| •
8f= lji0f'/fh pk|]tL |
 |
åGbsf] dgf]lj1fg
8/nfUbf] nfk/jfxL Û
o'4 / ;z:q åGåsf dgf]j}1flgs kIfnfO{ Wofg glbg]
xf] eg] g]kfndf xfn rln/x]sf] ;z:q åGåsf dgf]j}1flgs
c;/x¿n] pAhfpg] kl/0ffd b]zn] y]Ug ;Sg] vfnsf] x'g] 5}g .
dgf]lj1fgnfO{ …JolQmsf]
Jojxf/, rfnrng / cfr/0f cWoog ug]{ lj1fgÚ
elgG5 . ;z:q åGådf, o;sf y'k|} zfvfx¿dWo]
;fdflhs dgf]lj1fg / ;}Go dgf]lj1fgn] a9L sfd u5{g\ . ;fdflhs
dgf]lj1fgn] JolQm / ;d"xsf] cGt/;DaGw tyf To;n] ;dfhdf kfg]{
c;/x¿sf] cWoog ub{5 eg] ;}Go dgf]lj1fgn] n8fs'x¿sf]
cfTdan a9fpg], o'4Ifdtf ljsf; ug]{, uf]Ko ;"rgf / of]hgfa4
k|rf/dfkm{t\ o'4sf] jftfj/0f cfkm" cg's"n agfpg] h:tf
s'/fx¿df a9L Wofg lbG5 . o'4df n8fs' b:tf / ef}lts ;fdu|Lsf
cltl/Qm dgf]j}1flgs /0fgLlt / sfo{gLltsf] klg plQs} dxŒjk"0f{
e"ldsf x'G5 .

/ljg ;fo\ld |
sf]nlDaof, Ujf6]dfnf, leotgfd, sËf], cËf]nf,
>LnÍf nufotsf y'k|} b]zdf k|of]u ePsf o'4 dgf]lj1fgsf
d'Vo tl/sfx¿ x'g\M ;~rf/dfWodnfO{ o'4sf] cf}lrTo k'li6 ug{
k|of]u ug]{, cfˆgf] kIftkm{ cToGt sd / csf]{ kIfsf] cTolws
Iflt ePsf] k|rf/ ug]{, d/]–dfl/Psfx¿sf] pRr d"NofÍg
/ ;Ddfg ug]{, n8fs' / ;}Go Pj+ /fhgLlts g]t[Tjsf] rdTsf/L ;kmntf
/ axfb'/Lsf] avfg ug]{, pgLx¿sf] dgf]an a9fpg a9'jf, dfgkbjL
/ yk lhDd]jf/Lx¿ lbg], o'4 cfjZos / ;xL ePsf] bfjf ub}{ gful/sx¿nfO{
cfˆgf 5f]/f5f]/L ;]gfdf etL{ x'g k7fpg k|]l/t ug]{ cflb .
g]kfndf rln/x]sf] ;z:q åGådf klg dfcf]jfbL
/ /fHo kIfn] nueu o;}u/L ;}Go dgf]lj1fgsf] pkof]u u/]sf 5g\ .
t/ of] åGån] ;dfhdf kf/]sf] / kfg]{ dgf]j}1flgs c;/x¿k|lt
eg] vf;} Wofg lbOPsf] kfOFb}g . o'4sf c;/x¿sf] d"NofÍg
ubf{ dgf]j}1flgs kIfnfO{ cnUofpg ;lsFb}g . o:tf] c;/ nfdf]
;do;Dd /xG5 . o;af6 kLl8t hgtf, ;dfh / b]z ;xL tl/sfn] cufl8
a9\g ;Sb}gg\ . /, a]n}df Wofg glbFbf o;sf] ;dfwfg ‰g\
hl6n x'Fb} hfG5 .
åGåaf6 ;dfhsf ljleGg kIfdf cNksfnLg /
bL3{sfnLg dgf]j}1flgs c;/x¿ kl//x]sf x'G5g\ . h;nfO{
åGå dgf]j]Qfx¿ …ef}lts–dfgl;s kL8fkZrft\
l;h{gf x'g] ljrngÚ -…kf]i6 6«fpd]l6s :6«];
l8:c8;{Ú cyf{t\ kL6LP;\8L_ eG5g\ . o;df dgf]j}1flgs
c;Gt'ng, xTof–lx+;fsf] lg/Gt/ ‰‰Nsf], eo–qf;,
abnfefj, c;'/Iff, g}/fZo, knfog, cfTdljZjf;df x|f;, lx+;fTds ;+:s[ltsf]
ljsf;, dfbs kbfy{÷nfu" kbfy{ ;]jg, cfTdxTof cflb kb{5g\ .
