ljz]if l/kf]6{÷aflx/sf] g]kfn
g]kfn aflx/M s] u5{g\ g]kfnL <

sf7df8f}F pkTosfleq c6fPsf -@) nfv±_ eGbf a9L g]kfnLx¿ ljZjsf krf;f}F d'n'sx¿df 5l/P/ kf}/v / kl/>d ul//x]sf 5g\ . logLx¿dWo] sf]xLn] ;lhnf] Ond e]§fPsf 5g\ eg] ax';ª\Vos b'MvL k]zf :jLsfg{ ljjz 5g\ . /fd|f] k9fO, xftdf ;Lk / ultnf] cfDbfgL x'g]x¿sf] ;ª\Vof sd t 5 t/ cGt/f{li6«o ;+3;+:yf, ax'/fli6«o sDkgLx¿ / cfkm}Fn] l;h{gf u/]sf k]zf Joj;fox¿df ljb]zLx¿;Fu s'ddf s'd hf]8fpg] sG;N6\ofG6, PSHo"So"l6e, lj1, Joj:yfks cflb x}l;ot klg y'k|} g]kfnLn] cfh{g ul/;s]sf 5g\ .

b]z aflx/ Ond / b'Mv ug]{ g]kfnLx¿n] d'n'snfO{ k'¥ofO/x]sf] of]ubfgsf] sb/ ug]{ k|;Ëdf lxdfn va/klqsf slxNo} kl5 k/]sf] 5}g . j}b]lzs /f]huf/Ldf uPsf g]kfnLsf] sdfO{ -/]ld6]G;_ n] d'n'ssf] cy{tGq y]lu/x]sf] tYonfO{ kfFr jif{cl3 o;n] g} -lxdfn !^–#) ebf}, @)%^_ klxnf]k6s phfu/ u/]sf] lyof] . To;kl5sf lbgdf, …/]ld6]G;Ú / j}b]lzs /f]huf/nfO{ k|fKt ;/sf/L tyf ;fj{hlgs dxŒj xfd|f nflu klg ;Gt'li6sf] ljifo ag]sf] 5 .

oxL qmdnfO{ cufl8 a9fpg] l;nl;nfdf o;k6s ljutsf] eGbf leGg b[li6sf]0faf6 tof/ kfl/Psf ;fdu|Lx¿ k|:t't ul/Psf] 5 . oxfF k|:t't n]v–l/kf]6{n] gofF lbNnLdf cToGt si6bfoL sfd u/]/ hLljsf]kfh{g ug]{ afh'/]nLb]lv a:6g zx/df af}l4s lqmofsnfkdf Jo:t tyf l;lnsg EofnLdf ;kmntf sdfO/fv]sf …cfO6LÚ Joj;foL g]kfnLx¿;DdnfO{ ;d]6]sf 5g\ . ptf a]lNhoddfÙ ;d'b|kf/sf] PSnf]kg / lg/fzfaLr cfTdxTof ug{ k'u]sf Ps o'jssf] syfn] …h;/L eP klg klZrdf d'n'sdf k'u]/ v'§f 6]Sg vf]Hg]Ú k|j[lQsf] b'MvfGt kIfnfO{ pbfË kf/]sf] 5 .

g]kfnLx¿aLr ljZjljVoft …dxÚhf]8Ln] ;+;f/sf ljleGg d'n'sdf g]kfnLx¿sf] dfgl;s / ef}lts l:ylt– s;/L a:5g\, s] ;f]R5g\ eGg]]af/] kqsf/ / cg';Gwfgstf{x¿n] ug{ g;s]sf] sfd kmQ] u/]sf 5g\ . …aflx/sf g]kfnLÚ zLif{ssf] of] ljz]if …Kofs]hÚ nfO{ pgLx¿s} k|:t'ltn] 8f]¥ofPsf] 5 . dbgs[i0f >]i7 / xl/j+z cfrfo{n] eg] h:t} xfdLnfO{ klg ToxL cfz 5, …rfF8} g} g]kfnLx¿n] Ondsf] nflu ljb]lzg' gk/f];\, a? g]kfnL cy{tGq ;k|]sf] sf/0f xfd|f] hgzlQmn] gk'u]/ cGtsfx¿ xfdLsxfF cfpg] jftfj/0f agf];\ .Ú

dbgs[i0f >]i7, xl/j+z cfrfo{


cd]l/sfdf dx hf]8L .

k~rfotsfndf g]kfnL ;f+:s[lts 6f]nLx¿ /l;of, rLg, pQ/ sf]l/of cflb b]zx¿df jif}{lkR5] k'Uby], t/ ltgdf snfsf/ eGbf dGqL, b/af/sf ;lrjsf cf;]kf;], kLP / gft]bf/ w]/} x'Gy] . Joj:yfsf] lvnfkmdf Joª\Uo ug]{ snfsf/ ePsfn] xfdL To:tf] x'ndf hfg] df}sf kfpFb}gYof}F . To;a]nf ef/tafx]s cGoq 7"nf] ;ª\Vofdf g]kfnLx¿ ljb]lzPsf klg lyPgg\ . @)$^ ;fnkl5 ;/sf/n] kf;kf]6{ lbgdf pbf/tf b]vfof] eg] hfkfg, dn]l;of, sf]l/of / vf8Lsf b]zx¿n] g]kfnL sfdbf/x¿ leœofP . otf, /fhgLlts cGof}n / lx+;fn] cy{tGqdf g]kfnLsf] ljZjf; 36\g uof] / ljb]lzg] g]kfnLsf] ;ª\Vof XjfQ} a9\of] . of] ;asf] glthf ;d'b|kf/sf d'n'sx¿df g]kfnL …cl8oG;\Ú a9\g uof] / snfsf/nfO{ 7"nf] kmfObf x'gyfNof] .

