g]tfn] uNtL u/], t/ xfdLn] lg <

k|hftGq ;Í6df kbf{ /fhgLlts bn / g]tfx¿nfO{ v'lRrª ug'{ v/sf] 5fgf ePsf] a:tLdf a;]/ l5d]sdf nfu]sf] cfuf]sf] tdf;fdf /dfpg' / cfkm" ;'/lIft ePsf] e|ddf afFRg' h:tf] dfq xf] .

8f= ef]nfgfy rfln;]

ax'bnjfbdf cfwfl/t k|hftflGqs k|0ffnLnfO{ lbuf] agfpg /fhgLlts kf6L{x¿;Fu} Gofokflnsf, ;+;b, dxfn]vf k/LIfs, k|];, sd{rf/LtGq / gful/s ;dfh:tf lgsfox¿sf] ;+:yfut ljsf; x'g' h?/L x'G5 . k|hftGqnfO{ ;+:yfut u/fpg] s'/fdf Pp6f gful/ssf] ;lqmo ;xeflutfsf] ;d]t 7"nf] e"ldsf /xG5 . k|hftGq ;+:yfut eO;s]sf ;dfh jf /fi6«df s'g} JolQmsf] xTof, anfTsf/ eof] eg] kl/jf/sf ;b:ox¿ xfdLsxfF h:tf] k'k'{/f]nfO{ bf]if lbP/ r"k nfu]/ a:b}gg\ . a?, bf]ifLnfO{ sfg"gsf] s73/fdf k'¥ofP/ b08 lbnfpg ltgLx¿ lhGbuLe/ k|lta4 eP/ nfU5g\ . sfg"gdf q'l6 jf sdhf]/L eP To;nfO{ ;'wfg{ cg';Gwfgstf{, ljZjljBfno, k|];, sfg"g–lgdf{tf / ;/sf/nfO{ ;d]t 3R3RofO{ bf]ifLn] b08 kfP/} 5f8\g] cj:yf l;h{gf u/]/ lj>fd lnG5g\ . o;af6 eljiodf To:tf] l:ylt gbf]xf]l/gsf nflu oy]i6 hgdt / cfwf/ ;[hgf x'G5 .
æ;/sf/ hlt zlQmzfnL /Xof] Tolt ljsf; ug{ ;Dej x'G5Ù dflg;x¿ ;a} ;dfg x'G5g\Ù ;/sf/x¿ lg:jfyL{ / lgikIf x'G5g\Æ eGg]h:tf q'l6k"0f{ jfdkGyL ;f]rfOn] ubf{ Psflt/ g]kfnh:tf lk5l8Psf b]zsf ;/sf/ a9L zlQm;DkGg x'Fb} uP eg] csf]{lt/ o:tf ;/sf/af6 ;Dej g} gx'g] txsf] lgikIftfsf] ck]Iff ug{ yflnof] . t/, s'g} klg JolQm lg/k]If ¿kdf lg:jfy{ / lgikIf /xg ;Sb}g . cyf{t\ JolQm hGdFb} :jfyL{ xf] eGg s;}n] nfh dfGg'kb}{g . To;}n] JolQmx¿ ;+nUg ePsf] ;/sf/ klg lgikIf / lg:jfyL{ x'G5 eg]/ ;f]Rg' sdhf]/L dfq xf] . ;/sf/nfO{ hlt;Sof] a9L lg:jfyL{ / lgikIf /fVg t dfly pNn]v ePsf ;+:yf Pj+ x/]s gful/ssf] /fHok|0ffnLdf ;lqmo ;xeflutf cfjZos x'G5 . xf]Ù lat]sf] !@ jif{df g]kfnsf /fhgLlt1x¿ ;Qfnf]n'k, :jfyL{ / e|i6 t eP, t/ ltgnfO{ lg:jfyL{ / lgikIf /fVg ;dfhsf cGo ;+:yf Pj+ JolQmx¿ s;}n] klg k|efjsf/L e"ldsf v]n]gg\ . k|hftGqnfO{ ;+:yfut u/fpg ;lqmo e"ldsf v]Ng'kg]{ ;+:yfx¿n] kf6L{ / /fhgLltsdL{x¿dfly æs'v'/f rf]/Æ sf] cf/f]k t nufP, t/ ltgn] klg cfkm"nfO{ æs'v'/f rf]g]{Æ sfdaf6 6f9f /fVg ;s]gg\ jf rfx]gg\ . /fhgLlt1nfO{ bf]if nufpg kfPsf] sf/0f cfkm" rf]/L sfo{df ;+nUg ePsf] s'/f hgtfn] yfxf kfPsf 5}gg\ eGg] e|ddf ltgLx¿ clxn] klg kl//x]sf 5g\ .

