| :ynut
dfcf]jfbL km}lnPsf xf]Ogg\
;/sf/ v'lDrPsf] xf]
;'b"/klZrd kxf8sf bh{gf}F ufpFx¿sf]
k}bnofqfdf /x]sf xfd|f ljz]if ;Djfbbftf z/b
s];L ;/sf/sf] knfog / a]jf:tfn] ubf{ To; e]usf hgtfn]
dfcf]jfbLsf] babaf / si6 ‰]Ng'k/]sf] xf], g ls dfcf]jfbLsf]
zlQm–;ª\Vof a9]/ eGg] lgisif{ lgsfN5g\ .

g]q s]=;L=
|
| /fdf/f]zg c5fddf /x]sf] cfˆgf]
tflnd s]Gb|df cEof; ub}{ dfcf]jfbL 5fkfdf/ . |
dfcf]jfbL g]t[Tjn]
…cfˆgf] k|efj If]qdf bnLo k|lt:kwf{nfO{ 5'6 lbg]Ú
cfZjf;g af/Daf/ bf]xf]¥ofpg] u/]sf] 5 . t/ ;fk]lIfs ¿kdf
p;sf] k|efj Hofbf /x]sf] ;'b"/klZrdsf] kxf8df u}/–dfcf]jfbL
/fhgLlts ultljlw z"Gok|foM 5 . o;nfO{ dfcf]jfbLx¿
cGo /fhgLlts bnsf] k|efj 36]sf] jf ;dfKt ePsf] bfaL u5{g\ .
o:tf] bfaLnfO{ pgLx¿sf sfdsf/afxLn] g} ckTofl/nf] agfO/x]sf
5g\ . u}/–dfcf]jfbLx¿ dfl/g], s'l6g] / wkfOg]
qmd /f]lsPsf] 5}g . c¿ ;j{;fwf/0fnfO{ klg 8/ / qf;sf]
aGwgdf kf/]/ 3/leq} ;Lldt /xg afWo t'NofOPsf] 5 .
;fpgsf] klxnf] ;ftf 8f]6LsL Ps dlxnfn] lxdfn ;Fu
…afFRg ufx|f] ePsf]Ú b'Mv];f] kf]lvg\ . pgL elG5g\,
æklxn]sf /fhfn] /fd|/L kfn]sf lyP . cl;gfn] afnL gf]S;fg
u/] /fxt lbGy] . cf6f], 9'6f], sf]bf] h] vfP/ klg aflx/} cfFugdf
lgw{Ss lgGb|f kYof]{ . ca t slta]nf sf] cfpF5 / s] u5{ eGg}
;lsGg . a]sf/ /}Ú5 afFRg', t/ dg{ klg ;lsFb}g .Æ
pgsf cleJolQmdf s'g} agfj6Lkg lyPg . pgn] cfˆgf] Joyf
cf]sln/xFbf 3/ aflx/ xltof/wf/L dfcf]jfbLsf] cf]xf]/bf]xf]/ hf/L
lyof] . pgL elG5g\, æcfˆgf] 3/ 5, ;DklQ 5, t/ klg
b'O{5fs vfg, cf/fdn] lgbfpg kfOFb}g .Æ
;fF‰kv 8f]6Lsf] ;fh3f6 ahf/ k'Ubf dfcf]jfbLsf
:yfgLo sld;f/ …/ljÚ ;}Go kf]zfsdf pleP/ efif0f ub}{lyP .
/ljsf] kf}g] Ps306f nfdf] efif0f ;'g]/ anaxfb'/ v8\sf 3/ kmls{P .
3/sf] sfdafx]s pgsf] lbgrof{ o:t} e]nf–efif0fdf pkl:ylt hgfpg'
xf] . )%# ;fndf aLP kf; u/]sf v8\sfn] hflu/ gkfPkl5 cfˆg}
3/df xf]6n rnfP/ a;]sf 5g\ .
g]skf dfcf]jfbL c5fdsf OGrfh{ z/bl;+x e08f/L cGo
;+;bLo kf6L{sf g]tf tyf sfo{stf{k|lt k|ltzf]wk"0f{ sf/afxL
ug]{ gLlt g/x]sf] dfq bfaL ub}{gg\Ù v'nf /fhgLlts k|lt:kwf{sf
lglDt pgLx¿nfO{ 5'6 /x]sf] ;d]t atfpF5g\ . æt/
oxfFsf hgtf ;a} hgjfbL u0ftGqsf] rfxgf /fV5g\ . cGo kf6L{sf]
k|efj z"Gok|foM 5Æ, pgsf] syg lyof] . b'O{ lbgkl5
c5fds} aofnf uflj; k'Ubf e08f/Lsf] of] egfOsf] v08g eof] .
