sfª\u|];
dxflwj]zg
r'gf}tL y]Ug'sf] ljsNk 5}g
•
w|'j l;Dv8f

ls/0f kf08] |
aflx/ h]
h] elgPklg sfª\u|]; dxflwj]zgn] p;sf] gLlt / g]t[Tjdf cfd"n
kl/jt{g ug]{ ;Defjgf b]lvFb}g . dxflwj]zg kf6L{ j}wflgstfsf]
lg/Gt/tfsf] nflu dfq xf] jf ;+ljwfg / ;+;bLok4lt uDeL/ ;Í6df
k/]sf a]nf gLlt / g]t[Tj lgdf{0fsf nflu dxflwj]zg k|ltlglwx¿sf]
Dof08]6 lng xf], Tof] :ki6 5}g . oBlk d'n'sdf ljBdfg c;xh kl/l:yltsf
a]nf dxflwj]zgn] sfª\u|];s} zAbdf …pbfpFb} u/]sf] clwgfosjfbÚ
lj?4 b]zJofkL hgdt agfpg ;Sof] eg] To;sf] dxŒj P]ltxfl;s x'g]5 .
sfª\u|]; ;efklt lul/hfk|;fb sf]O/fnfsf zAbdf,
æclwgfosjfbsf] vt/f b]vfP/ /fhf cfˆgf] cWoIftfdf ;Nnfxsf/
;ef u7g ug{ vf]lh/x]sf 5g\ . ;"o{axfb'/ yfkfsf] gofF /fhgLlts
zlQm lgdf{0f ug]{ cleofg To;}sf] tof/L xf] .Æ !) dª\l;/df
kf6L{ sfof{nodf cfof]lht sfo{stf{ e]nfdf sf]O/fnfn] d'n'ssf] cf;Gg
;Í6sf] dfq rrf{ ug{'ePg, t'/Gt} sfª\u|]; dxflwj]zgsf]
k|;Ë lgsfn]/ eGg'eof], ædxflwj]zg klg Pp6f cfGbf]ng xf] .
xfdL ToxfFaf6 klg cfGbf]ng rnfpF5f}F .Æ
x'gklg g]kfnL sfª\u|]; clxn] Oltxf;sf] sl7g 38Ldf
plePsf] 5 . d'n'ssf cufl8 o:tf] kl/l:ylt 5 h;sf af/]df sfª\u|];
dxflwj]zgn] s] km};nf u5{ eGg] s'/fn] dxŒj /fV5 . To;
cy{df sfª\u|]; dxflwj]zg sfª\u|]; kf6L{sf] dfq} ;/f]sf/sf]
dfldnf geP/ d'n'ssf] rf;f]sf] ljifo aGg k'u]sf] 5 .
;+ljwfg / k|hftflGqs k4ltx¿ Pskl5 csf]{ ¿kdf
lg:t]h eO/x]sf 5g\ . b]zdf cWofb]zsf] /fh rn]sf] 5 . /fhkl/jf/nfO{
;'ljwf j[l4 ug]{b]lv dfcf]jfbL bdg ug{] gfddf cWofb]zsf] y'k|f]
nfu]sf] 5 . ;+;bn] b'O{ jif{sf nflu agfPsf] …cftÍjfb
lj/f]wL sfg"gÚ k|of]hgxLg eO;Sbf klg ^–^ dlxgfsf
nflu Dofb yk]/ hLljt /fVg] k|of; eO/x]sf] 5 . ;of}F gful/sx¿
a]kQf kfl/Psf], lx/f;t leq} dfl/Psf] eg]/ dfgjclwsf/sf] kfngfsf
b[li6n] ;+;f/el/ b]zsf] ab\gfdL eO/x]sf] 5 .