cfhsn g]kfndf h]6 gr9\g] / ljb]z ghfg] snfsf/x¿ sd} xf]nfg\ . w]/} k6s ljb]z hfg]x¿df xfdL klg kb{5f}F . ;f+:s[lts sfo{qmd k|bz{g ug{] l;nl;nfdf xfdL cfwf k[YjLsf s/La @%–@^ b]z, rf/–rf/ kN6 cd]l/sf, a]nfot / ci6«]lnof k'Uof}F . xfdLn] cd]l/sfsf @)–@@ j6f /fHo 3'Dof}F, Tolt s}of}F cd]l/sLx¿n] klg 3'd]sf] x'Fbf/x]g5g\ . cfˆg} k};fn] 3'Dg' k/] of] c;Dej s'/f xf] . of] s'/f ;D‰Fbf xfdL sqf] efUo lnP/ hlGdPsf /x]5f}F h:tf] nfU5 . clxn] xfd|f] hLljsf]kfh{g klg oxL ljb]zdf ul/g] ;f+:s[lts sfo{qmdx¿af6} x'g] u/]sf] 5 .

ljb]zdf Po/kf]6{df cf]n{g] ljlQs} km"ndfnfÙ Sofd]/f lnP/ :jfut ug{ cfpg] g]kfnLx¿sf] klxnf] k|Zg x'G5, æg]kfnsf] xfnva/ s:tf] 5 <Æ xfdL hjfkm lbG5f}F, æsfo{qmd x]g{ cfpg';\, To;d} b]zsf] cj:yf b]vfpg] sf]lzz u/]sf 5f}F .Æ csf]{ k|Zg cfpF5, ædfcf]jfbL ;d:of slxn] ;dfwfg x'G5 < dfcf]jfbLx¿nfO{ ef/tsf] …/Ún] ;~rfng u/]sf] 5 /] xf] <Æ hjfkm lbG5f}F, ævf]O{ …/Úsf] ljifodf t yfxf 5}g, t/ g]kfnsf] …s'Ún] rflxF cjZo} xf] .Æ km]l/ k|Zg, æs' eg]sf] s] <Æ xfd|f] hjfkm, æs';L{, h;sf] nflu xfd|f] b]zdf slxNo} :yfoL ;/sf/ ag]g . c¿ kf6L{sf] ;/sf/ 9fNg] afgL kbf{kbf{ cfˆg} kf6L{sf] ;/sf/ ;d]t 9fn]/ cfkm" s';L{df hfg], uPkl5 a]:sg vfg] / s';L{d} k|f0f TofUg vf]Hg] k|j[lQ xfjL eof] .Æ


;f}hGoM zDe' nf]xgL
;fpbL pmF6dfly g]kfnL .

Ps–b'O{ lbgsf] a;fOF / sfo{qmdkl5 cfof]hsx¿;Fu cfTdLotf a9\5 . /flqef]hsf] g;f clncln r9]kl5 k|foM dfG5]x¿ ;f]Wg] ub{5g\, æb/af/ xTofsf08 s;n] u¥of], tkfO{Fx¿sf] ljrf/df bLk]Gb|n] cfˆg} afp–cfdfnfO{ uf]nL xfg] xf]nfg\ <Æ xfdL ;s];Dd o:tf ts{–ljts{af6 klG5g] sf]lzz u5f}{F . t}klg ;a} yfxf x'G5 eg]h:tf] u/L 3/L3/L ;f]lw/xFbf hjfkm lbG5f}F, æ;fOSofl6s k|And hf];'s}df x'g;S5 . cd]l/sfdf klg 5f]/fn] afp–cfdfnfO{ uf]nL xfg]/ df/]sf], ljBfyL{n] :s"ndf lzIfs / ;fyLx¿nfO{ aGb'sn] e'6]sf] ;dfrf/ a]nfa]nfdf cfO/xG5 . bLk]Gb|n] klg To:tf] ug{ ;Sb}gg\ h:tf] xfdLnfO{ nfUb}g .Æ /, c¿ s'/flt/ nfU5f}F .

cd]l/sf–o'/f]k–ci6«]lnofM k:of] ls km:of]
cd]l/sf, a]nfot, ci6«]lnof cflb b]zx¿df g]kfnLx¿nfO{ …k:of] ls km:of]Úsf] l:yltdf kfPsf 5f}F . k|foM g]kfnLx¿ ToxfF sfd ug{ geO{ lzIff cfh{g ug{ hfG5g\ . g]kfnaf6 k7fPsf] k};fn] k9\g]x¿sf] ;ª\Vof Ps k|ltzt klg kfpg d'lZsn x'G5 . ToxLF sdfP/ k9\g' n8fOF eGbf ufx|f] sfd xf] . t}klg slt g]kfnL ljBfyL{x¿n] ;+;f/el/sf ljBfyL{nfO{ pl5g]/ sn]h, o'lgel;{6L 6k u/]sf 5g\ . k9fO ;lsPkl5 pgLx¿ /fd|f] sfd / c¿ cj;/sf] vf]hL ug{ yfN5g\ . tL b]zsf] gLlt klg ljåfg\x¿ ;s];Dd :jb]z gkmls{pg\, cfkm"sxfF g} a;"g\ eGg] ePsf]n] w]/}n] /fd|f–/fd|f cj;/ kfPsf 5g\ . slt g]kfnL uf]/fx¿nfO{ ;d]t /f]huf/L lbP/ 7fF6;Fu a;]sf 5g\ .

