;Ldfkfl/ d[To' Jofkf/

u|fxs g]kfnL o'jf

g]kfn / ef/tsf] v'nf l;dfgf g]kfndf hf/L lx+;fsf ;fy} t:s/L / ck/fwsf] nflu ;xof]uL t eO/x]s} lyof], otf cfP/ nfu" cf}iflwsf b'Jo{;gLx¿sf lglDt ;d]t …a/bfgÚ ag]sf] 5 . df]/ª, ;'g;/L / ‰fkfsf 8]9 ;oeGbf a9L o'jfx¿ nfu" cf}iflw ;]jg ug{ lj/f6gu/af6 lbgx'F hf]ujgL l55{g\Ù xhf/f}F ?k}ofF vr{ u5{g\ clg PrcfO{eL÷P8\; h:tf 3fts sL6f0f' z/L/df x'n]/ 3/ kms{G5g\ .

sdn l/dfn

;kgf t pgsf] klg lyof] xf]nf, cfkm" 3/kl/jf/, Oi6ldq, ;fyL;FuL, ;dfh / d'n'ssf] lglDt s]xL u/]/ ;kmn hLjg latfpg] . t/ nSsf hjfg /jLGb| -gfd kl/jlt{t_ nfO{ yfxf eO;Sof]– …ca pgL w]/} afFRg] 5}gg\ .Ú
To;sf] bf]ifL c¿ sf]xL xf]Ogg\ /jLGb| cfkm}F x'g\ . !% jif{cl3b]lv nfu" cf}ifw ;]jg ub}{ cfPsf /jLGb|n] ut jif{ /ut k/LIf0f u/fpFbf dfq yfxf ef]Ú pgsf] z/L/df pkrf/ljxLg k|f0f3fts /f]u …P8\;Ú sf sL6f0f' kl;;s]sf /x]5g\ . clxn] pgL cf]5\ofgdf 5g\ .

g]kfndf PrcfO{eL÷P8\; ;+qmd0fsf] Ps d'Vo sf/0f nfu" cf}ifw b'Jo{;g ag]sf] 5 . t/ ef/t–g]kfn v'nf l;dfgf To;sf] /f]syfddf r'gf}tL ag]/ plePsf] 5 . k"jL{ g]kfnsf] d'Vo s]Gb| lj/f6gu/sf] ;LdfjtL{ ef/tLo ahf/ hf]ujgLsf cf}iflw k;n]x¿ ef/tLonfO{ hLjg lbG5g\, t/ g]kfnLnfO{ d[To' a]r]/ Jofkf/ ul//x]sf 5g\ .

xtfl/P/ hfg], n/al/P/ kmls{g]

aGb cj:yfdf /x]sf] lj/f6gu/sf] df]/ª ;'u/ ldN;b]lv blIf0f g]kfnL l;dfgf;Fu hf]l8Psf] ef/tLo e"lddf kx]Fnf] df6f]sf leQf / 6fonsf] 5fgf cf]9]sf e'OFtn] 3/x¿ 5g\ . ltg} 3/af6 x'g] ef/tLo gful/s /fdljnf; / zÍ/sf] nfu" cf}ifw–Jofkf/ g]kfnLx¿n] ubf{ /fd|} km:6fPsf] 5 . ev{/ h'Fufsf] /]vL a;]sfb]lv s/La $) jif{;Ddsf g]kfnLx¿ laxfg ;a]/} ToxfF uO{ nfu" cf}ifw ;]jg u5{g\, cfˆgf] lglDt ToxfF /flvPsf s';L{df ;':tfpF5g\, / ;fF‰kv 3/ kmls{G5g\ . laxfg 3fdsf] ‰'Nsf;Fu} xtfl/P/ hf]ujgL k'Ug] g]kfnLx¿ gzfdf n7\7 eO{ na{l/Fb} lj/f6gu/ kms{G5g\ .
nfu" cf}ifw ;]jg ug{ ;ft jif{b]lv lgoldt hf]ujgL k'Ug] u/]sf /]zd s];Lsf] egfOdf pgLh:tf !%) o'jfx¿ nfu" cf}ifw ;]jg ug{ lbg}lkR5] ToxfF hfG5g\ . o;/L hfg]x¿df w/fg, O6x/L, b'xjL, pnf{af/L, ky/L, /Ë]nL, a]naf/L nufot df]/ª tyf ;'g;/Lsf zx/L / cw{zx/L If]qsf o'jfx¿ x'G5g\ . hf]ujgL ahf/ cf;kf;df zÍ/ / /fdljnf; dfq xf]Og z'Snf, cHu/, 6'g6'g, ljho klg nfu" cf}iflwsf] sf/f]af/ u5{g\ . b'?kof]u x'g yfn]kl5 gfO6«f]hg, e]lnod, 8fOhf]kfd, l68Lh]l;s, km]lG;l8n, kmf]6ljkg, Pljn, SofNDkf]h, km]gf/ug, :Kosd k|f]lS;g, ;fOSnf]kfdh:tf Pnf]k]lys cf}iflwx¿sf] laqmL ljt/0f g]kfndf k|ltalGwt x'g' hf]ujgLsf cf}iflw Jofkf/Lx¿sf] lglDt a/bfg ;fljt ePsf] 5 . o; lsl;dsf gzfn' cf}iflwx¿ oxfF v'ndv'Nnf g} kfOG5g\ . lgodtM ef/tdf klg To:tf cf}iflw 8fS6/sf] l;kmfl/;df dfq laqmL ug'{k5{, t/ To;f] ul/FFb}g .