cfkm"nfO{ lzIfssf] ¿kdf lrgfpg] sflnsf:yfg–@ sf
/0faxfb'/ lji6n] To; If]qdf u}/–dfcf]jfbL /fhgLlt ug{ k|ltaGw
/x]sf] atfP . æPs k6s dfcf]jfbL kf6L{sf] lj/f]w u/]sf]
cleof]udf kfFr k6s sfg ;dft]/ p7a; ug'{k/]sf] lyof]Æ, pgn]
cfˆg} syf ;'gfP .
;'/IffsdL{ ePsf] 7fpFdf hfg ufpFn]nfO{ k|ltaGw nufOPsf]
5 . To;}n] lai6n] klg ;b/d'sfd hfg gkfPsf]n] lzIfs a9'jf kmf/d
eg{ EofPgg\ . æla/fnf] eO{ lxF8\g' k¥of 5Æ,
lji6sf] cg'ej 5 . ;f]xL uflj;sf] l5d]sL /fgLjgl:yt t'Ntfsf]
rf}kf/Ldf lxdfn ;Fu s'/f ub}{ s'O{Fsf rfN;fsf ufh; pkk|d'v Hjfnf
-nf]s/fh ltldlN;gf_ n] klg dfn], Pdfn], sfª\u|]; eP/ 3/leq
a:g kfOg], t/ k|rf/ ug{ gkfOg] atfP . /fhgLlts k|lt:kwf{sf
lglDt 5'6 /x]sf] eGg] g]tfx¿sf] s'/f cfkm"n] g;'g]sf]
atfpg] Hjfnfsf cg';f/, æcfwf/ If]qdf cfP/ dfcf]jfbLsf] lj/f]w
ug{ kfOFb}g .Æ lai6nufotsf :yfgLo afl;Gbfx¿ Hjfnfsf]
s'/f ;'lgdfq /x]Ù s]xL k|ltlqmof hgfPgg\ .
Ps jif{cl3 ljgfos ufpF 5f]8L dËn;]gdf a:b} cfPsf
Pdfn] lhNnf sldl6 ;b:o gGbfl;+x s8fot !& j}zfvdf kqsf/ / dfgjclwsf/jfbL;Fu
3/ cfP t/ Ps/ft klg a;]gg\ . dfcf]jfbLsf] qf;sf sf/0f >LdtL
/ ;–;fgf 5f]/fx¿ 5f8]/ pgL To;} ;fF‰ ;b/d'sfd
kmls{P .
Pdfn] dfq xf]Og, ljrf/wf/fsf b[li6n] lgs6 dflgg]
hgdf]rf{sf sfo{stf{ klg x}/fg 5g\, dfcf]jfbLaf6 . /fhgLlts
sfo{qmddf lxF8]sf hgdf]rf{sf bh{gf}F sfo{stf{nfO{ dfcf]jfbLn] ckx/0f
ug{], hah{:tL rGbf c;'Ng] u/]sf] hgdf]rf{ g]kfnsf g]tf lrqaxfb'/
s];L atfpF5g\ . xfn} dfq ?s'daf6 t]x| / bfªaf6 Pshgf sfo{stf{nfO{
hgdf]rf{n] dfcf]jfbL sAhfaf6 5'6fPsf] lyof] . hgdf]rf{ bfªsf
cWoIf e/t e08f/L eG5g\, æxTof ug]{, ckx/0f ug]{, hah{:tL u/]/
rGbf c;'Ng], t;f{pg] / hËn–hËn 3'dfpg] clg :jtGq
/fhgLlts k|lt:kwf{sf lglDt 5'6 5 eg]/ s;n] kTofpg] <Æ
x'g klg ufpFdf ;z:q xltof/wf/L dfcf]jfbLafx]s c¿ s;}sf] rnv]n
g} b]lvFb}g . v'nf / ax'bnLo k|lt:kwf{ t o; If]qdf sNkgfeGbf
6f9fsf] s'/f eO;s]sf] cg'dfg x'G5 .