!* c;f]h @)%( kl5 tLg j6f ;/sf/ ag] . nf]s]Gb|axfb'/
rGbsf] ;/sf/n] bnLo ;xdlt lng g;s]sf] eg]/ /flhgfdf lbPkl5 ag]sf]
;"o{axfb'/ yfkfsf] ;/sf/ klg w]/} lbg l6s]g . z]/axfb'/
b]pjfn] g]t[Tj u/]sf] jt{dfg ;/sf/n] 7"nf] :j/n] r'gfjsf s'/f
ug{ yfn]kl5 o;sf] ;Defljt ktgsf] cg'dfg ug{ yflnPsf] 5 . oL
tLg j6f ;/sf/df ;fd]n gePsf] bn ePsf sf/0f jt{dfg cl:y/tf cGTosf
nflu sfª\u|]; dxflwj]zgaf6 d'n'saf;Ln] s]xL ck]Iff /fVg' :jfefljs}
xf] .
sfª\u|];sf] cfGtl/s /fhgLltsf nflu klg dxŒjk"0f{
cy{ /fV5 of] dxflwj]zg . b'O{ jif{cl3 jt{dfg k|wfgdGqL z]/axfb'/
b]pjfsf] cu'jfO{df ljeflht ;+;bLo bnn] clxn] kf6L{sf] cfsf/ kfO;s]sf]
5 . o;y{ ljefhg ePotfsf] klxnf] dxflwj]zg ePsf sf/0f sfª\u|];sf
nflu o;sf] c;/÷k|efjsf] d"NofÍg ug{] cf}krfl/s
cj;/ klg xf] of] . hGdhft ;+j}wflgs /fhtGqdfly ljZjf; ug]{
bn leq clxn] p7]sf ;+ljwfg;ef / u0ftGqsf] ljifon] klg sfª\u|];
dxflwj]zgdf dxŒj /fV5 .

æd ;efkltdf p7\5' .Æ |
| /fdrGb|
kf}8]n |
gLlt / g]t[Tj
dxflwj]zgcl3 hlt;'s} rsf{ cf/f]k–k|Tof/f]k eP klg sfª\u|];sf]
jt{dfg gLlt / g]t[Tj kl/jt{g x'g] ck]Iff s;}n] klg u/]sf] kfOFb}g .
;+ljwfg;ef / u0ftGqsf hlt alnof] ts{ p7]klg pu|jfb / blIf0fkGyaLr
dWodfu{sf ¿kdf pleg sfª\u|];nfO{ km]l/ klg s/} nfUg]5 .
To:t} g]t[Tjsf dfldnfdf ;'zLn sf]O/fnfsf] s] s'/f, ;efklt sf]O/fnflj?4
pDd]b\jf/ x'g] elgPsf /fdrGb| kf}8]n / z}nhf cfrfo{ ;d]t sf]O/fnf;Fu
k|ltålGåtf ug{] x}l;otdf 5}gg\ a? cfzLjf{b k|fKt ug]{
bf}8df b]lvG5g\ . ;efklt kbsf k|Tof;L z}nhf cfrfo{sf] egfOn]
klg o;sf] k'li6 u5{ . cfrfo{ eGg'x'G5, æg]t[Tjsf] dfu{nfO{
;lhnf] agfpg lul/hfk|;fb sf]O/fnf p7\g' x'Fb}g . pxfFn] g]t[Tj
x:tfGt/0fsf] k|lqmofdf ;xof]uLsf] e"ldsf v]Ng'k5{ .Æ
s]xL lbg leq} cfˆgf Ph]08f;lxt ;efklt kbdf pDd]b\jf/Lsf] 3f]if0ff
ug{] bfaL ul//xg'ePsf /fdrGb| kf}8]nsf] leqLOR5f klg …sf]O/fnf
gp7]/ cfˆgf nflu jftfj/0f lgdf{0f ul/lbP x'g]Ú eGg]
5 .
sfª\u|];df clxn] hf]–sf]xLn] g]t[Tj lnP
klg kf6L{sf] k'/fgf] gLltdf kl/jt{g gug]{ xf] eg] Tof] vf;} k|efjL
gx'g] ljrf/ klg sfª\u|]; g]tf÷sfo{stf{df k|an x'Fb}
uPsf] 5 . s]Gb|Lo ;b:o g/xl/ cfrfo{ eGg'x'G5, æ;+j}wflgs
/fhtGqsf] Joj:yf kf6L{ ljwfgaf6 x6fpg g;Sg], /fHosf] k'g;+{/rgfsf]
dxŒj ga'´g] / ;+ljwfg;efåf/f hgtfsf] ckgTj sfod
u/fpg g;Sg] hf]–sf]xL pDd]b\jf/ ag]klg To;n] sfª\u|];sf]
g]t[Tj lng ;Sb}g .Æ
jL/u~h dxflwj]zg lul/hfk|;fb sf]O/fnfsf nflu kf]v/f
dxflwj]zg eGbf :jefljs ¿kn] hl6n x'g]5 . pxfF k'gM ;efklt
aGg rfx]df ljwfgn] af6f] 5]Sg g;s] klg pxfFsf cl3Nnf b'O{ sfo{sfnsf]
d"NofÍgsf] ljifo klg dxflwj]zgdf p7\g ;S5 . t/
o:tf s'g} klg d'2f / k|of;n] pxfFnfO{ ;efklt aGgaf6 /f]Sg eg] ;Sg]
5}g .