åGå dgf]j]Qfåo 8]le8 u|f];Dofg / a|'; l;8nn] o:tf]
cj:yfdf dflg;x¿sf] …lkmlhof]nf]lhsn xdf{]gÚsf]
dfqfdf ;d]t tLa| 36a9 eO{ cgf}7f] afgLJoxf]/f / rfnrng, sxfnLnfUbf]
cj:yf, ef}lts k5f}6]kg, lx+;f–k|ltlx+;fsf] rfxgf cflbsf] ljsf;
x'g] s'/f pNn]v u/]sf 5g\ .
s;dfly s:tf] k|efj <
n8fs' / o'4 ;~rfnsM ;DefJo cfqmd0f / dfl/g] 8/,
kl/jf/sf] lrGtf, o'4kl5 /lx/xg] qf;bL, ck/fwaf]w / dfgl;s ljlIfKttf
n8fs'x¿df kg{] k|d'v dgf]j}1flgs c;/ x'g\ . bf];|f]
ljZjo'4sf cd]l/sL n8fs'x¿dfly ul/Psf] Ps cg';Gwfgn] pgLx¿df
n8fOFsf] klxnf] !) lbgdf o'4 cEo:t x'g], !) b]lv @) lbgdf cTolws
k|efjsf/L 9Ëaf6 n8\g ;Sg], ^) lbg;Dd n8\g] k|efjsfl/tf 36\b}
hfg] / ^) lbgkl5 k|efjsfl/tf nueu z"Godf ‰/]/ dfgl;s
ljlIfKttf ljsf; x'g] tyf o'4 d}bfgdf vl6O/xg ;d]t g;sL x6fpg'kg{]
cyf{t\ …OEofs'P;g l;G8«f]dÚsf] cj:yf cfPsf] hgfPsf]
5 . hf8f]–udL{, lxpF–jiff{, kxf8–hËnh:tf
ljs6 df};dL / ef}uf]lns cj:yf tyf kof{Kt vfgf, cf/fd / of}g rfxgf
k"lt{sf] cefjdf nl8/xg'kbf{ ljlIfKttf c¿ a9\5 .
o'4sf] lgoGq0f / ;~rfng ug]{ JolQmx¿ klg dfgl;s
lrGtfn] Jofs'n x'G5g\ . pgLx¿ csf]{ kIfaf6 x'g] cfqmd0fsf]
eo, cfˆgf] kIfdf x'g;Sg] Iflt, cfˆg} n8fs'x¿af6
x'g;Sg] ljb|f]x / cfqmd0f, kl/jf/, ;dfh / cGt/f{li6«o If]qsf]
bafa, clt dxŒjfsf+Iff / g}/fZoaLrsf] c;Gt'ng cflbaf6 kLl8t
x'G5g\ .
afnaflnsfM afndl:tisdf ljsf; x'g]
lx+;fTds ;f]r ;z:q åGåsf] csf]{ vt/gfs dgf]j}1flgs c;/
xf] . htftt} dflg;x¿sf] d[To', lx+;fTds ultljlwx¿sf]
k|rf/–k|;f/, ljBfno aGb, ljBfnodf x'g] cfqmd0f–k|Tofqmd0f,
lx+;fTds ultljlwdf ljBfno / ljBfyL{x¿sf] k|of]u cflbn] afndl:tisdf
zflGt, ;x–cl:tTj / d]nldnfksf] ;f6f] qm"/tf, ljb|f]x
/ lx+;fTds efjgfsf] ljsf; x'G5 . dflg; d/]sf, ‰u8f ePsf
7fpFdf hfg glbP/ ;+j]bgzLn jf lx+;fTds 36gfaf6 afnaflnsfnfO{ cnu
/fVg] g]kfnL ;dfhsf] k/Dk/f ljk/Lt lxhf]cfh pgLx¿ lbgx'F
s'g} g s'g} ¿kdf lx+;f / czflGtsf] k|efjdf /x]sf x'G5g\ .