zlQm b]vfpg] /x/
!( kmfu'g @)%^ df ljgfos, c5fdl:yt k|x/L sfof{no / g]kfn AofÍ
n'6]kl5 Tof] If]q dfcf]jfbLsf] lgoGq0fdf k'u]sf] xf] . #) r}t
@)^) df oxfFsf] ljBfnodf dfcf]jfbLn] /fv]sf] ;f+:s[lts dxf]T;jdf
;]gfn] xjfO{ xdnf ubf{ ^ hgf lgbf]{if dfl/P, bh{gf}F 3fOt] eP .
ut ^ ;fpgdf dfcf]jfbLn] s]Gb|Lo g]tfx¿sf] ;xeflutfdf …PsLs[t
gofF hg;}Go cleofgÚ -o'lgkmfO8 sdf08_ sf] pb\3f6g sfo{qmd
/fv]sf] lyof], ;f]xL ljBfnodf . ToxfF ;]gfaf6 n'l6Psf cTofw'lgs
xltof/n] ;lHht dfcf]jfbLx¿ pkl:yt lyP . xltof/ k|bz{gk|ltsf]
df]xn] pgLx¿ cfkm"nfO{ jf:tljstfeGbf a9L zlQmzfnL b]lvg÷b]vfpg
cft'/ 5g\ eGg] b]vfpFYof] .

z/b s]=;L= |
#) r}t @)^) sf] xdnfdf b'O{ j6f v'§fdf uf]nL
nfu]/ 3fOt] ePsf ;f]xL :s"n -ljgfos_ sf cf7 jifL{o 5fq j]b/fh
ltldlN;gf pkrf/ u/fO{ g]kfnu~haf6 $ ;fpgdf kmls{Fb}lyP . -x]=
tl:a/_ efOsf] ;xf/f lnO{ cfdf sf]lknfn] 5f]/fnfO{ # j}zfvdf g]kfnu~h
k'¥ofOg\ . ef/tdf rf}lsbf/sf] sfd ug]{ afa' 6Lsf/fd ptfaf6
g]kfnu~h cfP . pkrf/df pgn] ;/sf/L ;xof]u kfPgg\ . ?=!
nfv #) xhf/ vr{ eof] . ?=%% xhf/ C0f nfUof] . æ!
tf]nf ;'g, v]t–e}F;L ;a} kmfn]/ c:ktfnsf] a]8sf] k};f lt/]/
cfPF,Æ 6Lsf/fdn] eg] .
o; e]sdf o:tf kL8f, Joyf 3/3/df 5g\ . dfcf]jfbLx¿n]
n'6]sf] ;f9] $ jif{ lalt;Sbf klg ljgfosl:yt g]kfn AofÍ lnld6]8df
/fv]sf] k};f vftfjfnn] c‰} kfPsf 5}gg\ . tLdWo] Ps x'g\,
tf]nL 3/ ePsf k"0f{axfb'/ /fjn . pgsf] gfddf ?=! nfv *@
xhf/ ;f] AofÍdf lyof] . lxdfn ;Fusf] s'/fsfgLdf lg/fzf
kf]Vb} pgn] eg], æxfd|f] ;d:of / kL8f tkfOFsf] 8fo/Ldf c6fpFb}g .Æ
y|L g6 y|Lb]lv Pd !^ ;Dd
dfcf]jfbLsf] /fhgLlts / ;}Go ljefhg cg';f/, /fhwfgL -sf7df8f}F_
/ 5]psf] e"efu ljz]if s]Gb|Lo sdf08df, To;eGbf k"j{, k"jL{
s]Gb|Lo sdf08df tyf klZrd, klZrd s]Gb|Lo sdf08df k5{ . uf]vf{b]lv
k"/} klZrdsf] s]Gb|Lo sdf08sf] g]t[Tj ul//x]sf 5g\– lbjfs/
-kf]i6axfb'/ af]u6L_n] . /, o; If]qdf gGblszf]/ k'g -kf;fª_sf]
g]t[Tjdf Pp6f …;}Go l8lehgÚ agfOPsf] 5 . klZrd
s]Gb|Lo sdf08df rf/ j6f If]qLo Ao"/f] 5g\– e]/L–s0ff{nL,
u08s, ;]tL–dxfsfnL / /f]Nkf–?s'd . To;sf] 5]p5fpsf]
e"efunfO{ ljz]if If]qLo Ao"/f] gfd lbOPsf] 5 . oL
rf/ j6} Ao"/f]df l8lehg cGtu{t /xg] u/L rf/ j6f la|u]8 5g\ .
ljz]if If]qLo Ao"/f]sf O~rfh{ …ljKnjÚ 5g\ eg]
e]/L–s0ff{nLsf] ;'/]z l;+x / ;]tL–dxfsfnLsf] k|efs/
cyf{t\ hgfb{g zdf{ k|d'v 5g\ .
