l/kf]6{
ljZn]if0f
ck/fw
ljrf/
lj1fg–ljrf/
;+If]k
cfj/0f
cy{–;+If]k
:jf:Yo
ahf/
/d‰d
v]ns'b
lr7Lkq
aLkLsf] 8fo/L
58\s]
;]/f]km]/f]
hgtf
Ct'ljrf/

 

bfhL{lnªM s]xL euf}6] ;Demgf

xfdLnfO{ nfUYof], æcxf], g]kfndf t ;a} ;fIf/ /x]5g\, sljtf klg n]Vg], k9\g] / a'em\g] /x]5g\, xfdL bfhL{lnª] dfq} sf]b] / UjfFs /x]5f}F .Æ t/ s'/f cs}{ /x]5 .

lk6/ h]= sfy{s

d ;g\ !($# df l;nf]ªdf hGd]sf] x'F . bf];|f] dxfo'4 l;l4Ps} ;dodf d]/f cfdf / afa'sf] 5'§fgfd ePkl5 d / d]/f] efOnfO{ sfvL Rofk]/ dfOtLsf] z/0f lng cfdf bfhL{lnª kms]{kl5 d]/f] bfhL{lnª af; x'gyfn]sf] xf] .

xfd|f] dfjnL gf]/a:tL xf] . h'g, gf} xhf/ lkm6sf] pFrfOdf x'Fbf] xf] . To;nfO{ bfhL{lnª zx/sf] 7Ls pN6f l;lSsdlt/ x]bf{ b]lvG5 . ToxfF k'Ug b'O{ lbg k"/f lxF8\g'k5{ . bfhL{lnª zx/sf] 5]p l;+udf/Laf6 cf]x|fnf] l;+utfd lrof aufg pFwf]d'G6f] lxF8]kl5 tn km]bdf k'nahf/ / ljhgaf/L cfOk'luGYof] . ToxfFaf6 gfs 5'g] psfnf] nfu]kl5 gf]/a:tL k'luGYof] . gf}÷bz xhf/ lkm6df /x]sf] bfhL{lnªaf6 b'O{ rf/ ;o lkm6 tn k'nahf/ / ljhgaf/Ldf ‰bf{ xKxkL u/d x'GYof] .

cr]n gf]/a:tLnfO{ cKk/ -dflyNnf]_ gf]/ / nf]j/ -tNnf]_ gf]/df afFl8Psf] 5 . xfd|f] 3/ cKk/ gf]/a:tLdf k5{ . d ToxfFs} ufpFn] jf ls;fg eO/x]sf] eP clxn];Dd dl/;Sy]F . afFr]sf] eP b'O{ tLg j6f :jf:gL laxf ul/;s]sf] x'g]lyPF . cNk cfo' ufpFa:tLsf] k]jf xf] . cfkm";Fu uf]7fnf / v]tfnf u/]sf 6fps], 6]s', nfnaxfb'/, u0f]z h:tf lnDa" ;fyLx¿ c‰;Dd a"9f] eO;s] xf]nfg\, slt dl/;s] xf]nfg\ . k'nahf/ / ljhgaf/L. g]jf/ / laxf/L cfjfbL ePsf] Jofkfl/s / ;/sf/L s]Gb| lyof] eg] afx'g, tfdfª, 3n]x¿sf ufpFx¿ x'Fb} 6'Kkf]sf] gf]/a:tL Pp6f 3gf lnDa" ufpF xf] . s]xL d'lGt/ /fO{x¿ lyP . d]/f] kfnfdf gf]/a:tL k}bn lxF8]/ hfg'kYof]{ . t/, cfh;Dd klg gf]/a:tL cgsG6f/ / b'u{d g} 5 eGg] ;'G5' . Pp6f 3f]/]6f];Dd gePsf] gf]/a:tLdf :s"n, :jf:Yo rf}sL, 6]lnkmf]g / lah'nL gk'Ug'df s'g} cfZro{ 5}g .

xfdL gf]/a:tLaf6 jif{sf] Ps–b'O{kN6 bfhL{lnª 3'Dg, ;f}bfkft ug{ / cfkmGt e]6\g cfpFYof}F . ;g\ !(%% sf] ljbfdf xf] zfob, bfhL{lnª zx/df dnfdLsf] 7"n} n:s/ b]v]F . ?kgf/fo0f l;Gxf eGg] dfG5] k/nf]s ePsf /x]5g\ . tL sf] lyP eGg]af/] dnfO{ 1fg lyPg t/ cfdf / pxfFsf ;fyLx¿ Ps7fpF hDdf eP/ ?kgf/fo0f, cR5f /fO{ /l;s, lzjs'df/ /fO{sf syf÷pkGof; k9]/ ?g]–xfF:g] ub{y] . gf]s/L rfs/Lsf b'MvnfUbf j0f{g / k|]dfnfksf aofg ePsf tL syfn] cfdf / pxfFsf ;fyLx¿nfO{ xF;fpg] ?jfpg] ubf{ /x]5g\ .