dlxnf / j[4j[4fM dlxnf / j[4j[4f
a9L ;+j]bgzLn Pj+ cfˆgf ;Gtfgsf] cj:yfk|lt lrlGtt x'G5g\ .
pgLx¿ Psflt/ >Ldfg\, 5f]/f5f]/L, gfltgfltgf u'dfPsf] j]bgfaf6
u'lh|/x]sf x'G5g\ eg] csf]{lt/ cfkm}F klg cfqmd0f–k|Tofqmd0fsf]
lzsf/ ePsf 5g\ . dlxnf, j[4j[4fx¿ anfTsf/b]lv o'4/t
kIfn] 5f]8]sf xft]adaf6 cfˆgf afnaRrf dfl/Psf 36gf;Ddsf] kL8f
ef]Ug afWo 5g\ .
o'jfM s'g} klg 36gfqmdaf6 l5§}
k|efljt x'g] / k|ltlqmofdf plqg] ju{ xf] of] . g]kfnsf] ;z:q
åGådf klg oxL ePsf] 5 . b]z lgdf{0fsf] l;h{gzLn
sfddf nfUg'kg{] o'jfx¿ eljiok|lt lg/f; eP/ /fHolj?4 aGb's
;dfpg k'u]sf, åGåsf] c;/ wfGg g;sL lj:yflkt eP/ z/0ffyL{
ag]sf jf ljb]z knfog ePsf 5g\ . /fi6«n] 7"nf] nufgL
u/]/ tof/ u/]sf ljz]if1x¿ klg ljb]z knfog eO/x]sf 5g\ .
g]kfnd} al;/x]sfx¿ klg lg/f; / q:t 5g\, pTkfbgd"ns ultljlwdf
nflu/x]sf 5}gg\ .
kl/jf/M dfgl;s ¿kdf 7"nf]
k|tf8gf vKg] ;d"x xf] kl/jf/ . 3/kl/jf/sf ;b:o dfl/Psf,
ckx/0f ul/Psf jf j]kQf kfl/Psfx¿sf] j]bgf, dfgl;s kL8f /
c;'/Iff cg'dfg ug{ ufx|f] 5}g . pgLx¿nfO{ n8fs'x¿n]
3/af6 v]b\g], af/Daf/ wDSofO/xg] / cfly{s tyf cGo ;xof]u ug{ afWo
kfg]{ u5{g\, h;n] kLl8t kl/jf/sf ;b:ox¿df abnfsf] efjgf a9fpF5,
lx+;f–k|ltlx+;fdf pqg] jf knfog x'g] cj:yf l;h{gf u5{ .
;dfhM åGå/t\ b]zx¿df
b]lvg] k|d'v / åGå Joj:yfkgsf] b[li6sf]0fn] cToGt vt/gfs
dgf]j}1flgs c;/ ;dfhn] xTof–lx+;fnfO{ ;+:sf/sf] ¿kdf
u|x0f ug'{ xf] . cfqmd0f–k|Tofqmd0fdf ;j{;fwf/0f gful/sx¿
dfl/Fbf / ltgsf] wg;DklQ, 3/af/ Wj:t x'Fbf cfkmGt / kl/jf/df abnfsf]
efjgf plAhG5 / plrt cj;/ ldNgf;fy k|ltlx+;fdf plqg] l:ylt l;h{gf
x'G5 . of] c;/ olt ulx/f] x'G5 ls ;z:q åGå ;dfwfg
ePkl5 klg nfdf] ;do;Dd lx+;f e8\ls/xg ;S5 .
;z:q åGådf x'g] dfgjclwsf/sf] xgg\, cfkmGt
/ 5/l5d]ss} cufl8 ;d]t x'g] anfTsf/, oftgf, cËeË, sAhf,
cfuhgL, lgisf;g cflbn] kl/jf/ / ;dfhdf k'¥ofpg] Iflt cToGt eofjx
/x]sf] ;z:q åGådf kmF;]sf w]/} b]zx¿sf] cg'ej
5 . o'/f]kdf xf]nf]sfi6 / gfhL aa{/tfsf 36gf x'g\ jf Oh/fonL
/ Kofn]l:6gL åGåsf, ?jf08fdf x't' / t':;LaLrsf] g/;+xf/
xf];\ jf xfd|} b]zdf dfcf]jfbL / /fHokIfsf] lx+;f–k|ltlx+;f,
logn] dfgjclwsf/sf] xgg\sf ;fy} k':tf}Fk':tf;Ddsf nflu dgf]j}1flgs
qf;bL, å]if / lx+;fsf] aLp /f]k]sf 5g\ .