/f]Nkf, ?s'd / hfh/sf]6kl5 ;]tL–dxfsfnLnfO{
dfcf]jfbLn] …cfwf/ OnfsfÚsf] t];|f] :tDe 7fg]sf] 5 .
If]qut ¿kdf ;}Go zlQm kl/rfng ul/P klg clxn];Dd klZrd sdf08cGtu{t
ePsf 7"nf xdnfdf ;a} la|u]8sf] ;xeflutf x'g] u/]sf] 5 .
h:tf] ls Ol/jfª /f]Nkf 3/ ePsf s]Gb|Lo ;b:o tyf la|u]8 sdf08/
…kl/jt{gÚ -g]kaxfb'/ s]=;L=_ h'Dnf, c3f{vfFrL, DofUbL,
b'g}, dËn;]g, vf/f, ln:g] / ufdnufotsf ;a} ;fgf7"nf xdnfdf
;l/s lyP . #) j}zfvdf slknj:t'df ePsf] ljikmf]6gdf k/L pgsf]
d[To' ePsf] lyof] . * r}tdf DofUbL le8Gtdf dfl/Psf nfn', sflnsf]6
3/ ePsf ax'jL/ -sdnaxfb'/ lai6_ la|u]8 ;x–sdf08/ lyP .
gs} l5d]sL …of]4fÚ -cd/axfb'/ ljZjsdf{_
klg ;f]xL 36gfdf dfl/P . cd/, ;tjl/of ;]s]08 la|u]8sf ;x–sdf08/
lyP .
oL afx]s sDkgL sdf08/ …ljzfnÚ h'Dnfsf] vnËf xdnfdf,
km:6 a6flnog sdf08/ …k|xf/Ú s}nfnLsf] lvd8Ldf ;'/Iffkmf}h;Fu
le8Gtdf dfl/O;s]sf 5g\ . dfl/g] cGo If]qLo Ao"/f] ;b:ox¿df
s}nfnL 3/ ePsf hut /hu}ofF -…k|j]zÚ_ alb{ofsf] eFj/f
6fk'df, sflnsf]6sf xs{axfb'/ zfxL / s}nfnLsf ho/fh e§ a‰fªdf,
?s'dsf o1]Zj/ zdf{ s}nfnLsf] sf}jfk'/df tyf cg]/f:jljo" -qmflGtsf/L_sf
s]Gb|Lo ;lrjfno ;b:o hgd a/fn s}nfnLs} ;x]/Ldf dfl/Psf lyP .
8f]6Lsf] a5]{gdf ePsf] cfk;L le8Gtdf c5fdsf Pl/of
;]qm]6/L lav{/fh ltldlN;gf -…lIflthÚ_ / sDkgL ;x–sdf08/
afh'/f lgjf;L b'uf{axfb'/ e08f/L -…lbg]zÚ_ sf] d[To'
ePsf] / kfFr hgf 3fOt] ePsf] s'/f dfcf]jfbLn] :jLsf/ u/]sf] 5 .
s/La Ps bh{g dfcf]jfbL dfl/Psf] elgPsf] ;f] 36gfnfO{ pgLx¿n]
cfk;L le8Gt geO{ k|fljlws q'l6 atfPsf 5g\ .
dfcf]jfbLsf] …hgo'4Ú ;'b"/klZrddf
rf/ jif{cl3 dfq k|s6 ePsf] xf] . c5fdsf] 9f]+s'df #) k'; )%^
df dfcf]jfbLsf] sfo{qmddf k|x/L x:tIf]k x'Fbf ;ft ;j{;fwf/0fsf]
d[To' ePkl5 ;f]xL jif{ !( kmfu'g dfcf]jfbLn] c5fds} ljgfos k|x/L
sfof{no / AofÍ sAhf u/] . kxf8L ljs6tfdf ePsf] of] xdnfkl5
t/fO{sf] s}nfnLl:yt nfnaf]‰L rf}sLdf klg )%& ;fnsf] @*
j}zfvdf u/]sf] xdnfdf dfcf]jfbL …;kmnÚ eP .