bafasf] jxfgf
o;f] eGg'sf] cf;o lat]sf !@ jif{df pTkGg ;d:of / q'l6–sdhf]/Lsf lglDt kf6L{ / ltgsf g]tfx¿tkm{ Psf]xf]l/Psf] cfnf]rgf Pj+ cfIf]knfO{ ;fdGoLs/0f u/L ;a}sf] yfKnf]df xfNg' xf]Og . k|hftGqnfO{ ;+:yfut t'Nofpg x/]s ;+:yf, ju{, Joj;foL / gful/s ;d"xx¿n] o; cjlwdf cfkm"n] lgjf{x u/]sf] e"ldsfnfO{ kms]{/ x]g'{k5{ dfq eGg vf]lhPsf] xf] . d cfkm" rflxF Ps sd{rf/L /x]sf sf/0f c¿ k]zf jf ;+:yfx¿sf] e"ldsfsf] n]vfhf]vf ug'{eGbf sd{rf/LtGqs} af/]df cfˆgf cg'ejx¿ JoQm ug'{ plrt nfu]sf] 5 .
sd{rf/LtGqsf] pRr / lhDd]jf/ cf]xf]bfdf a;]sfx¿n] hflu/af6 x6]kl5 cfkm"dfkm{t\ ePsf cjfl~5t sfdsfaf{xLnfO{ æ/fhgLlts bafadf k/]/ u/]sf]Æ atfpg] u/]sf 5g\ . t/, lat]sf !@ jif{dWo]sf gf} jif{ >L % sf] ;/sf/sf] ;x;lrj, ;lrj / ljB't\ k|flws/0fsf] k|d'v sfo{sf/L kbdf latfPsf] d]/f] cg'ejn], To:tf] egfOnfO{ u}/lhDd]jf/ afx]s s]xL 7fGb}g . d]/f] cg'ejdf, k|wfgdGqL, dGqL jf /fhgLlts JolQmx¿n] lbg] bafa d"ntM tLg k|sf/sf x'G5g\ . klxnf]Ù cfˆgf] /fhgLlts jf r'gfjIf]qdf ljsf;sf gofF sfo{qmd / yk ah]6sf] Joj:yf ul/lbg], bf];|f]Ù ltgsf cfkmGt jf kf6L{;Fu ;Da4 JolQmx¿nfO{ …/fd|f]Ú 7fpFdf ;?jf of lgo'lQm ug{ nufpg] / t];|f]Ù cfkm" jf cfkmGtnfO{ lghL kmfObf k'Ug] u}/sfg"gL sfd ug{ nufpg] .
oL tLgdWo] klxnf] / bf];|f] k|s[ltsf bafanfO{ ;fdfGo k|zf;sLo ;Lkaf6 ;lhn} Joj:yfkg ug{ ;lsG5 . t];|f] cyf{t\ lghL nfesf lglDt bafa cfpFbf Pp6f ;/sf/L sd{rf/Lsf ;fd' tLg lsl;dsf ;Lwf ljsNk jf pkfo pknAw x'G5g\ . klxnf], dGqLn] h] eGof] ToxL ul/lbg', bf];|f], ;+oGq leqsf dflyNnf kbflwsf/Lx¿ -d'Vo–;lrj, k|wfgdGqL cflb_ sf] ;xof]u lng' / t];|f], dGqLn] eg]sf] sfd ug{ lsg ldNb}g eGg] sf/0f cflb ;d]t v'nfO{ :ki6tM ældNb}gÆ egL kmfOndf n]v]/ To;kl5sf] kl/0ffd ef]Ug cfkm"nfO{ tof/ kfg{' . o; afx]s gfgfyl/sf bafanfO{ ltgsf] k|s[lt cg'?k Joj:yfkg ug{ sd{rf/Ln] cfˆgf] ;Lk / of]Uotfsf] k|of]u ug}{ kg]{ x'G5 .