ælul/hfafa'n] dnfO{ ;xof]u
ug{'k5{ .Æ |
| z}nhf
cfrfo{ |
;lqmo ;b:otf ljjfb
;lqmo ;b:otfsf nflu kmd{ eg]{ sflQs d;fGt;Ddsf] ;do ;lsPsf] 5 .
/, To;nfO{ lhNnfx¿n] dª\l;/ !% ut];Dd s]Gb|df k7fO;Sg'kg]{5 .
df3el/df ufpF÷gu/, If]q / lhNnfsf clwj]zgx¿ ;DkGg
ug{ s]Gb|Lo sfof{non] kl/kq ul/;s]sf] 5 .
kf6L{n] @)%& ;fnsf] kf]v/f dxflwj]zgdf ! nfv #%
xhf/ g]tf tyf sfo{stf{x¿nfO{ ;lqmo ;b:otfsf] k|df0fkq lbPsf]
lyof] . To;otf kf6L{df ljefhg cfPsf] 5 . t/, tLdWo] slt
;lqmo ;b:o cfkm"lt/ 5g\ To;sf] /]s8{ 5}g sfª\u|];;Fu .
olt;Dd ls kf]v/f dxflwj]zgsf k|ltlglwx¿dWo] slt cfkm";Fu
5g\ To;sf] klg tYofÍ 5}g . x'Fbfx'Fbf dfcf]jfbLn] slt
sfo{stf{ df/]5g\– s]Gb|Lo sfof{non] hf/L u/]sf ;dj]bgf lj1lKt
ug]/ yfxf kfpg'kg{] cj:yf 5 . ljwfgtM jif]{gL x'g'kg]{ dxf;ldltsf]
a}7s @)%& ;fnkl5 ePs} 5}g . sfª\u|];sf] cfGtl/s kf6L{
hLjg olt g/fd|/L layf]lng'df p;sf] csd{0otf g} k|d'v sf/0f xf] .
oBlk pm cfˆgf] csd{0otfnfO{ xf]Og, d'n'ssf] ljz]if kl/l:yltnfO{
lhDd]jf/ b]vfP/ klG5g vf]H5 .
;lqmo ;b:otf ljt/0fdf ljjfb b]lvO;s]sf] 5 . oBlk
Tof] kf]v/f dxflwj]zgsf] a]nf h:tf] rsf]{ ¿kdf k|s6 ePsf]
5}g . To;a]nf tTsfnLg lj/f]wL v]df jt{dfg k|wfgdGqL z]/axfb'/
b]pjf kIfw/x¿n] cfkm" ;dly{t y'k|} sfo{stf{x¿nfO{
;+:yfkg kIfn] ;lqmo ;b:otf glbPsf] / !^ j6f lhNnf ;ldltx¿
eË u/]sf] cf/f]k nufP/ Tof] ljjfbnfO{ dxflwj]zgdf k|d'v Ph]08f
g} agfPsf lyP . clxn] klg g]tf /fdrGb| kf}8]nn] Tof] d'2f dg{
lbg'ePsf] 5}g . kf}8]n eGg'x'G5, æ;lqmo ;b:otf ljt/0f
kf/bzL{ 5}g . of] ljjfb 6'ª\Uofpg] xf] eg] ljt/0f k|lqmofnfO{
kf/bzL{ agfpg'k5{ . ;a} ;b:ox¿sf] gfdfjnL ;fj{hlgs ug'{k5{ .Æ
sfª\u|];sf] ljwfgdf ;lqmo ;b:otf gjLs/0f÷ k|fKt ug{sf]
nflu rfxg] JolQmn] ;DalGwt ufpF÷gu/df cfj]bg lbg'k5{ .
p;sf] cfj]bgnfO{ If]qx'Fb} lhNnfn] s]Gb|df l;kmfl/; u5{ .