ToxfFaf6 z'? ePsf] xdnfsf] >[ª\vnf a9\b},
bfr'{nfsf] uf]s'n]Zj/, s}nfnLsf] nDsL, a‰fªsf] gfs]8fF8f
x'Fb} c5fd ;b/d'sfd dËn;]g / ;fFkm]au/;Dd cfOk'Uof] .
ToxfFaf6 ;}lgssf cfw'lgs xltof/ xft kf/]kl5 pT;fxL ag]sf dfcf]jfbLx¿
kl5Nnf] k6s 8f]6Lsf] ;Ldfl:yt 8F8]nw'/fsf] xu'N6]af6 ^ yfg Pd\ !^
xltof/ n'6\g ;kmn eP .
;/sf/sf] l;sf]
@)^) ;fn df3b]lv )^! sf] c;f/;Dd …;z:q hgdfr{Ú ;~rfng
ul/;s]kl5 g]skf dfcf]jfbLn] c5fdsf] ljgfosaf6 …PsLs[t gofF
hg;}Go cleofgÚ cyf{t\, …o'lgkmfO8 sdf08Úsf]
lgdf{0f z'? u/]sf] 5 .

z/b s]=;L= |
| o'lgkmfO8 sdf08M s]Gb|Lo ;b:o ljljw -af]Nb}_
b]lv …kqsf/Ú O{Zj/rGb| 1jfnL -a:g] bfofFaf6 bf];|f_
;Dd dfcf]jfbL ;}Go kf]zfsdf 5g\ . |
To;f] t pgLx¿sf] of] cleofg gofF xf]Og .
;Dk"0f{ hgtfnfO{ ;z:q kf/L …cfd ljb|f]xÚ / …s]Gb|Ls[t
xdnfÚ ug]{ 38L glhs cfPsf] ljZn]if0fdf kf6L{ k'u]sf] s'/f
dfcf]jfbL cWoIf k|r08n] lj1lKtdfkm{t\ ^ dlxgfcl3 g} atfPsf lyP .
bf];|f] zflGt jftf{tfsf dfcf]jfbLn] cfˆgf] o'4 zlQm–;Gt'ngsf]
cj:yfdf -o'4/t kIfdWo] Psn] csf]{nfO{ x/fpg g;Sg] l:ylt_ /x]sf]
:jLsf/ u/]sf] lyof] .
t/ clxn] cfP/ cfkm"x¿ zlQmzfnL
aGb} uPsf] / s]Gb|Lo ;Qf sAhf ug{ /0fgLlts k|Tofqmd0fsf] ;F3f/df
k'lu;s]sf] bfaL dfcf]jfbLsf] 5 . /, ToxL nIo k|flKtsf lglDt
…o'lgkmfO8 sdf08Ú sf] lgdf{0f yfn]sf] pgLx¿sf]
egfO 5 . dfcf]jfbL ;]tL–dxfsfnL O~rfh{ k|efs/n] hgtf,
kf6L{ -/fhgLlt_ / ;]gf -hg;]gf_ nfO{ PsLs[t ¿kdf ;z:qLs/0f
ug]{ bfaL u/]sf 5g\ . pgsf] egfOdf hgtfnfO{ ;}lgsLs/0f ug{'
/ ;]gf tyf hgtfnfO{ /fhgLlts/0f ug{' pgsf] kf6L{sf] p2]Zo xf] .
x'g klg …o'lgkmfO8 sdf08Ú pb\3f6gsf] lglDt ljgfosdf
cfof]lht sfo{qmddf pkl:yt …dfcf]jfbL kqsf/Ú tyf /fli6«o
hg;f+:s[lts ;+3sf s]Gb|Lo ;lrj O{Zj/rGb| 1jfnL;d]t ;a} ;}Go kf]zfsdf
lyP .
w]/} o'jfx¿ ufpF 5f]8]/ knfog ePkl5 cfˆgf] ;}Go
;ª\Vof / zlQm a9fpg o; If]qdf dfcf]jfbLnfO{ ;d:of k/]sf] 5 .