ToxfFsf] kfgLn] w]/}sf] skfn rfF8} v'OlnFbf]/x]5 . rLh / a6/o'Qm lkHhf / x]Dau{/h:tf vfg]s'/fn] hLp df]6fP/, l5lKkP/ lax] ul/xfNg'kg{] h:tf] b]lvG5 . clg aRrfaRrL x'G5g\ . afp–cfdf ;w}F sfddf / aRrfx¿ …a]aL s]o/Ú / :s"ndf . clg g]kfnL af]Ng hfGb}gg\ . æaRrfsf] k9fO 5 . sfd kfpg klg ufx|f] 5 . ca aRrfsf] k9fO ;lsPkl5 g]kfn kms{g],Æ eG5g\ / a:5g\ . aRrfsf] k9fO ;lsPkl5 a"9f] x'g yfN5g\ . /f]un] ;dfTg yfN5 . To;kl5 æcf]xf] Û g]kfn uof] eg] /fd|f] c:ktfn, cf}iflw–pkrf/ kfOFb}g . h] sfd ug{ klg 3'; gv'jfO{ x'Fb}g /] Û clxn] t ‰g\ dfcf]jfbLn] rGbf dfU5g\ /]Æ cflb ts{–ljts{ u/]/ klG5g yfN5g\ .
slt g]kfnLx¿sf] rflxF k9fO–n]vfO 5'6\5 . g]kfn uof], km]l/ cfpg] eL;f kfOFb}g . j}wflgs eP/ a:g s] ug{] t < Psd'i6 /sd / b'O{ jif{;Dd dlxgfsf] b'O{–tLg ;o 8n/ lbof] eg] b'O{ jif{sf] nflu sfuhL >LdtL alglbg] s]6L kfOFbf /x]5g\ . To;/L ToxfFsf] gful/ssf] …>Ldfg\Ú eP/ …u|Lgsf8{Ú lng] s]6f w]/} e]l6P . Ps–b'O{ hgf s]6Lx¿n] klg sfuhL >Ldfg\ agfP/ u|Lgsf8{ lnPsf 5g\ /] eg]sf] ;'lgof] . a]nfa]nfdf x'g] cftÍjfbL xdnfn] ubf{ tL b]zx¿df …cn sfobfÚsf] vf]hL x'G5 . Pl;og cg'xf/ ePsf] sf/0f cj}wflgs 9Ën] a;]sf g]kfnLx¿nfO{ a]nfa]nfdf n'Sg'kg{] cj:yf cfpFbf]/x]5 . To;a]nf pgLx¿sf] d'vaf6 ;'lgG5, æcfˆgf] b]zdf /f]huf/L eOlbPsf] eP, zflGt eOlbPsf] eP, /fhgLlt1x¿ 7Ls eOlbPsf eP oxfF cfpg'kg{] g} lyPg . g]kfnh:tf] /fd|f] ;+;f/df s'g} b]z 5}g .Æ

dlxgfsf] b'O{–tLg ;o 8n/ lbof] eg] sfuhL >LdtL alglbg] s]6L kfOFbf /x]5g\ . To;/L ToxfFsf] gful/ssf] æ>Ldfg\Æ eP/ æu|Lgsf8{Æ lng] s]6f
w]/} e]l6P .

z/0ffyL{nfO{ dfGotf lbg] o'/f]lkog d'n'sx¿df sltko g]kfnLx¿ æd dfcf]jfbL x'F, g]kfn uof] eg] ;/sf/n] dfl/lbG5Æ egL z/0f lnP/ a;]sf 5g\ . slt æd k|hftGq ;dy{s x'F, g]kfndf uof] eg] dfcf]jfbLn] df5{Æ egL a:g]x¿ klg 5g\ . slt g]kfnLx¿ æd e'6fgL x'F, dnfO{ d]/f] b]zn] lgsflnlbof]Æ egL z/0f lnO/x]sf 5g\ . t/ ;a}sf] syf p:t}p:t} ePsf]n] ToxfFsf cWofudgn] slxn]sfxLF k:g lbg ufx|f] dfG5g\ . ldlxg]tL, nugzLn / Wj+;fTds lqmofsnfkdf gnfUg] ePsfn] tL b]zx¿n] g]kfnLx¿nfO{ /fd|} cfFvfn] x]g{] u/]sf klg 5g\ .