v'daxfb'/ v8\sf;Fu} g]kfnL sfª\u|]; -k|hftflGqs_
af6 g]kfnL sfª\u|];df kms]{sf b]j]Gb|/fh sF8]n, b'of]{wg rf}w/L,
1fg' s]=;L=, lzj/fh hf]zL -b}n]v_, gfu]Gb|k|;fb ofbj, cho rf}/l;of,
jL/]Gb| sgf}l8of, k'ikf e';fnnufotsf sfo{stf{n] ;lqmo ;b:otf gjLs/0f
u/fPsf] kf6L{ s]Gb|Lo sfof{non] hgfPsf] 5 . pxfFx¿sf]
eg] cfkm";Fu cfPsf s}of}F sfo{stf{x¿nfO{ kf6L{sf If]qLo
/ lhNnf ;ldltn] gjLs/0fsf nflu l;kmfl/; gul/lbPsf] cf/f]k 5 .
k|hftflGqs sfª\u|];sf] g]t[Tjdf /x]sf s;}n] klg ;b:otf gjLs/0f
u/fPsf 5}gg\ . ptf sf]O/fnf kl/jf/sf 8f= z]v/ sf]O/fnfn] df]/ª–&
/ zzfÍ sf]O/fnfn] sf7df8f}+–# af6 ;b:otf gjLs/0fsf
nflu lbPsf] lgj]bg sfª\u|]; j[Qdf rlr{t 5 .

ælul/hfafa' g} ;efkltdf p7\g'k5{ .Æ |
| ;'zLn
sf]O/fnf |
%) jif{kl5 jL/u~hd} Û
;+of]u g} dfGg'k5{, krf; jif{cl3 jL/u~hdf h:tf] kl/l:ylt / kl/j]zdf
g]kfnL sfª\u|];sf] 5}6f}F dxflwj]zg ePsf] lyof], cfh pxL 7fpFdf
ltg} ljifosf] ;]/f]km]/f]leq kf6L{sf] P3f/f}F dxflwj]zg x'Fb}5 .
km/s olQ xf], Toltv]/ aLkL sf]O/fnf, ;'j0f{ zdz]/, u0f]zdfg l;+xh:tf
JolQmx¿n] kf6L{nfO{ g]t[Tj lbg'ePsf] lyof] eg] clxn] lul/hfk|;fb
sf]O/fnfsf] Psn g]t[Tj 5 .
Toltv]/ kf6L{ ljeflht eO{ dft[sfk|;fb sf]O/fnfsf]
;d"x cnlUuPsf] tLg jif{ k'u]sf] lyof] eg] clxn] z]/axfb'/ b]pjf
kf6L{af6 cnu eO{ gofF kf6L{ agfPsf] b'O{ jif{ ePsf] 5 . Toltv]/
/fhf lqe'jgn] b]zsf] zf;gflwsf/ cfˆgf] xftdf lnPsf] 3f]if0ff
u/]sf] b'O{ jif{ k'u]sf] lyof] eg] clxn] /fhf 1fg]Gb|sf] ;lqmo zf;g
rn]sf] klg b'O{ jif{ gf3]sf] 5 .
/fhtGqsf af/] clxn] h'g vfnsf ax; p7]sf 5g\ To;a]nf
klg oxL ljifo rrf{df lyof] . ;+ljwfg;efaf/] clxn]sf] h:t} ax;
To;a]nf klg lyof] . Tof] a]nfsf] dxflwj]zgn] /fhtGqsf af/]
u/]sf] lg0f{odf, æj}wflgs /fhtGq dxf/fhflw/fh / hgtfaLrsf]
;D‰f}tf xf] . h;df hgtfsf] xft dfly /x]sf] x'G5Æ
eg]sf] lyof] .
sfª\u|]; s]Gb|Lo ;ldltsf] @% ;fpgsf] a}7sn] cu|ufdL
/fhgLlts lgsf;sf] nflu tLg ljsNk -;+ljwfg ;+zf]wg, hgdt ;ª\u|xb]lv
;+ljwfg;ef;Dd_ to u/]sf] 5 . o:tf] dxŒjk"0f{ ljifosf]
6'Ëf] nufpg] p;sf] ;jf]{Rr lgsfo dxflwj]zg g} xf] . %)
jif{kl5 jL/u~hd} x'g] p;sf] of] dxflwj]zgn] s] u5{, Tof] x]g{ afFsL
5 . |