ufpF / ljhgaf/Lsf] k9fO l5rf]n]kl5 cfdfn] xfdL b'O{ efO{nfO{ k9fpg bfhL{lnª NofPkl5 gf]/a:tL ;w}Fsf nflu 5f]8]s} a/fa/ eof] . s]jn tLg kN6 – clGtdrf]l6 dfdf / dfOHo"sf] ‰u8f ;fd;'d kf/L kf/kfr's] u/fpg – d gf]/a:tL uPsf] afx]s Tof] 7fpF;Fu vf;} s'g} ;/f]sf/ /x]g . ePsf] hUufhldg lnDa" dfdfx¿n] sdfO/x]sf 5g\ . s't / clwofsf] x/lx;fa /flvPsf] 5}g .

d bfhL{lnª zx/df bz jif{ a;]5', ;g\ !(%^ b]lv !(^^ ;Dd . Tof] ;dodf d tLg}yl/sf] bfhL{lnª] ePF – ufpFn] ls;fg, lrof aufg] / zxl/of . To;kl5, t]O; jif{sf] pd]/df g]kfnsf] jL/u~h k;]sf] d}n] sf7df8f}Fsf] vfndf g} cfˆgf] sf}8f kmfn]kl5 bfhL{lnª jf cGoqsf] Vofn k|foM u/]sf] 5}g .

bfhL{lnª cfPkl5 gf]/a:tLdf nfpg] ufpFn] n'uf kmfn]/ cfw'lgs nQf sk8f nfpg yflnof] . t/, :s"n] s]6fx¿ h:t} vfnL v'§f lxF8\g'kYof]{, 3/sf] sfdsfh klg x]l/GYof] . :s"n hfFbf xfkm KofG6 nufpg' kb{Yof], bfhL{lnªsf] hf8f]df cK7\of/f] g} x'GYof], v'§f l7lx¥ofpFYof] . kl5 ;ft Snf;b]lv dflysf] l;lgo/ ePkl5 dfq} km]zg] sldh, KofG6 / h'Qf nufpg kfOg] eOof], s]z sf6]/ a|LnqmLd nufpg kfOof] . s'v'/] a}F; / /fd|f s]6Lx¿dfly gh/ nfpg] jif{x¿ o;/L z'? eof] . lkmNd x]g]{, 8fG; ug]{, afhf ahfpg] h:tf zxl/of /xg;xg, rxnkxnleq d cfkm"nfO{ kfpg yfn]F . ufpFn] s]6f] ca zxl/of l6g]h/ x'gyfn]kl5 hLjgn] cs}{ df]8 lnPsf] kSs} lyof] .

d / d]/f] efO{ 6g{a'n xfO:s"ndf egf{ ePsf lyof}F . h'g bfhL{lnªsf] /]nj] :6]zgs} dfl:t/ 5 . o;sf] ztfAbL ;df/f]x Ps b'O{ jif{df dgfOFb}5 . o:tf] k|frLg :s"ndf d egf{ ePF, 5}6f}F Snf;df . of] :s"n g]kfnL Jofs/0f n]vs tyf kljq afOan g]kfnL efiffdf cg'jfb ug]{ /]e/]G8 6g{a'n afh]n] vf]n]sf] :sl6; o'gfO6]8 ld;g cGtu{tsf] Pp6f xfO:s"n xf] . of] s]6fx¿ k9\g] :s"n xf] / 5]j}df 5fqfx¿sf nflu g]kfnL sGof kf7zfnf lyof] . tL :s"nx¿ c‰} 5g\, la|l6zx¿ uP klg .