O:nflds d'n'sx¿df ToxfFsf] s8f O:nflds sfg"gsf sf/0f dlb/f ;]jg ug{ k|foM gkfOg] x'gfn] ToxfF k'u]sf g]kfnLx¿df cfk;df w]/} sd ‰}–‰u8f ePsf] ;'lgG5 . t/ cGo s]xL d'n'sx¿df dlb/f ;]jg u/]/ g]kfnL o'jfx¿n] cfkm"–cfkm"df Uofª jf/, l8:sf]df ‰}–‰u8f ug]{ u/]sfn] ToxfFsf] k|x/Lsf] skfn b'vfpg] u/]sf klg b]Vof}F .

g]kfnnfO{ a]nfa]nfdf ef/tn] b'Mv lbPsf] va/sf sf/0f ;d'b|kf/sf g]kfnLx¿df ef/tLox¿n] b'Mv lbG5g\, 7U5g\ eGg] cfd wf/0ff 5 . t/ ljb]zdf w]/} jif{ cufl8b]lv k|e'Tj hdfP/ a;]sf ef/tLo d"nsf dfG5]x¿n] g]kfnLnfO{ k|z:t /f]huf/L lbPsf 5g\ . sltn] k"/} Jofkf/–Joj;fo g]kfnLsf] lhDdfdf lbPsf x'G5g\ . To;f] x'g'sf] sf/0f g]kfnLx¿sf] OdfGbf/L, ldlxg]t, efiff / ;+:s[ltsf] lgs6tfn] ubf{ xf] .

ef/tn] h:t} g]kfnn] klg af]lnlbP x'GYof] eg]/ d'v tfs]/ a;]sf g]kfnLefifLx¿ yfONof08df s/La !* xhf/ 5g\ .

ef/tn] ;+;f/e/sf ef/tLo d"nsf dfG5]x¿sf] xs / clwsf/sf] jsfnt ub{5 / To;sf] nflu bafa lbG5 . t/ g]kfn ;fgf], To;dfly rËfsf] wfuf] 8Nnf] k/]/ u'h'N6]h:tf] ;d:o} ;d:ofdf k/]sf] b]zÙ aflx/ a:g] g]kfnL d"nsf dflg;x¿sf] ljifodf af]Ng g;Sg] ePsf] h:tf] nfU5 . ef/tn] h:t} s/fOlbP, af]lnlbP x'GYof] eg]/ g]kfnsf] d'v tfs]/ a;]sf g]kfnLefifLx¿ yfONof08df s/La !* xhf/ 5g\ /] eGg] s'/f ;g\ !((& df PcfO{6Ldf k9\g] g]kfnLx¿n] cfof]hgf u/]sf] sfo{qmddf ;'g]sf lyof}F . To:tf w]/} g]kfnLx¿nfO{ e]6\of}F klg . t/ sltnfO{ cfˆgf afh]–a/fh'sf] 3/ g]kfn, ef/t of adf{ sxfF, s'g 7fpFdf lyof] eGg] yfxf klg 5}g . slt xfd|f] afh]sf] afh], a/fh'sf] afh] of] 7fpFaf6 cfPsf /] eGy] . ToxfF k':tf}F k':tf a;]sf w]/} g]kfnLx¿n] clxn];Dd klg j}wflgstf kfpg ;s]sf /x]g5g\ . sf]xL 7"n} Joj;fo u/]/ ToxfFs} gful/s eP/ a;]sf klg 5g\ . cj}wflgs ¿kdf a:g]x¿n] klg ;–;fgf Joj;fox¿ u/]s} 5g\ . k|foM ;fF‰kv yfO{ k|x/Lx¿ cfP/ vf]h]sf] h:tf] / g]kfnLx¿ n's]sf] h:tf] u5{g\ . o:tf g]kfnLx¿ cfˆgf] cfwf sdfO{ yfO{ k|x/LnfO{ a'‰fpg afWo 5g\ .

;Gt'li6b]lv ;DkGgtf;Dd
g]kfndf vfg] d'vx¿ jif{}lkR5] ylkPsf], Vjfpg] pBf]uwGbf, snsf/vfgf ylkg'sf] ;f6f] aGb x'Fb} uO/x]sf, ufpF l/lQP/ v]tjf/L afF‰} /x]sf, nfvf}F o'jfx¿ a]/f]huf/ ePsf eofjx 38Ldf vf8L / blIf0fk"jL{ PlzofnL d'n'sx¿df v'n]sf] j}b]lzs /f]huf/Ln] s]xL /fxt k|bfg u/]sf] 5 . ;/sf/L tYofÍcg';f/, s/La ;ft nfv o'jf j}b]lzs /f]huf/Ldf uPsf 5g\ . ;/sf/sf] tYofÍdf gePsf, ef/t k;]sfsf] lx;fa–lstfa geP tfklg s/La bz nfv o'jfx¿ ljb]z uPsf] cg'dfg ul/G5 . åGå rs{]sf] d'n'sdf bz nfv a]/f]huf/ o'jf d'n'sleq} eO/x]sf] eP, clxn] of] åGåsf] l:ylt s] x'g]lyof] sNkgf ug{;Dd klg ;lsFb}g .