cfkm"eGbf dflysf kbflwsf/Lx¿sf cg'lrt bafanfO{ ;f]‰} æx'Fb}gÆ gegL kG5fpg ;lsg] y'k|} tl/sf x'g ;Sb5g\ . o:tf pkfo k|of]u u/L gfhfoh sfd ug{ jf x'g lbgaf6 aFlrPsf s]xL jf:tljs 36gfnfO{ oxfF pbfx/0fsf] ¿kdf k|:t't ul/Psf] 5 .
lj/f6 sf]z]nLM g]kfnsf] lr¶f–P]g Tolt pbf/ 5}g . cGoq h:tf] oxfF lr¶f Joj;fo w]/} gkm:6fpg'sf] sf/0f oxL cg'bf/ P]g xf] . o;} k[i7e"lddf cfly{s jif{ @)%!÷%@ df, g]skf Pdfn]sf] ;/sf/ ag]kl5 lr¶f gfd g/fvL t/ lr¶fs} sf/f]af/ ug]{ p2]Zo ePsf] …lj/f6 sf]z]nLÚ gfdsf] sDkgL btf{sf nflu sDkgL /lhi6f/sf] sfof{nodf lgj]bg k¥of] . Tof], sDkgL btf{ ul/lbg] ;DaGwdf cfwf–cfwf 306fdf dGqLsxfFaf6 ;lrjnfO{ cfu|x x'g yfNof] . dGqLsf] tfs]tf cfO/x]kl5 kmfOn cufl8 a9fOof] . lr¶f–P]g u[x dGqfnosf] sfo{If]qdf kg]{ x'Fbf ;f] dGqfnosf] /fo lng'kg]{ egL lg0f{o ul/of] . o;f] ubf{ bafa wfGg s]xL ;do kfpg ;lsG5 eGg] nfu]sf] lyof] . t/, pBf]u dGqfnoaf6 o:tf] /fo dfUg] lg0f{o ePsf] $% ldg]6leq} æk|of]usf] ¿kdf of] Pp6f …lj/f6 sf]z]nLÚ nfO{ btf{ ul/lbg l;kmfl/; ul/Psf]Æ eGg] u[xdGqfnosf] kq pBf]u dGqfnodf cfOk'Uof] . Tof] kq af]s]/ dGqLsf kLP cfkm}F ;lrjsxfF wgf{ lbg k'u] .
ca, gfhfoh sfd ug{af6 aFRg ;lrj;fd' w]/} ljsNk afFsL lyPgg\ . To;}n] pgL g]kfn h:tf] u/La d'n'sdf …sf]z]nLÚ sf] gfpFdf lr¶fsf] sf/f]af/ ug]{ sDkgL btf{ ug{ gldNg] /fo kmfOndf n]vL 3/lt/ nfu] / ef]lnkN6 labf lnP . kl;{kN6 dGqfno k'Ugf;fy dGqLn] ;lrjnfO{ cfˆgf] sfo{sIfdf af]nfO{ ToxL kmfOnsf af/]df k|Zg u/] . ;lrjn], æd}n] t btf{ ug{ ldNb}g egL :ki6 n]v]sf] 5' t/ tkfO{Fn] btf{ ul/lbg] egL kmfOndf n]Vg'x'G5 eg] o:tf] lg0f{o sfof{Gjog ul/lbG5'Æ eg] . b'O{ 306fkl5 ækl5 vf]h]sf avt kmfOn k]z ug]{ u/L clxn]nfO{ tfd]nLdf /fVg]Æ eGg] dGqLsf] tf]s nfu]/ ;f] kmfOn ;lrjsxfF kmls{of] . Tof] jf To:tf] sDkgL To;kl5 klg g]kfndf btf{ ePsf] yfxf kfOPsf] 5}g .