:sl6; ld;g Pp6f 7"nf] u'7L jf ;+:yf lyof] . bfhL{lnªdf o;sf] 7"nf] If]q 5 h;leq Pp6f luhf{, ld;g nfOg, ld;g xfp;, d'Vo sfof{no, b'O{ j6f :s"n afx]s bfhL{lnª ;b/d'sfdsf ljleGg a:tLdf :s"n, luhf{3/ / ;–;fgf cf}ifwfnox¿ vf]lnPsf lyP . d]/f afh] ;f]nf]df]g l;+u sfy{s gf]/a:tL ld;g :s"nsf x]8df:6/ tyf l8:k]G;/Lsf OGrfh{ x'g'x'GYof] / cf7 dfOn k/sf] lshf]d a:tLsf] luhf{3/df klg a]nfavt ;]jf rnfpg'x'GYof] . ufpFsf] d‰f}nf hldGbf/ eP klg Ps dfq lzlIft kl/jf/ ePsf]n] xfd|f] 7"nf] OHht lyof], ufpF / jl/kl/sf 7"nf hldGbf/x¿sf 5f]/f5f]/LnfO{ 6\o";g k9fpg afh]nfO{ EofOgEofO{ x'GYof] . Tof] 7"nf] e]udf afh]sf] gfpF klg lgs} 7"nf] lyof] . gf]/a:tLdf xfdL dfq Ps O;fO kl/jf/ lyof}F . bfhL{lnªd} a:g yfn]kl5 xfdL ;f]xL :sl6z ld;gsf] ;]G6 sf]nDa; rr{sf] ;b:o eof}F . ;f] luhf{sf] 5f]6f] j0f{g OGb|axfb'/ /fO{sf] pkGof; cfh /ldtf 5 df kfOG5 . 8flgon eGg] g]kfnL O;fO kfqsf] kl/jf/df d[To' ePsf] / ;f] d[tssf] cGTo]li6 ;f]xL luhf{3/df ePsf] b[io ;f] s[ltdf kfOG5 . cDa/ u'?ªsf] z'?sf] ;ËLt ofqfdf klg of] rr{sf] a8]dfsf] kfOk cUf{gn] 7"nf] e"ldsf v]n]sf] pxfFn] st} :jLsfg'{ePsf] 5 .

t/, bfhL{lnª a;fOF ;/]kl5 gf]/a:tLsf] ;D‰gf ;kgfh:tf eP . ;ayf]s lsGg'kg]{, ;a} s'/fdf k};f rflxg] l:ylt dnfO{ g/dfOnf] nfUYof] . To;}n] d}n] k};f sdfpg'kg]{ cj:yf jf vfFrf] Tolta]nfb]lv rfn kfPF / s]xL jif{d} d Jofkfl/s ;ËLtdf nfu]/ /s P08 /f]n Aof08sf] gfOs] eP/ k};f sdfpg yfn]F / cfˆgf ;b:ox¿ ;d]tnfO{ tna lbg ;Ifd ePF . t/ Tof] cs}{ a]Un} syf xf], h;sf] j0f{g lxdfn va/klqsf sf] ;x–k|sfzg j]e df lj:t[t 5flkPsf] 5 .

6g{a'n xfO:s"nsf] Oltxf; /f]rs 5 . bf];|f] ljZjo'4tfsf of] Pp6f s'Voflt sdfPsf] kf7zfnf /x]5 . zx/sf gfdL u'08f s]6fx¿ o;sf ljBfyL{ x'Fbf/x]5g\ . s]6L lh:Sofpg], 5'/L rSs' /f]Kg], l;g]df l6s6 ANofs ug]{, v]ns'bdf vlKk; t/ k9fOdf eg] dxfnb\b' of] :s"nsf] dxfTDo /x]5 . olQ;Dd uPu'h|]sf] :s"n ls zx/df Pp6f egfO g} lyof]– æ6g{a'n, u'08fsf] x'n, vftfdf x]bf{ e'n}e'n ÛÆ bf];|f] ljZjo'4tfsf cleefjssf] ;+Vof 36]sf] cj:yfdf o:tf] bogLo cj:yf x'g k'u]sf] eGg] s'/f ;To lyof] .
ued]{G6 xfO:s"n w/0fLw/ sf]O/fnf / ;"o{ljqmd 1jfnL h:tfsf] dftxt / lgu/fgLdf ;~rfng eO/x]sf] lyof] eg] xfd|f kfnfdf 6g{a'n xfO:s"n Pp6f lxGb' If]qL, /S:ofxf, ef/tLo sf+u|];L g]kfnLsf] x]8df:6/Ldf ;'lDkPsf] lyof] . :sl6; ld;g h:tf] lqmlZrog ld;g/L :s"nsf] lhDdf lsg O{;fO{ ;b:onfO{ g} glbPsf] eGg] k|Zg pl7/x]s} a]nfdf ToxfF ;'wf/ Nofpg cfjZos k¥of] . ;dod} :s"nsf] Joj:yf km]l/of], hf] /fd|f] s'/f eof] .

bfhL{lnªsf ljlzi6 JolQmx¿ cyf{t OGb|axfb'/ /fO{, dx]Gb|s'df/, o'=8L= ;/, O{Zj/ jNne, cDa/ u'?ª, aNnedl0f bfxfn, x]drGb| k|wfg, lgd{nrGb| k|wfg, slj/fh l;+x, ;'s l5l/ª gDkmf]s, lbg]z vflnª, bLlIft ;/, lhDaf ;/ / hL=8L= u'?ª h:tf dxfg u'?x¿ 6g{a'n xfO:s"ndf t}gfy x'g'x'GYof] eg]/ cfh n]Vg kfpFbf dnfO{ x'g;Ddsf] 3d08 nfU5 . OGb| ;/n] g]kfnL k9fpg'x'GYof], O{Zj/ jNne / aNnedl0fn] ;+:s[t k9fpg'x'GYof], cDa/ u'?ª k|fOd/L / ;]s]08/L :t/df x'g'x'GYof] . oL JolQm cfh s:tf JolQmTj ag] eg]/ d}n] elg/xg} kb}{g, pxfFx¿ slnn} pd]/df x'g] lj?jfsf] lrNnf]kft sxnfO;Sg'ePsf] lyof] .

