tLo / aËnfb]zL e"–efu Pj+ ToxfFsf hgtfsf] lxtdf klg g]kfnL r'/] ;+/If0fsf] dxŒj 5 . oL If]qsf gbLgfnf Pj+ e"ldut hn;Dkbfdf ;d]t r'/]kj{t z[ª\vnfn] 7"nf] of]ubfg lbO{ cfPsf] 5 . r'/]sf] ef}lts Ifltaf6 If]qLo jftfj/0fd} 7"nf] gsf/fTds k|efj kg]{ lglZrt 5 .

r'/]n] cf]u6]sf] e"ld ;+/If0f ug]{ dfq /0fgLlt ;f]Rg' xfd|f] e"n x'g]5 . t;y{ r'/] ;+/If0f–/0fgLltnfO{ tLg txdf ;f]Rg' ;dLrLg x'G5 . klxnf], ;Dk"0f{ r'/] -g]kfn / ef/tsf]_ nfO{ dWo]gh/ /fv]/ If]qLo /0fgLltsf] kl/sNkgf ugf{n] lbuf] / bl/nf] cfwf/ v8f x'G5 . ;f] /0fgLltnfO{ lj:t[t ub}{ /fli6«o d"n gLlt tof/ kfg{ ;lsG5 . o:tf] /fli6«o gLltn] klZrdL r'/], dWo r'/] / k"jL{o r'/]sf] :yfgLo e]bnfO{ k"0f{ dfGotf lbP/ k|fyldstf s]nfpg' kb{5 . o;kl5 :yfgLo cyjf lhNnf:t/Lo sfo{gLlt c‰ a9L ;"Id ¿kdf k|:t't x'g'kb{5 . ljZj ;Dkbfdf ;"rLs[t lrtjg /fli6«o lgs'~h ePsf] lhNnf tyf s[lif, afujfgL / kz'kfngsf] If]q sxlnPsf] bfª lhNnfnfO{ Pp6} b[li6n] x]g{ ldNb}g . s0ff{nL5]psf] lr;fkfgL / sdnf5]psf] lr;fkfgLsf] ;d:of, ;Defjgf / ;Dkbfsf a:t' a]Un} x'g ;S5g\ . :yfgLo :j?k / :yfgLo a:t'sf] cfwf/df ag]sf sfo{gLltn] dfq lbuf]kg lng ;S5 . lsgeg], æ‰'lNsG5 x} 5fofF a:t' cg';f/ .Æ