;/sf/ljxLg l/Qf] ufpFdf ;]gfaf6 vf];]sf s]xL cTofw'lgs xltof/ b]vfpFb}
3'd]/ hgtfdf …/fHo lht]sf]Ú dgf]j}1flgs e|d kfg{] k|of;df
;Lldt b]lvG5g\ ltgsf ultljlwx¿ .
t/ klg …s]Gb|Lo ;Qf sAhf ug]{Ú
dfcf]jfbLsf] 3f]if0ffnfO{ w]/}n] kTofpFb}gg\ . hgdf]rf{ g]kfnsf
g]tf lrqaxfb'/ s]=;L= …dfcf]jfbL o'lgkmfO8 sdf08Ú sf]
cjwf/0ffnfO{ …yk hgtf d/fpg] cleofgÚ atfpF5g\ .
eG5g\, æhg;dy{g geO{ s;/L o'lgkmfO8 x'G5 < aGb's b]vfP/
t lx6n/ / ;2fd x';]gn] klg ax'dt kfPs} lyP .Æ
…;z:q hgdflr{ª cleofgÚ / …o'lgkmfO8
sdf08Ú z'? ubf{ dfcf]jfbLn] ufpF–ufpFaf6 a6'n]sf dflg;nfO{
sf7sf xltof/, xFl;of, v'F8f af]sfP/ lxF8fPsf 5g\ . /, s]Gb|Lo
g]tfx¿ klg ;Fu;Fu} lxF8]sf 5g\ . To;n] of] If]q dfcf]jfbLsf]
lglDt v'Nnf / ;/sf/L lgoGq0f/lxt ag]sf] ;Í]t dfq lbFb}g,
hgtfsf] ;dy{g lng e"ldut g]tfx¿ klg v'nf ¿kdf
k|:t't x'g'kg]{ afWotfdf k'u]sf] :ki6 x'G5 . dfcf]jfbL kf]ln6Ao"/f]
;b:o tyf ;]tL–dxfsfnL O~rfh{ hgfb{g zdf{ -…k|efs/Ú_
n] o'lgkmfO8 sdf08sf] pb\3f6gsf] a]nf eg]sf lyP, æca csf]{kN6
dËn;]g xfGg hfFbf d cufl8 nfUg]5' . xfdL g]tfx¿
dg{ tof/ 5f}F .Æ
dfcf]jfbLsf] o'lgkmfO8 sdf08nfO{ hgdf]rf{ g]kfn
bfªsf cWoIf e/t e08f/L ægofF k':tf cfslif{t x'g 5f]8]kl5
;a}nfO{ axsfpg] / lxF8fpg] lts8dafhLÆ eG5g\ . x'g klg
ghflgFbf] 9Ën] ;j{;fwf/0fx¿ dfcf]jfbL g]tf ;lDdlnt 6f]nLdf
lxFl8/x]sf 5g\ . ;/sf/L k|efj g/x]kl5 dfcf]jfbLsf] lglDt ‰08}‰08}
…d'Qm If]qÚ h:tf] ePsf] 5 ufpF . pgs} ;Qf / ;]gf
5 . pgs} k|zf;g / sfg'g 5 eg] pgLx¿;Fu guO{ sxfF hfg] <
e/t e08f/L eG5g\, æ;}Go zlQmnfO{ ;b}j /fhgLlts zlQmsf] dftxtdf
/fVg'k5{ . t/ b'j}aLr leGgtf g/xg] u/L yflnPsf] of] cleofg
;fdflhs kmfF;Ljfbdf ktg x'g] lbzftkm{sf] cu|;/tf xf] .Æ
3/sf ´ofn9f]sf 6flnPkl5 uf]7sf] af;

vu]Gb| |
Ps dlxgfeGbf a9L
eO;Sof], kxf8L lhNnf afh'/fsf] ;b/d'sfd dft{8Ll:yt df‰ufpFsf]
blnta:tLsf rf/ bh{geGbf a9L kl/jf/n] uf]7df a;]/ /ft s6fpg yfn]sf] .
;b/d'sfdsf] 3/ 5f8]/ ‰08} Ps 306f 6f9fsf] u8v]t, /t'8f n]s
/ afpnL vf]nfdf /x]sf uf]7df a:g' pgLx¿sf] /x/ geP/ lhNnfl:yt
;'/Iff lgsfon] l;h{gf u/]sf] afWotf xf] .
dfcf]jfbLn] df‰ufpFsf 3/x¿ k|of]u u/]/
7Ls klZrdkl§sf] 3'Drf] 8fF8f]df /x]sf] zfxL g]kfnL ;]gfsf]
u'Nd / lhNnf k|x/L sfof{nodf cfqmd0f ug{ ;Sg]] qf;n] ;'/Iff lgsfon]
oxfFsf 3/x¿sf ´ofn9f]sf 6fNg nufPkl5 :yfgLojf;L uf]7df
a:g afWo ePsf x'g\ . c;f/sf] bf];|f] ;ftf xltof/;lxt cfPsf
;'/IffsdL{n] :yfgLo afl;Gbfx¿nfO{ tLg lbgleq cf–cfˆgf
3/sf ´ofn9f]sf 6fNg pbL{ hf/L u/]sf] lyof] . To;kl5 df‰ufpFsf
‰08} Ps ;o 3/sf ´ofn9f]sf 6flnPsf 5g\ .
s/La b'O{ ;o kl/jf/ /x]sf] pQm blnta:tLsf cfwfeGbf
a9L 3/sf ´ofn9f]sf 6flnPkl5 ufpF g} ;'g;fg ePsf] 5 .