6g{a'n u'08fsf] x'naf6 lj:tf/} ablnFb} uof] . ljBfyL{x¿ klg ljlzi6 lyP . /0flht uhd]/, z/0f k|wfg, sd{ of]~hg, s'df/ ;'Aaf, gGb xfªlvd, OGb|s'df/ uhd]/, xfªl;ª r]Dhf]ª, df]xg r]Dhf]ª, c?0f yfkf -g]kfnsf]_, k|tfk ;'Aaf, lbJo vflnª / c? y'k|} gfdL JolQmx¿ 6g{a'nsf pkhx¿ x'g\ .
6g{a'nsf] s'/f ubf{ OGb| ;/sf] Pp6f tYo gn]vL x'Gg . pxfFsf] Pp6f afgL /x]5, gf} / bz Snf;sf] ljBfyL{x¿;Fu Ps lsl;dsf] …:68L ;s{nÚ ;~rfng u/]h:tf] . cfˆgf] kf7\oqmd l;WofPkl5 km]l/ rflxFbf] sf]lrª ug'{x'Fbf]/x]5 pxfFn] . ;a}sf] lrQ a'‰]kl5 pxfFsf] cfˆgf] ;flxlTos sfo{zfnf h:tf] uf]i7L x'g] ub{Yof] . Tolta]nf lxpFbsf] labf z'? x'g' kGw| lbg hlt afFsL x'Fbf] xf] .

of] cjlwdf OGb| ;/n] ;Dkfbg ug'{x'g] klqsf …lbofnf]Ú df 5fKg nfluPsf syfx¿ ;f/f Snf;nfO{ ld7f] :j/df k|:6 k9]/ ;'gfpg'x'GYof] . cfFvf lrdlrd u/]/ pxfFn] ;'gfPsf syf 5flkg'cl3 g} xfdLn] rflv;s]sf x'GYof}F . xfdLn] ufla|on /f0ff, 8f= lqnf]s /fO{ h:tf syfsf/x¿sf l;h{gfx¿ ;'g]sf 5f}F OGb| ;/sf] d'vaf6 . lqnf]s /fO{sf] …sn]lhog sfG5LÚ syfn] xfd|f] cfFvf /;fPsf] lyof], dg 5f]Psf] xf] . bz Snf;sf nf7] s]6fx¿sf] d'v dlng ePsf] b[Zo d c‰} ;D‰G5' . of] syfdf ul/Psf] bfhL{lnª zx/sf] dWod ju{sf] lrq0f Pp6f ;d;fdlos 8s'd]G6«L x'g;S5 ;bfnfO{ . xfdL g} lyof}F To;a]nfsf] bfhL{lnªsf sn]lhog sfG5f / sfG5L . d klg b'O{ jif{ glaTb} sn]lhog h]7f eO;s]sf] lyPF .
gf]/a:tL 5f]8]sf] kfFr jif{ x'g} nfu]sf] /x]5 To;a]nf .

oxfFg]/ OGb| ;/sf] clGtd k|jrgsf] klg ;D‰gf cfpF5 . Tof] lbg xfd|f] bz Snf;sf] clGtd lbg . xfdL ;]G6ck OlDtxfg kf; u/]sfx¿sf] sf]lrª Snf; klg l;l4;s]sf] . ef]lnb]lv lxpFbsf] labf z'? x'g], To;kl5 :s"n kmfOgn cyjf Dofl6«s'n];g PShfldg];g z'? . OGb| ;/sf] klg cfh clGtd Snf; ;~rfng . xfdLn] cf]lspofdf UjfOgsf] syf lxh} ;'lg;s]sf lyof}F . OGb| ;/sf] clGtd n]Sr/ z'? eof]– æs]6f xf] Û g]kfn eGg] Pp6f b]z 5 x}, ;'g . ToxfF lxhf] cfh crDd}sf] s'/f x'Fb}5 . Tof] b]zsf] k|wfgdGqL rflxF ljZj]Zj/k|;fb sf]O/fnf eGg] Ps hgf dfG5] 5 . /fhf rflxF dx]Gb| eGg] 5 . ljZj]Zj/n] syf / pkGof; n]V5, dx]Gb|n] uLt / sljtf n]V5 .