Go"gLs/0fsf pkfo
;z:q åGå lg/fs/0fsf] Ps k|d'v /0fgLlt …l/slG;lno;gÚ
cyf{t\ ljutnfO{ lal;{O{ eljionfO{ x]/]/ zflGtk"0f{ ;xcl:tTjsf]
dfGotf cg'?k ldn]/ cufl8 a9\g' xf] . of] /0fgLltn] kL6LP;\8L
Go"gLs/0f ug{ / ;z:q åGåaf6 Ift–ljIft ;dfhnfO{
k'gM Jojl:yt ug{ ;xof]u ub{5 . o; k|lqmofdf ufO8]G; / sG;]lnª,
;fOsf]–ljZn]if0f, lxKgf]l;;, ;fOsf]–8«fdf, /f]n–Kn],
;fOsf]–y]/fkL h:tf ljlwx¿sf] k|of]u pkof]uL 7flgPsf]
5 .
csf]{ pkfo xf]– n8fs'x¿nfO{ hlt;Sbf]
l56f] o'4–d}bfgaf6 kmsf{pg', o'4sf] cGTo ug{' . o'4lj/fd,
zflGtjftf{ / ;D‰f}tfaf6 ug{'kg{] o; sfo{sf] nflu kl/jf/ /
;dfhsf] bafa ;d]t cfjZos x'G5 .
lgbf]{if gful/sx¿ o'4sf] lzsf/ gag'g\ eg]/
;fjwfgL ckgfpg o'4/t kIfx¿n] kfngf ug'{kg]{ ljleGg cGt/f{li6«o
;lGw;D‰f}tfx¿ ePsf 5g\ . lgbf]{if gful/ssf] Iflt
a9L x'g] ;Defjgf ePsf] If]q / cj:yfdf cfqmd0f–k|Tofqmd0f gug'{,
n8fs' / o'4sf] g]t[Tj ug]{ JolQmx¿n] cfwf/e"t dfgjclwsf/sf]
;Ddfg ug'{ dgf]j}1flgs c;/ Go"gLs/0fsf s]xL pkfo x'g\ .
o'4/t kIfx¿åf/f h]g]ef dxf;lGwsf] k"0f{ kfngfn]
o;df d2t k'¥ofpg ;S5 .
åGådf ;+nUg JolQmx¿n] JolQmut
:t/df klg dgf]j}1flgs c;/ Go"gLs/0fsf pkfo cjnDag ug{ ;S5g\ .
lSnlgsn dgf]j}1flgs k|f=/f]gf lkmN8sf] ljrf/df pgLx¿n] ljutsf
kL8f / c;xfokgnfO{ la;{g eljiok|lt ;sf/fTds ;f]r agfpg], dgkg]{
sfddf a9L s]lGb|t x'g], cfkm"n] lgoGq0f ug{ g;Sg] kl/l:yltk|lt
a9L lrlGtt gx'g], c¿ dflg;x¿;Fu JolQmut / ;fd"lxs
e]63f6 ug]{ u/]df dgf]j}1flgs c;/x¿ sd x'g ;Sb5g\ .
ljleGg b]zdf ul/Psf cWoogn] dgf]j}1flgs kL8f ef]lu/x]sf
JolQmnfO{ c¿ dflg;n] ;do lbg], ;xfg'e"lt bzf{pg], dgf]lj1sf]
;xfotf pknAw u/fpg], pgLx¿sf s'/f ;'Gg], vfFrf] a'´g],
uf]kgLotfsf] ;Ddfg ug]{ sfdx¿ u/]/ dgf]j}1flgs c;/sf] kL8f
sd ug{ ;xof]u k'¥ofPsf b]vfPsf] 5 .
ljleGg b]zdf ePsf o'4 / ;z:q åGåsf dgf]j}1flgs
c;/ Pj+ ljrngx¿af6 kf7 gl;Sg] / dgf]j}1flgs kIfnfO{ Wofg
glbg] xf] eg] g]kfndf xfn rln/x]sf] ;z:q åGåsf dgf]j}1flgs
c;/x¿n] pAhfpg] kl/0ffd b]zn] y]Ug ;Sg] vfnsf] x'g]5}g .
|