cf}Bf]lus / ljb]zL nufgL ;DaGwL gLltM @)$* ;fnsf] cfd lgjf{rgkl5 u7g ePsf] g]kfnL sfª\u|];sf] ;/sf/ pBf]u If]qdf v'Nnf Pjd\ pbf/ gLlt lng] s'/fdf z'?b]lv g} :ki6 lyof] . o;}sf/0f lghL If]q;Fu ;d]t Jofks 5nkmn u/LÙ cf}Bf]lus gLlt / ljb]zL nufgL tyf k|ljlw x:tfGt/0f ;DaGwL gLltsf d:of}bf @)$* ;fn c;f]h–sflQsleq} tof/ eO;s]sf lyP . oL d:of}bf dlGqkl/ifb\df k7fpg] a]nfdf gofF /fHodGqL pBf]u dGqfnosf] sfo{ef/ ;DxfNg cfOk'u] . d:of}bf gLltx¿ dlGqkl/ifb\df k]z ug]{ ;DaGwdf lh1f;f /fVbf tL /fHodGqLn] æsd{rf/Ln] tof/ kf/]sf] gLlt d nfu" u5'{ <Æ egL kmfOn 6]a'naf6 kmflnlbP . klxn]sf dGqL w]/} /fhgLlts lyP . pgn] cfkm"nfO{ yfxf gePsf] s'/fdf æb]znfO{ ;'xfpFbf] gLlt Nofpg'xf];\ d cfFvf lrDn]/ ;xL ul/lbG5'Æ eg]/ ;a} ljZjf; sd{rf/Ldfly g} 5f]l8lbPsf lyP . t/, gofF /fHodGqL Jofkf/ / pBf]u If]qsf s'/f a'´g] vfnsf k/]5g\ . pgnfO{ pBf]usf nfO;]G; v'Nnf u/]/, sRrf kbfy{x¿ cfoft ug{ ;f]‰} afl0fHo AofÍx¿n] PN;L vf]Ng lbg] ePkl5 pBf]u dGqL /xg'sf] s] cy{ /xG5 / eGg] nfu]5 . To;}n] pgL pbf/ gLltsf] ljkIfdf pleg k'u] . t/, s/La ! dlxgfkZrft\ oL pBf]u /fHodGqLhL sfof{no gcfPsf] df}sf kf/L ;lrjn] b'j} gLlt dGqLaf6 kl5 ;dy{g u/fpg] u/L :jLs[ltsf nflu dlGqkl/ifb\df k]z u/fP . dlGqkl/ifb\n] oyf?kd} tL gLlt kf; ul/lbof] . ljr/f /fHodGqL x]/]sf] x]¥o} eP .
dxfk|aGwssf] lgo'lQmM @)%$ ;fn sflQs–dª\l;/lt/sf] s'/f xf]Ù ;"o{axfb'/ yfkfsf] k|wfgdlGqTjdf u7g ePsf] ;/sf/df g]kfnL sfª\u|];sf dGqLx¿ ;+nUg eO;s]sf lyPgg\ / s]xL ;dosf nflu /fk|kfsf pBf]u dGqL lyP . o;}a]nf s'g} Ps JolQmnfO{ n'lDagL lrgL sf/vfgfsf] dxfk|aGwsdf lgo'lQm lbgsf nflu bafa cfof] . Tolta]nf s'g} klg ;+:yfgsf] cWoIf / dxfk|aGwssf] lgo'lQm dlGqkl/ifbn] / ;~rfns ;ldltsf ;b:ox¿sf] lgo'lQm ;DalGwt dGqLn] ug]{ eGg] dlGqkl/ifbsf] :ki6 kl/kq lyof] . o;} cg'?k dGqLn] eg]sf JolQmnfO{ dxfk|aGws kbdf lgo'lQmsf nflu dlGqkl/ifbdf k|:tfj k]z ug{ tof/ kfl/of] . t/, tL dGqLn] ælghnfO{ n'lDagL lrgL sf/vfgfsf] dxfk|aGws kbdf t'?Gt lgo'lQm lbO{ ;dy{gsf nflu dlGqkl/ifbdf k|:tfj k]z ug]{ u/L :jLs[tÆ egL kmfOndf tf]s nufP . lgo'lQm lng vf]h]sf JolQm s'zn, lgisnÍ 5ljsf ePsf eP ;lrjn] dxfk|aGws kbdf lgo'lQm lbg' Tolt 7"nf] s'/f lyPg, t/ tL JolQm To:tf lyPgg\ . To;}n] dGqLn] …t'?Gt lgo'lQm lbg'Ú eg]s} kmfOndf dlGqkl/ifbsf] kl/kqsf] kmf]6f]skL ;lxt …o:tf] lgo'lQm dlGqkl/ifbsf] lg0f{o lagf x'gg;Sg] x'Fbf lghsf] lgo'lQmsf nflu dlGqkl/ifb\d} k|:tfj k]z ug]{Ú egL kmfOn k'gM dGqLsxfF k7fOof] . o;k6s dGqL;Fu yk lh2L ug]{ pmhf{ afFsL lyPg . pgn] To;df …;b/Ú egL kmfOn kmsf{P . dGqLaf6 lg0f{o ePsf] & lbgleq dlGqkl/ifb\df k|:tfj k]z ul/g'kYof]{ . Tof] gub}{ dGqL / ;lrj ljb]z ofqfdf lgl:sP . pgLx¿ kms]{/ cfpFbf pBf]u dGqfno cs}{ dGqLn] ;Dxfln;s]sf lyP .