gfrufg, dgf]/~hg ug{, b]vfpg gkfOg] x'gfn] ;fpbL c/adf xfdL k'Ug kfPsf 5}gf}F . t/ stf/, s'j]t, cfa'wfjL, b'aO{ cflb vf8L d'n's / zx/x¿ tyf dn]l;ofsf] cg'ejaf6 ;sf/fTds s'/fx¿ klg k|z:t} e]6\of}F . g]kfnL o'jfx¿ ljb]zsf k|fljlws sn]hx¿df k|flS6sn k9\g uPsf] h:tf] cg'ej xfdLnfO{ eof] . pgLx¿n] yf]/} tnadf sfd ug'{ k/] klg w]/} k|fljlws 1fg cfh{g ug{] df}sf kfO/x]sf 5g\ . KnDa/, l;sdL{, 8sdL{, d]sflgs, On]lS6«l;og cflb sfnLu9L sfddf ef/tLox¿n] g]kfndf 7"nf] kl/df0fdf /f]huf/L kfO/x]sf] ;Gbe{df eljiodf o:tf] hgzlQm g]kfnleq} tof/ x'g] ;Defjgf ljb]zsf] /f]huf/Ln] lbPsf] 5 .


Go"of]s{ zx/df dx, gjLg e§/fO{ / ;f/gf >]i7 .

clxn]sf] åGå Ps lbg g Ps lbg 6'lËG5 g}, To;kl5 g]kfndf ljsf; lgdf{0fsf] 7"nf] nx/ cfpg]5 . To;a]nf ljb]zdf g]kfnL >ldsn] kfPsf k|fljlws 1fgn] g]kfnsf] ljsf;df 7"nf] ;3fp k'¥ofpg]5 . To;sf] kmn clxn] g} b]lvg nflu;s]sf] 5 . s]xL jif{ cl3;Dd l;sdL{, 8sdL{, KnDa/sf] sfd sf7df8f}Fsf g]jf/ / ef/taf6 cfPsf dfG5]n] dfq ub{y], t/ clxn] g]kfnsf ljleGg hfthfltx¿sf] cg'xf/ klg b]lvG5 . csf{] kmfObf, sfdnfO{ 7"nf]–;fgf] egL e]befj ug]{ afgL km]l/g' klg xf] . ljb]zdf sfd ug{ hfg] lgDgb]lv dWod ju{;Ddsf dfG5]x¿ ;a}n] ;a} lsl;dsf] sfd u/]sf 5g\ / gofF a'‰fO / ;+:sf/ lnP/ pgLx¿ kmls{g]5g\, h;n] b]zsf] cfw'lgsLs/0fnfO{ 6]jf k'¥ofpg]5 .

s]xL dlxgfcl3 …sfnfhf/Ú 6]lnlkmNd ;'l6ª ug{ wg'iffsf] Pp6f ufpF k'u]sf lyof}F . vf8Ldf sfd ug{ hfg] rng w]/} /x]sf] Tof] ufpFdf h'gh'g 3/sf dfG5] vf8L /fi6« / dn]l;of sfd ug{ uPsf 5g\ ltgsf] 3/ cln /fd|f], gofF, pHofnf] b]lvGYof] . j}b]lzs /f]huf/af6 cfly{s ¿kdf klg kSs} kmfObf x'Fbf]/x]5 . c‰ b]zdf åGåsf] sf/0fn] u|fdL0f AofÍx¿ c;'/lIft ePsf x'gfn] k};f ufpF;Dd k'u]sf] 5}g . åGå /f]lsP/ ufpF ;'/lIft x'g] xf] eg] sf7df8f}Fdf b'O{ cfgf hUuf hf]8\g vf]Hg]x¿ Tolt g} nufgLdf ufpFdf kfFr–5 /f]kgL v]taf/L hf]8\glt/ nfUby] . t/sf/L, kmnkm"n zx/df NofO{ a]Ry] / ufpF3/df klg /dfOnf] dfbn 3lGsg] lyof] .

%) l8u|L ;]lG6u|]8eGbf tfkdfg a9\of] eg] vf8L d'n'sx¿df 5'§L lbg'kg]{ rng /x]5 . t/ 5'§L lbFbf sfd /f]lsg] / b]znfO{ 3f6f nfUg] x'gfn] ;/sf/n] %@–%# l8u|L;Dd k'Ubf klg df};dL l/kf]6{ n'sfpFbf /x]5g\ . To:tf] udL{df klg g]kfnLx¿ ;8s vGg], 3/–k'n agfpg] sfddf nflu/x]sf b]lvG5g\ . slt sfd ubf{ub{} a]xf];\ eP/ dflyaf6 ‰5{g\, sltsf sfd ubf{ub{} d]l;gdf xft sfl6G5g\ . t/ Ifltk"lt{ Psbd sd 5, vf8L d'n'ssf gful/ssf] Ps lbgsf] tna a? w]/} xf]nf . o:tf b'3{6gf sf]l/of, xªsª nufotsf d'n'sdf klg w]/} ePsf 5g\, t/ ToxfF dfgjclwsf/jfbL ;+:yfx¿sf] kxndf s]xL g]kfnLx¿n] /fd|} Ifltk"lt{ kfPsf klg 5g\ .
xªsªdf …cfO8LÚ lnOa;]sf Pshgf g]kfnLsf] b'3{6gfdf k/]/ xftsf] xf8 v':s]5 . xft v':s] klg pgL bË lyP, OG;'/]G;n] k};f lbO/x]sf] 5 / Psd'i6 /sd klg kfpF5' h:tf] 5 eg]/ . t/ vf8L d'n'sdf dfgjclwsf/ eGg] zAbsf] cl:tTj;Dd 5}g . tnasf] s'/f ubf{, g]kfnLx¿ g]kfndf s]xL gx'g' / åGådf kl/g'eGbf yf]/} eP klg 7Ls eg]/ lrQ a'‰fpF5g\ . cd]l/sf / vf8L d'n'ssf gful/sx¿sf] k|ltJolQm cfo a/fa/} xf]nf, t/ vf8L d'n's / dn]l;ofdf g]kfnL cyjf aËnfb]zLx¿n] kfpg] Ps dlxgfsf] kfl/>lds cd]l/sfdf sfd ug]{ >ldsx¿n] kfpg] b'O{ lbgsf] tna hlt klg 5}g .