:yfgLo afl;Gbf jL/lht] ljZjsdf{ eG5g\, æxltof/;lxt cfPsf ;'/IffsdL{n]
tLg lbgleq ´ofn9f]sf aGb ug{ eg] . clxn] t pgLx¿n]
h] eGof] Tof] ug'{kg]{ a]nf 5 . xfdLx¿sf] pl7af; eof] .Æ
jL/lht]sf] ( hgfsf] kl/jf/ klg clxn] Ps 306f 6f9fsf] uf]7df a:5 .
3/ 6flnPsf] b'O{rf/ lbg jL/lht] kl/jf/ cfˆg} 3/df a:of] .
t/ vfgf ksfpFbf >LdtL w'Fjfn] ;f; km]g}{ ufx|f] x'g yfn]kl5 pgL
uf]7df ;/]sf x'g\ .
c;f/sf] klxnf] ;ftf dfcf]jfbLn] dft{8L xfGg] xNnf
rNof] . oxfF;Dd ls ufpFaf6 ;b/d'sfd cfpg] dfG5]nfO{ dfcf]jfbLn]
…xfdL rfF8} cfqmd0f ub}{5f}FÚ eg]/ ;'/IffsdL{x¿nfO{
va/ k7fpFy] . oxL xNnfsf sf/0f ql;t eP/ ;'/Iff lgsfon] df‰ufpFsf
3/x¿sf ´ofn9f]sf 6fNg nufPsf] xf] .
;j{bnLo a}7ssf] ;xdlt cg';f/, df‰ufpFsf 3/sf
´ofn9f]sf 6flnPsf] ;'/Iff clwsf/Lx¿sf] bfaL 5 .
t/ df‰ufpFsf blntnfO{ eg] ;j{bnLo a}7ssf af/]df s]xL yfxf
5}g . :yfgLo wgaxfb'/ las eG5g\, æa;] klg 7"nfa8fx¿
a;] xf]nfg\ xh'/ Û xfdLnfO{ g s;}n] af]nfof] g t eGof] .Æ
t/ lhNnf k|x/L sfof{no afh'/fsf lgldQ k|x/L gfoa pk/LIfs bnaxfb'/
af]u6L tL 3/ / ToxfFsf ;j{;fwf/0fsf] lxtnfO{ Wofgdf /fv]/ ´ofn9f]sf
6flnPsf] atfpF5g\ . pgL eG5g\, ædfcf]jfbLn] cfqmd0f ul/xfn]
df‰ufpFsf 3/x¿ k|of]u ug]{ k|an ;Defjgf 5 . To:tf]
a]nf ;'/IffsdL{n] klg uf]nL rnfpFbf ;j{;fwf/0fnfO{ klg Iflt x'g;S5 .
ToxL s'/fnfO{ Wofgdf /fv]/ xfdLn] 3/sf ´ofn9f]sf 6fNg nufPsf
xf}F .Æ
•
vu]Gb| kGt, afh'/fdf
jfrfn aGb}5g\ dlxnf 5fkfdf/

z/b s]=;L=| |
ev{/} !* jif{
6]s]sL …sljtfÚ dfcf]jfbLsf] ln:g]ufd bf];|f] a6flnogdf
^ dlxgfcl3 egf{ ePsL x'g\ . 8f]6Lsf] 3f+un If]q 3/ atfpg] sljtf
)^) kmfu'gdf …dfcf]jfbL ;]gfÚ ag]sL x'g\ . % sIffeGbf
dfly gk9]sL sljtf dfcf]jfbL z}nLd} elG5g\, æd 3/aflx/ glg:s]sL
dfG5] clxn] gofF ;+;f/ b]Vg kfPsL 5' .Æ
:s"n hfg} gkfPsL sfnLsf]6sL …sl/idfÚ
)%( ;fndf …dfcf]jfbL ;]gfÚ df egf{ eOg\ / 7"N7"nf
sf/afxLdf ;xefuL eOg\ . hLkLPdhL leg]{ …sl/idfÚ
…dlxnfn] s;}sf] bf;L aGg'x'Fb}gÚ eGg] nfu]kl5 e"ldut
ePsf] atfpFl5g\ . )%# ;fndf j}jflxs hLjgdf afFlwPsL sl/idf
>Ldfg\;Fu} e"ldut ePsL x'g\ .