plQs} bf]ifL
k"j{ ;/sf/L sd{rf/L ePsf sf/0fn] xf]nf ljleGg k]zfsf ldqx¿ dnfO{ æof] b]z /fhgLlt1 Pjd\ ltdLx¿ h:tfn] l;Wofof}Æ eg]/ af/Daf/ Joª\Uo ul//xG5g\ . t/, clxn] cfP/ dnfO{ ;f]Wg dg nfUg yfn]sf] 5M b]znfO{ aaf{b x'g glbg pxfFx¿n] /fhgLlt1 Pjd\ sd{rf/LnfO{ s] s:tf ;Nnfx, ;'‰fj / bafa lbP/ b]znfO{ ;xof]u k'¥ofpg'eof] t < d]/f] ljrf/df /fhgLlt1 :jefj}n] km6fxf x'G5g\ / sd{rf/Lx¿ cj;/jfbL . t/, oL /fhgLlt1nfO{ sd km6fxf t'Nofpg / sd{rf/LnfO{ sd cj;/jfbL agfpg ;dfhsf c¿ txaf6 s]–s:tf] of]ubfg eof] t oL !@ jif{df < Û k|hftGqnfO{ ;+:yfut u/fpg ;dfhsf ljleGg ;d"xx¿n] bafa lbO/xg'k5{ / lgodg -/]u'n]6_ ug]{ ;+:yfx¿n] a9L ;hu / OdfGbf/ eO{ lgodg ug'{k5{ . t/ b'ef{Uojz, lat]sf !@ jif{df /fhgLltsdL{x¿ ‰}F a'l4hLjL, gful/s ;dfh, k|];, n]vfk/LIfs, jlsn, k|fWofks cflb ;a} g} k|hftGqsf] kIfdf cf–cfˆgf] of]ubfg ug{af6 r's] .
g]kfndf clxn] bafa lbg] ;d"xnfO{ klg ;/sf/d} hfg'k/]sf] 5 / hgtfn] ;Qfsf] va/bf/L ug]{ lhDd]jf/L / ljZjf; ;'lDkPsf ;+:yf, ju{ / JolQmx¿nfO{ klg sfo{sf/L clwsf/ dfq} rflxg] ePsf] 5 . kmntM cfh lgodg ug'{kg]{ ;+;b, Gofokflnsf, n]vf k/LIf0fdf ;+nUg x'g]x¿, k|];, gful/s ;dfh cflb sf]xL klg cfkm"nfO{ :jR5 ;fljt ug{ ;Sg] cj:yfdf 5}gg\ . k|fWofks eP rf/ hgf sd{rf/Lsf] xflsd x'g] /fhb"t aGg ?rfpg] / kqsf/ eP uf]/vfkq ;+:yfg, /f;;, 6]lnlehgsf] xflsd aGg vf]Hg]x¿n] b]zsf nflu Tofu u/]sf] st} kfOFb}g . s'g} klg b]zsf] ljsf; / k|hftGq ;+:yfut x'g] s'/f ;do–;dodf ljleGg If]qsf JolQmx¿n] u/]sf] alnbfgsf] of]ukmn xf] . t/, k|hftGq ;Í6df kbf{ klg /fhgLlts bn / g]tfx¿nfO{ v'lRrª ug'{ v/sf] 5fgf ePsf] a:tLdf a;]/ l5d]sdf nfu]sf] cfuf]sf] tdf;fdf /dfpg' / cfkm" ;'/lIft ePsf] e|ddf afFRg' h:tf] dfq xf] .