g]kfndf ;fDojfbdf ljZjf; ug]{x¿ klZrdf d'n'sx¿nfO{ v"a ufnL ub{5g\ . t/ sDo'lgi6s} 5f]/f5f]/Lx¿ klZrdL d'n'sx¿df 5\ofK5\ofKtL e]l6G5g\ .

;a} b]zdf >ldssf] d"No a9\b} uP klg t]nwgL c/a d'n'sx¿df 36\b}5 . ef/tLo, kfls:tfgL / lrlgofF >ldsx¿ g]kfnL / aËnfb]zL >ldseGbf dxFuf lyP . t/ g]kfn / aËnfb]zaf6 cfw} tnadf >ldsx¿ k7fOg yfn]sfn] ToxfFsf sDkgLn] ef/tLo, kfls:tfgL, lrlgofF >ldsx¿nfO{ x6fP/ g]kfnL, aËnfb]zLx¿ /fVg yfn], dfG5]sf] lnnfd a9fa9 x'gyfNof] . xhf/f}Fsf] ;ª\Vofdf dfG5] k7fpg] g]kfnsf Dofgkfj/ sDkgLx¿nfO{ yf]/} dflh{gn] klg s/f]8f}F ?k}ofF kmfObf eof] xf]nf, t/ >ldsx¿n] j}b]lzs /f]huf/Ldf hfFbf vr{ ePsf] k};f p7fpg} Ps–8]9 jif{ sfd ug'{kg]{ l:ylt 5 .

;w}F Psgf; x'Fb}g
la|l6z ;/sf/n] xªsª 5f]8\g'cl3 ToxfF hGd]sf g]kfnL aRrfx¿nfO{ xªsªdf :yfoL a;f]af; ug{ kfpg] ;'ljwf lbg' g]kfnLsf nflu 7"nf] pkxf/ ePsf] 5 . xfdLn] xªsªdf ;'g] cg';f/ ToxfF $) xhf/ g]kfnLx¿ a:b5g\ . xfd|f] ;f+:s[lts ofqfsf] klxnf] / w]/} k6s k'u]sf] d'n's klg xªsª g} xf], hxfF xfdLn] !^ k6s;Dd e|d0f u/]sf 5f}F . Pstfsf jif{sf] ^ k6s klg xªsª k'Uof}F . lrlgofF gofF jif{df ToxfF g]kfnL snfsf/x¿sf] eL8} nfUbYof] . y'k|} cfof]hsx¿df /fd|f–/fd|f snfsf/ n}hfg] xf]8afhL rNbYof] . t/ o;kflnsf] lrlgofF gofF jif{df Pp6} sfo{qmd x'g ;s]g . o;n] klg :ki6 ub{5, ToxfFsf g]kfnLx¿df cfhsfn sfdsf] sdL 5 .

xªsªdf gofF Po/kf]6{ aGg z'? / To;;Fu ;DalGwt 7"nf–7"nf k'n aGg] sfd k"/f ePkl5 o;/L sfddf sdL cfpg yfn]sf] xf] . ToxfFsf] Po/kf]6{, k'nx¿sf] lgdf{0f ubf{ sfd u/]sf] bLks v8\sfsf] xªsªsf] …sÚ >]0fLsf] sG:6«S;g sDkgLn] xhf/f}F g]kfnLx¿nfO{ sfd lbPsf] lyof] / c¿ g]kfnLx¿n] klg lgdf{0f sDkgL vf]n]/ /fd|} sfd u/]sf lyP . t/ d]g Nof08 rfOgfaf6 xªsªdf ;:tf] >d leqg yfn]kl5 g]kfnLnfO{ ufx|f] kb}{ uPsf] 5 . ;–;fgf c¿ Joj;fo u/]/ a;]sf g]kfnLx¿ klg 5g\, t/ pgLx¿sf] Joj;fo g]kfnL /]:6'/]G6, g]kfnL ;ËLt, g]kfnL vfBe08f/ cflb ePsf]n] g]kfnL v/Lbstf{d} lge{/ 5, cfd lrlgofFx¿nfO{ x'g] Jofkf/df k:g ;s]sf] 5}g . oBlk g]kfnL aRrfx¿ xªsªsf] :s"ndf k9\g] / ToxfFsf] efiff af]Ng] ug{ yfn]sfn] ca s]xL jif{kl5 g]kfnL nfx'/]sf gfltgfltgfx¿ klg xªsªsf] cfd Jofkf/ Joj;fosf ;fy} k'ln;, k|zf;gsf pRrkbx¿df k'Ug] ;Defjgf a9\b}5 .