b'j} /fhgLlt klg ug]{ ;flxTo klg n]Vg] . s:tf] cldNbf] s'/f Û To;}n], s]6f xf], g]kfndf rflxF s]xL g s]xL x'g], g/fd|f] x'g] kf] d tf b]V5' x} . csf]{lt/ of] sf]O/fnf bfh'efO klg gldNbf] /x]5 . efOn] syf n]Vof] eGg] cfl/;df dft[sfk|;fbn] klg …9'+ufsf] cfTdsxfgLÚ eGg] sljtf n]lv6f]kNof] . Tof] sljtf ltdLx¿sf] l;n]a;df 5, Tof] d}n] ltdLx¿nfO{ cl:tsf] dlxgf k9fO;s]F . o;/L g]kfn t ‰u8fn'x¿n] kf] el/Psf] 5 x}, ofb ul//fv ÛÆ

Tof] lbg !$ l8;]Da/ !(^) sf] lbg lyof] . xfd|f] ljbf ef]lnsf] lbg cyf{t\ !% l8;]Da/af6 z'? eof] . @) l8;]Da/sf] lbg /fhf dx]Gb|n] ljZj]Zj/k|;fb sf]O/fnfnfO{ 7\ofª\u|f]df xfn]kl5 g]kfndf bnljxLg k~rfotL k|hftGq cfof] . OGb| ;/sf] eljiojf0fL o;/L k"/f eof] . crDd t of] nfU5 ls pxfFn] b]v]sf] nIf0f Ps xKtf glaTb} b]vf k¥of] .

x'g t 6g{a'n :s"ndf g]kfnsf rf/ hgf ljBfyL{x¿ k9\y] . sf7df8f}Fsf] Ps hgf 5\ofs] g]jf/ s]6f ;lD‰G5', ljkm/n] ;fg}df ufnfel/ vf]lkN6f kf/]sf] . pgn] sf]q], l;nf}6], l6sl6s] OToflb gfd kfOxfn] . O{Zj/ jNne ;/n] klg g]kfnaf/] xfdLnfO{ 58\s] kf/fn] eGg'x'GYof] . æs]6f xf] Û ltdLx¿ h:tfn] t g]kfndf sljtf n]v]/ dlGb/ / leQfdf 6fF;]/ ;a}nfO{ k9\g lbG5g\ . v}, ltdLx¿ rflxF <Æ clg ;+:s[tsf] Znf]s g3f]s]sf]df a]:;/L lk6\g'x'GYof] . xfdLnfO{ nfUYof], …cxf], g]kfndf t ;a} ;fIf/ /x]5g\, sljtf klg n]Vg], k9\g] / a'´g] /x]5g\, xfdL bfhL{lnª] dfq} sf]b] / UjfFs /x]5f}F .Æ t/ s'/f cs}{ /x]5 . h]xf];\, Tolta]nf xfdLdf n3'tfaf]w rflxF ePs} xf], jNne ;/sf] ;f}hGon] .

6g{a'nsf] s'/f ubf{ cDa/ ;/sf] cWofo OGb| ;/sf] h:t} uxg / lj:t[t x'g hfG5 . OGb| ;/n] xfdLnfO{ g]kfnL efiff / ;flxTolt/ pGd'v u/fpg'eof] eg] cDa/ ;/n] xfdLnfO{ r]nf :jLsf/]/ kfZrfTo, k"jL{o, g]kfnL cfw'lgs / nf}lss ;ËLt ljwfdf tflnd lbg'eof] . :s"ndf cDa/ ;/n] xfdL l;lgo/nfO{ k9fpg kb}{gYof], t/ a]n'sL pxfFsf] cf6{ Psf8]dLdf xfdL hDdf x'GYof}F .

:s"nsf] k9fO{ ;lsg] tfsf d ToxfF hfg yfn]sf] x'F . To;a]nf Psf8]dL rf]s ahf/sf] s'Og]6f]df /x]sf] cudl;+x lu/Ln] x]8df:6/L ug]{ efg'eQm :s"ndf lyof] . lbgsf] :s"n ePsf]n] ToxfF lah'nL lyPg, / xfdLn] d}gjQL afn]/ ToxfFsf] Snf; sf]7fdf cEof; uYof}{F . d sfG5f] ;b:o, t/ h]7faf7fx¿;Fu ldNg yfn]F . d]/f] bfh' nlnt tfdfªn] dnfO{ ToxfF nu]sf x'g\ . h;sf] d 7"nf] u'0f dfGb5' . nlnt bfOsf lxt}ifLx¿ lyP z/0f k|wfg / /0fhLt uhd]/ .