ptf )%^ ;fndf dfcf]jfbL ;]gfdf egf{ ePsL …/IffÚ
clxn] ln:g]ufd bf];|f] a6flnogdf Knf6'g sdf08/ l5g\ . dfcf]jfbL
;]gfdf pRr kbdf k'Ug] dlxnfdf pgsf] gfd klg cfpF5 . s}nfnLsf]
kxndfgk'/ 3/ atfpg] …/IffÚ sf] sdf08df $^ hgf …hgd'lQm
;]gfÚ kl/rflnt 5g\ . dfcf]jfbL ;]gfdf dlxnfsf] ;+nUgtf
sd ePsf] 7fGg] …/IffÚ ;'Ts]/L ePsfn] s]xL lbg otf labfdf
l5g\ . ln:g]ufd kmi6 a6flnogsf sld;f/ …d'lQmÚ
;Fu )%* ;fndf hgjfbL ljjfx u/]sL …/IffÚ of}gnfO{ k|fs[lts
lgodsf ¿kdf x]g]{ ub{l5g\ . pgL elG5g\, æcfGbf]ng
clxn]sf] d'Vo nIo xf], c¿ ;xfos x'g\ .Æ To:t}
)%* ;fndf gf} sIff k9\bfk9\b} dfcf]jfbL ;]gfdf egf{ ePsL a}t8LsL
piff ad …ck]IffÚ clxn] ln:g]ufd t];|f] lau|]8 cf7f}F
a6flnogdf Knf6'g ;xfos sdf08/ l5g\ . ev{/ !( jif{ 6]s]sL …ck]IffÚ
DofUbL cfqmd0fsf a]nf cfkm" PSn}n] #^ hgfsf] pkrf/ ug{ EofPsf]
atfpFl5g\ .
sfnLsf]6sL !( jifL{of …;ËLtfÚ ;]tL
dxfsfnL ;f+:s[lts sDkgLdf Knf6'g sdf08/ l5g\ . !$ jif{s} pd]/df
e"ldut ag]sL pgL ju{ ;ª\3if{sf nflu clxn]sf] af6f] /f]h]sf]]
atfpFl5g\ . ;ËLtf dfcf]jfbL /]l8of]af6 k|;f/0f x'g] …hg;ËLtÚ
/ …dlxnf d'lQmÚ sfo{qmd ;~rfng ub{l5g\ . ;]tL–dxfsfnL
If]q x]g]{ ln:g]ufd t];|f] a6flnogdf s/La ;f9] tLg xhf/ dfcf]jfbL
;]gf /x]sf] pgLx¿sf] bfaL 5 . h;dWo] dlxnfsf] ;ª\Vof
kfFr ;osf] xf/fxf/Ldf /x]sf] Knf6'g sdf08/ …/IffÚ atfpFl5g\ .
t/, ;ËLtf, ck]Iff, /Iff, sl/idf / sljtf kfFr}
hgfsf egfOn] dfcf]jfbL 5fkfdf/x¿nfO{ ulx/f] 1fg / a'‰fOeGbf
e'ne'n}ofn] a9L 9fs]sf] cg'ej x'G5 . …dlxnf d'lStsf nflu
xltof/ p7fPsf]Ú eGg] oL dlxnf 5fkfdf/x¿ s]xL algagfp
egfOafx]s s'g} klg ljifodf ts{ / ljZn]if0f cl3 ;fg{ ;Sb}gg\ .
/fHoJoj:yf, /fhgLlts k|0ffnL, n}lËs zf]if0f, dlxnf clwsf/ h:tf
ljifo g} ga'‰]sfx¿n] cfkm"nfO{ s;}n] zf]if0f u/]
gu/]sf] a'´g ;Sb}g . t/ klg kf]ln6Ao"/f] ;b:o Pj+
;]tL–dxfsfnL OGrfh{ hgfb{g zdf{, æljrf/ a'‰]/}
pgLx¿n] aGb's p7fPsf]Æ bfaL u5{g\ .
•
/lj wfdL, c5fddf
|