h'g d'n'sdf g]kfnLx¿ :yfoL a;f]af; u/]/ a;]sf 5g\, ToxfFaf6 g]kfn leq vf;} k};f cfpg] u/]sf] 5}g . pgLx¿ ToxfF cfh{g u/]sf] k};f ToxLF g} 3/, aËnf, Jofkf/, Joj;fodf nufpF5g\ . h'g d'n'sdf g]kfnLx¿ sfd ug{ dfq uPsf 5g\ ToxfFaf6 g]kfndf 7"nf] kl/0ffddf k};f lelqFb}5 . la|l6z uf]vf{df etL{ eP/ b'Mvsi6 u/]sf] k};fn] kf]v/f, w/fg h:tf zx/sf] sfFr'nL g} km]l/lbPsf] 5 . c¿ ;–;fgf zx/x¿df klg pgLx¿sf] nufgL b]lvG5 . ;+;f/ b]v]sf la|l6z uf]vf{x¿ a:g] 6f]nsf af6f]3f6f] ;'Gb/, ;kmf / Jojl:yt b]lvG5 . s]xL jif{cl3 xfdL w/fg uPsf lyof}F . w/fgsf] leqL ufpF–6f]n b]v]/ Hofb} k|efljt eof}F . w/fgaf;Ln] ;/sf/sf] dfq} d'v tfs]/ ga;L cfˆg}tkm{af6 ;8s km/flsnf] kfg]{, lkr ug]{, 9n xfNg], cf–cfˆgf] 3/ sDkfp08df au}Frf agfpg], ¿v /f]Kg] sfd u/]sfn] pgLx¿sf] a:tL olt ;'Gb/ ePsf] xf] . sf7df8f}F–kf]v/f–w/fg cflb zx/df hfkfgaf6 k7fOPsf] k};fn] klg 7"nf–7"nf / /fd|f–/fd|f 3/x¿ ag]sf 5g\ . hfkfg g]kfnLx¿n] >d u/]/ /fd|f] cfDbfgL ug{ ;Sg] 7fpF ePsf] 5 . To;}n] t g]kfnLx¿ hfkfg hfg dl/d]6\5g\ .

s]xL jif{kl5 g]kfnL nfx'/]sf gfltgfltgfx¿ klg xªsªsf] cfd Jofkf/ Joj;fosf ;fy} k'ln;, k|zf;gsf pRrkbx¿df k'Ug] ;Defjgf a9\b}5 .

cd]l/sf, Sofg8fdf :yfoL x'g\ jf c:yfoL, h'g;'s} x}l;otdf a;f]af; u/]sf cfdfafa'' eP klg pgLx¿af6 hGd]sf] aRrfn] To; d'n'ssf] gful/s x'g kfpFb5 . t/ a]nfot, hfkfg, sf]l/of cflb b]zx¿df c:yfoL a;f]af; ug]{x¿af6 hGd]sf aRrfn] ToxfFsf] gful/s clwsf/ gkfpg] ePsfn] hfkfg, a]nfot, sf]l/of a:g] clwsf+z g]kfnLx¿ kl5 g]kfn} kmls{G5g\ . To;}n] pgLx¿ cfkm"n] sdfPsf] k};f klg g]kfn} k7fpFb5g\ . To;af6 s] eGg ldN5 eg] g]kfnleq cd]l/sfaf6 eGbf c¿ d'n'sx¿af6 g]kfnLx¿sf] k};f cfO/x]sf] 5 .

oftfoft / ;~rf/sf] ljsf;n] ubf{ dfG5]x¿ Pp6} l;dfgfdf v'Dr]/ ga:g' :jfefljs xf] . dfG5]df k|ultzLntf a9L ePsf] x'gfn] cj;/sf] vf]hL ub}{ ;+;f/el/ k'Ug' klg :jfefljs xf] . hlt g]kfnL ljb]lzG5g\ b]znfO{ Tolt g} kmfObf x'G5 . klxn]–klxn] g]kfnnfO{ sd}n] lrGby] . ;+;f/e/ g]kfnLx¿sf] pkl:yltn] ca w]/} 7fpFdf g]kfn eGg] ;fj{ef}d;DkGg b]z klg /x]5 eGg] yfxf x'g k'u]sf] 5 . ljb]zdf ePsf g]kfnLn] dfq} k|rf/ ul/lbP eg] klg g]kfn x]g{ cfpg] ko{6ssf] ;ª\Vof a9\b5 .