c¿ jl/i7 ;b:odf cl3kl5 u/]/ sd{ of]~hg, uf]kfn of]~hg, OGb| yklnof -cDa/ u'?ªsf dLtHo"_, z]v/ bLlIft, ?b| u'?ª, k'? ;'Aaf, OGb|s'df/ uhd]/, c?0ff nfdf, zfGt yfkf, ljb'/ uhd]/, lht]Gb| ab]{jf, k|sfz uxt/fh, u0f]z zdf{, cho u'?ª h:tf ufos, uflosf / jfbsx¿ lyP . jfBjfbsx¿ klg lgs} ePsfn] cDa/ ;/n] cs]{i6«f klg u7g ug'{ePsf] lyof] . o;} ;d"xdf d lu6f/ jfbs eP/ sfd ug{yfn]F, lkpg sfd klg d ug]{ uy]{F . kfg, l;u/]6, /d XjL:sL, df]df], lrsg l6Ssf lsg]/ NofO{ ;a} 7"nfx¿nfO{ v'jfpFy], lknfpFy] .

cDa/ ;/sf bf}Ft]/Lx¿df zflGt 76fn, z]v/ bLlIft, OGb| yklnof, ?b|dl0f u'?ª lyP eg] ;ËLt;fwgfdf nfu]sf ;fyLx¿df uug u'?ª, gog ;'Aaf, dfgjL/ l;+x, slkn/fh u'?ª, lszf]/ ;f]tfª cflb lyP . n'O AofÍ;\;Fu klg a]nfavt e]63f6 x'GYof] .

of] ;do cDa/ ;/sf] ægf} nfv tf/fÆ / æd cDa/ x'F, ltdL w/tLÆ sf] kj{ lyof] . pxfF To;a]nf @@÷@# jif{sf] x'g'x'GYof] Sof/] .

To;}tfsf xfdL s]xL dfl:t/sf] 3/df ;¥of}F . kSsf OF6fn] ag]sf] b'O{tNn] of] 3/ ;lrGb|dl0f u'?ªsf] Sjf6{/ lyof] . ægf} nfv tf/fÆ /]s8{ ug{ vr{ Joxf]g]{ ;lrg bfh' ;s{n OG:k]S6/ ePsf]n] la|l6z /fhdf ag]sf] of] eJo sf]7L pxfFnfO{ a:g lbOPsf] lyof] . t/, pxfF ;kl/jf/ SjLG; lxnsf] cfˆg} 3/df a:g] ePsfn] zx/sf] of] eJo 3/ cf6{ Psf8]dLnfO{ lbOof] . y'k|} sf]7f ePsf], jfy?d, 6\jfOn]6, kfgL lah'nL ;ayf]s ePsf] of] 3/sf] df:6/ a]8?ddf cDa/ ;/sf] a}7s lyof] hxfF xfdL k|To]s a]n'sL hDdf x'GYof}F, pxfFsf] uLt ;'GYof}F, ;ËLt cEof; uYof}{F / 3/ nfUYof}F .

of] ;dosf ;j{>]i7 uLt y'k|} 5g\ cDa/sf uLt ;Íngdf . b'O{ rf/ j6f uLt /]s8{ eP, c? To;} ylGsPsf 5g\ . cDa/ ;/sf uLt afx]s cudl;+x lu/L, O{Zj/ jNne, j}/fuL sfOFnf, e"lk z]/rg, kf;fª jfªjn, g/axfb'/ bfxfn cflbsf w]/} uLtx¿ k|sfzdf cfpg} ;s]gg\ .

s]xL sfnkl5 cf6{ Psf8]dL lj36g eof] . pxfFn] klZrd aËfn ;/sf/sf] nf]s dgf]/~hg zfvfsf] gfOs]sf] hflu/ kfPkl5 6g{a'n :s"n klg 5f]8\g'eof] . ;/sf/L hflu/n] 3'dGt] lkm/Gt] kf/]kl5 Psf8]dL ;'rf? ?kn] rNg g;Sg] g} eof] . To;}n] To;a]nf;Dd pxfFn] kf/Ët kf/]sf r]nfx¿ cf–cfˆgf af6f] nfu] . uf]kfn / sd{ of]~hg lxdfno snf dlGb/lt/ nfu] eg] xfdLn] d]/} 3/df æ;+udÆ eGg] ‰'08 yfNof}F h;sf ;+:yfksx¿df z/0f k|wfg, /0flht uhd]/, c?0ff nfdf / lht]Gb| ab]{jf lyP .