g]kfndf ;fDojfbdf ljZjf; ug]{ JolQmx¿ klZrdf d'n'sx¿nfO{ v"a ufnL ub{5g\ . t/ sDo'lgi6 g]tfs} 5f]/f5f]/Lx¿ klZrdL d'n'sx¿df 5\ofK5\ofKtL e]l6G5g\ . ljb]z k'Ugf;fy ToxfF a;f]af; g} ug]{ lgotn] uPsf Ps–b'O{ hgfsf] cleJolQm o:tf] x'g] u5{, æg]kfn s] hfg", g]kfndf w'jfF 5, w"nf] 5, kfgL cfpFb}g, ;8s vfN8f] k/]sf] 5, ;8s eg]sf] oxfFsf] h:tf] kf] x'g'k5{ Û ;'ljwf eg]sf] o:tf] kf] t .Æ g]kfnaf6 uPsf] Ps–b'O{ jif{d} o:tf JolQmx¿ g]kfnL af]Ng la;]{h:tf] u/L af]Ng], 6f]g km/s kfg]{ x'G5g\ . sd;]sd To:tf Psb'O{hgf JolQmn] xfdL oxL b]zaf6 uPsf xf}F, xfd|f afa'cfdf, afh]a/fh' o:t} kfvfkx/f, ufpF3/, w"nf]w'jfFdf a:b5g\ eGg] ;f]Rg' h?/L 5 . ljb]zdf hlGdPsf g]kfnLsf aRrfx¿nfO{ xfdL g]kfnL xf}F, xfdLx¿n] g]kfnnfO{ ;3fpg' kb{5, 3/d} dfq eP klg g]kfnL -of cGo dft[efiff_ af]Ng'k5{ egL l;sfpg'k5{ . sltn] cfˆgf afnaRrfnfO{ g]kfnL af]Ng, gfRg, uLt ufpg l;sfO/x]sf klg 5g\ eg] Ps–b'O{ hgf cfˆgf 5f]/f5f]/Ln] g]kfnL af]Ng ghfg]sf]df uj{ ug]{x¿ klg e]l6G5g\ .

cfkm}Fn] s]xL ug'{kb{5
k"j{ ;f]leot ;+3sf] lj36gkl5 xfdLn] b'O{ k6s /l;of hfg] df}sf kfof}F . klxnf] kN6 hfFbf /l;of 7\ofSs} clxn]sf] g]kfn h:t} nfUbYof] . xftdf k]:tf]n lnP/ lbpF;} k;nk;ndf xKtf p7fpg] dflkmofx¿sf] laulauL, ;8sdf 7"nf7"nf vf8n, dfG5]x¿sf dlng cg'xf/, sfuh;/x efp ePsf] d'b|f -?an_, sd{rf/Lx¿n] jiff}{F;Dd tna gkfO/x]sf] l:ylt lyof] . Pshgf g]kfnLsf] /]:6'/fFdf Pp6L /l;ofnL j[4f e'OF k'5\b} / csf{ Ps j[4 pgnfO{ ;3fpFb} lyP . xfdLdWo] PshgfnfO{ ;~rf] lyPg . tL a"9Lcfd}n] cfP/ gf/L ;dft]kl5 kf] yfxf eof], pgL 8fS6/ / tL a"9f l/6fo8{ kfOn6 /x]5g\ . 8fS6/sf] sfdsf] tna gkfPkl5 /]:6'/fFdf ef8f df´g / e'OF k'5\g cfpg] u/]sL /] Û kfFr jif{kl5 km]l/ /l;of uof}F . Enflbld/ k'l6gh:tf g]tfsf] g]t[Tjdf /l;ofn] w]/} k|ult u/]5, ?annfO{ ;an / l:y/ agfP5 . x'g t, /l;ofdf c‰} s}of}F ;d:of afFsL xf]nfg\ . t/ d'n'sn] /fd|f] g]tf kfof] eg] :yfloTj k|fKt ug{ ;Sbf]/x]5 eGg] xfdLnfO{ nfUof] .

g]kfndf klg /fhgLlts l:y/tfdfkm{t\ cy{tGq dha"t x'g] ;Defjgf 5Fb}5 / z'elbgsf] klxnf] ;Í]t x'g]5 ha b]zsf o'jf knfog x'Fb}gg\ / b]zd} sdfO{ /dfpg]5g\ . j}b]lzs /f]huf/L g]kfndf clxn]sf] nflu s]xL xb;Dd 7Ls} 5, t/ ;w}Fsf] nflu ;dfwfg x'g ;Sb}g . g]kfnLx¿n] csf{sf] d'n'ssf] /f]huf/Ldf ;w}Fsf] nflu e/kg'{x'Fb}g, cfkm}F cfˆgf] b]z agfpg'k5{ . b]z agfpg ljb]zdf ePsf g]kfnL x'g\ jf :jb]zdf, pgLx¿sf] dgdf g]kfn x'g'kb{5 .

;d'b|kf/sf] ljb]zdf cfh w]/} si6 / yf]/} cfDbfgLsf] /f]huf/df uPsf u|fdL0f o'jfx¿af6 b]zn] w]/} cfz u/]sf] 5, h'g pt} 3/hd ug]{ dg;fon] klZrdf b]z lxF8]sf zxl/of dWodju{af6 ug{ ;lsFb}g . cfzf u/f}F, g]kfndf l5§} -@)^! ;fnleq}_ zflGt 5fpg]5 . To;sf] nuQ} cy{tGq ;lk|g]5 . /f]huf/L XjfQ} a9\g]5 . d'Unfg / ;d'b|kf/ k;]sf g]kfnL kmls{g]5g\, b]z tyf cy{tGqnfO{ c‰} dha"t agfpg]5g\ . Tolta]nf g]kfnLn] /f]huf/L vf]Hg ljb]zdf hfg'kb}{g, pN6f] ljb]zLx¿nfO{ /f]huf/L lbg;S5g\ .