s]xL ;b:o nf]s dgf]/~hg zfvfdf hflu/ vfg klg uP . OGb| yklnof, uf]kfn of]~hg cflb ;f] ;d"xdf k5{g\ . ;f] zfvfsf 6fps] jf dxfk|aGwsdf ld:6/ nfdf x'g'x'GYof] . pxfF lxdfn va/klqsf sf :yfoL :tDesf/ dx]Gb| kL= nfdfsf a'af x'g'x'G5 . o; ;d"x;Fu nfu]/ xfdL klg u'G6f / j]l8ª s;]/ lrof sdfglt/ …zf]Ú ug{ nfluxfNof}F . kl5 cDa/ ;/n] 5f]8]kl5 lht]Gb| jb]{jf ;f] kbdf cf;Lg eP .
o;/L Pp6f o'usf] cGt eof] . t/, ToltGh]n cDa/ ;/n] cfˆgf r]nfx¿nfO{ ;ËLtaf/] h]hlt lzIff / tflnd lbg'kYof]{, tL lbP/} labf x'g'ef], g]kfn l5g'{ef] . u'?sf] oL bfg j/bfgx¿af/] JofVof ug]{ 7fpF of] n]vdf 5}g . csf]{ cj;/df pxfFnfO{ g]kfnL cfw'lgs ;ËLtsf] hGdbftf / k[i7kf]ifs eg]/} ;f] n]v z'? ug'{k5{ .

bfhL{lnª a;fOsf] oltGh]n 5 jif{ lalt;s]sf] 5 . Dof6«Ls'n];g kf; u/]/ d ;]G6 hf];]km sn]h gy{ kf]OG6df egf{ eO;s]sf] lyPF . sn]hdf !# b]zsf lzIfs tyf ljBfyL{x¿ lyP . tLdWo] g]kfnsf] hdft klg 7"n} lyof] . bfhL{lnªsf] hftkftdf gkfOg] zfx, /f0ff, 7s'/L afx]s wfVjf, zfSo h:tf g]jf/x¿ klg k9\y] . afx'g If]qLx¿ klg lyP . yfkfx¿df gu]Gb|axfb'/ yfkf Ps lyP . pgL d;Fu Pp6} a]~rdf a;]/ sn]h z'? u/]sf x'g\ . uf]kfn of]~hg Snf;sf] k5fl8 Ps s'gfdf a:y]F . pgL cDa/ ;/sf …kmf]s OG6/6]Gd]G6 o'lg6Ú df tLg jif{ hflu/ vfO l9nf] sn]h egf{ ePsf lyP . gu]Gb| / uf]kfnaLr To;a]nf vf;} ldqtf lyPg, kl5 dfq eof] . b'O{ jif{kl5 gu]Gb| / uf]kfn 5]j}sf] ued]{G6 sn]h egf{ eP . gy{ kf]OG6 sn]hdf z/0f k|wfg / cDa/sf c¿ r]nfx¿, d nufot, k9\Yof}F .

gu]Gb| yfkf pg} x'g\, hf] uf]kfn / gf/fo0fuf]kfnsf] t];|f] dLt eP/ sf7df8f}Faf6 g]kfnL ;ËLtdf Pp6f a]Un} cWofo ylklbP . gu]Gb| Tolta]n} sljtf ;flxTo n]Vy] . Pslbg pgn] Pp6f ljifo dfu] . d}n] eu]6f u'8\8L -rËf_ x¿ lah'nL tf/df n6s]sf] ljifo lbPF . pgn] ;fob Tof] ljifodf Pp6f sljtf n]v] . ;ËLtdf sfd ul//x]sf] d ;flxTo k9\y]F dfq} n]Vg] rfv lyPg . sn]hsf] klqsfsf] lglDt d}n] cf]= x]g/Lsf b'O{ j6f syfx¿ rflxF g]kfnLdf cg'jfb u/]/ ;DkfbsnfO{ k7fOlbPsf] lyPF .

d sn]hsf] …UnL SnaÚ sf] efO; SofK6g / SofK6g b'j} kbdf r'lgPF . Pp6f ufpFn] lrof sdfg] s]6f] o;/L ljb]zLx¿ k9\g] sn]hsf] ;+:s[lt ;+uLt ljefusf] g]tf 5flgg' eg]sf] d]/f] nflu 7"n} v'8\lsnf] / kl/jt{g lyof] eG5' d tf . sn]hsf] ;ËLt ;df/f]x, efg' hoGtL / c? sfo{qmdsf] …cl8;gÚ ug'{ / sfo{qmdsf nflu snfsf/x¿ 5fGg' Pp6f 7"nf] r'gf}tL x'GYof] . Ps hgf ;f]gfd efOn] lgs} b'Mv lbGYof] . pgL ufpg] ahfpg] gfRg] ;a}yf]s ug{ rfxGy] :6]hdf, d}n] ;D‰fOa'‰fO Pp6f dfq …cfO6dÚ lbGy]F . pgL cfh 8]gL 8]Ghf]ª\kf gfdn] lrlgG5g\ .

;]G6 hf];]km sn]hdf k9\bf Pp6f ljz]if cg'ej 1fg]Gb| zfx -jt{dfg dxf/fhflw/fh >L % 1fg]Gb|_ ;Fusf] lrghfg x'g uof] . æg]kfnsf] /fhfsf] 5f]/fÆ eg]/ xfd|f] g]kfnL k|f]km];/ h]/8{ d'lvofn] lrgfP 1fg]Gb| / efO wL/]Gb|nfO{ . wL/]Gb| lgs} ;fgf] t/ 1fg]Gb| xfd|} k':tfsf] ePsfn] Ps lsl;dn] /fd|f] lrghfg lyof] . bfhL{lnªdf bf]nvf, eQmk'/, kf6g / sf7df8f}Fsf g]jf/x¿sf] 7"nf] a;f]af; lyof] / s]xL /f0ffx¿ klg ;hwhsf ;fy a;]sf lyP . ltgLx¿sf] laxf, ef]het]/df lk|G; 1fg]Gb|n] dL7f] :j/df g]kfnL uLtx¿ ufpFy], t/ hlxn] klg gftLsfhL / aRr' s}nf;sf] dfq} . d}n] lu6f/ ahfP/ ;fy lbGy]F, pxfFsf] rfxgf g} To:tf] x'GYof] . o:tf] ;fy ;Ët rf/ j6f laxf ef]hdf eof] hxfF Hofd ;];g eO/x]sf] pT;jdf klg ;a} g]kfnL / ljb]zLn] 1fg]Gb|sf] uLt ;'g]/ dVv ky]{ / df/;Fu yk8L ahfP/ k|z+;f uy]{ .
tTsfnLg clw/fhs'df/sf] csf]{ v'aL lyof] xfd|f] ;ËLt ;+:s[ltaf/] ?lr . bfhL{lnªsf g]kfnL l76fl76L ljBfyL{x¿n] ufPsf ahfPsf g]kfnL, lxGbL / c+u|]hL uLtx¿ pgL Wofg lbP/ ;'Gy] .

1fg]Gb| htftt} rf;f] /fVy] . rfv lnP/ xfdL efg' hoGtLsf] l/x;{n ul//x]sf] xndf klg cfOk'Uy] . xfdLn] ufOahfO/x]sf] ;dodf klg :6]hsf] Ps s'gfdf pleP/ ;'lg/x]sf x'Gy], cfˆgf] 6]k/]s8{/df xfd|f uLt / w'gx¿ ;fl//x]sf x'Gy] . s'/fdf s'/f 1fg]Gb| ;/sf/;Fu To;a]nfsf] xfdLn] ahfPsf / ufPsf uLt / w'gx¿sf 6]kx¿ c‰} klg ;'/lIft xf]nfg\ Û xfd|f g]kfnL k|f]km];/ d'lvof ;/n] a:gsf nflu s';L{ lbFbf klg ga;Lsg 1fg]Gb| zfx otfplt ug]{ / cEof; ug]{ u|Lg?dleq g} k;]/ xfd|f lqmofsnfk cToGt} pT;'s eP/ x]l//xGy] . cToGt} ldhfl;nf], xFl;nf] / ldqtfsf] efj /fVg] pgsf] pkl:ylt xfdLnfO{ ;fx|} dg kYof]{ . af6f]df e]6\bf klg d}n] æx]nf] 1fg]Gb|Æ eg]/} af]nfpFy], pgn] klg …xNnf] lk6/ ÛÆ eg]/ kmsf{pFy] . t/ g]kfnsf g]jf/x¿n] e'OFd} n]6]/ 9f]u ubf{ rflxF 1fg]Gb| t;]{‰}F pDsGy] / efUy] .

o;/L d – bf];|f] ljZjo'4sf] k/fsfi7fsf] afns, ufpFn], ls;fg] / lrof aufg jf sdfg], kfv] – lj:tf/} 6g{a'n xfO:s"nsf] k9fO{ / bfhL{lnª zx/sf] kl/j]zdf zxl/of, ;Eo / lzlIft x'Fb} uPF .
;g\ !($^ b]lv !(%^ ;Dd gf]/a:tL / lrof sdfgx¿df Ps bzs latfPkl5 ;g\ !(%^ b]lv !(^^ ;Dd, d bfhL{lnªsf] zxl/of ePF . ca cfˆgf] d'Unfg vf]Hbf jL/u~h eGg] 7fpF d]/f] dfglrqdf b]vf k¥of] . To;kl5 sf7df8f}F, hxfF d]/f] ;}FtL; jif{ lalt;s]sf] 5 .

sf7df8f}F eGg] d'Unfg cs}{yf]s xf] d]/f nflu . To;sf] syf kl5 la:tf/} plwGg'knf{ .

b]vfhfnf