hf]ujgLsf s]xL Jofkf/Ln] t b'Jo{;gLx¿nfO{ kl/ro sf8{ ;d]t lbPsf 5g\ . o:tf] sf8{ x'g]n] ToxfF ;lhn} cf}iflw v/Lb u/L ToxLF a;]/ ;]jg ug{ kfpF5 . gf}nf] dflg;n] eg] cfˆgf] gfd, 7]ufgf atfP/ cfkm" ;SsnL u|fxs ePsf] ljZjf; k;n]nfO{ lbnfpg'k5{ . lgoldt u|fxs ePkl5 rflxF p;n] klg ToxL cf}iflw lng] / ;':tfpg] ;'ljwf kfpF5 . hf]ujgL k|x/L yfgfsf k|d'v /fh]Gb|k|;fb hf]ujgLdf nfu" cf}ifw ;]jg ug{ g]kfnL dfq} hfg] u/]sf] :jLsf5{g\ . hf]ujgL d]l8sn s]ld:6 P08 Pzf]l;P;gsf ;lrj O{Zj/rGb ofbjsf cg';f/ t ToxfF kfg / lrof k;naf6 ;d]t nfu" cf}iflw laqmL x'g]u5{ . ofbj eG5g\, æg]kfndf h:tf] oxfFsf] sfg"g s8f eOlbP cf}iflwsf] b'?kof]u x'g] lyPg .Æ
b'Jo{;g /f]syfd ug]{ sfo{df ;lqmo ;+:yf …x]Nk u|'kÚsf k/fdz{bftf Pj+ 6Ld ln8/ /ljg bfxfnsf cg';f/ lj/f6gu/ If]qdf b'Jo{;gLsf] ;ª\Vof b}lgs a9\bf] 5 . æb'Jo{;g 5f8\g rfxg]x¿ klg 5g\ t/ Tof]eGbf 7"nf] ;+Vof gofF b'Jo{;gLx¿sf] 5,Æ bfxfn eG5g\ . æz'?df nfu" cf}ifwL s:tf] x'G5 eGg] pT;'stfn] ;]jg ug]{x¿nfO{ afgL kl/;s]kl5 ;]jg gu/L lgb|f nfUb}g,Æ bfxfnn] atfP .

a9\bf] b'Jo{;gn] rf]/L klg a9]sf] 5 . k|foM b'Jo{;gLx¿ nfu" cf}iflw lsGg] vr{ h'6fpg rf]/L u5{g\ / rf]/Lsf] ;fdfg hf]ujgLdf nfu" cf}iflw;Fu ;f6\5g\ . olt;Dd ls lj/f6gu/df rf]/L eof] eg] hf]ujgLdf ;fdfg km]nf k5{ / ;fdfg dflns hf]ujgL uO{ ;'ky d"Nodf cfˆg} ;fdfg lsg]/ NofpF5g\ . æslt t, b'Jo{;gLn] ;fdfg rf]¥of] . xfd|f] ;fdfg kmsf{pg nufOlbg' eGb} …x]Nk u|'kÚd} cfpF5g\Æ, bfxfn atfpF5g\ .
k|x/Ln] klg of] s'/fnfO{ c:jLsf/ ub}{g . df]/ªsf P;kL 5f]skf z]kf{ eG5g\, æk};fsf] cefj x'g] ePsf]n] b'Jo{;gLn] 3/sf] rf]/L u5{g\ . gkfP ufpFdf rf]5{g\ . To:tf u'gf;f xfdLsxfF k|z:t cfpg] u/]sf 5g\ .Æ

d[To' glhs

sf]zL c~rn c:ktfndf b'Jo{;gLsf] pkrf/df ;+nUg dfgl;s /f]u ljz]if1 8f= ;'/]Gb| z]/rgsf cg';f/ nfu"kbfy{sf b'Jo{;gLdf PrcfO{eL÷P8\;, Ifo/f]u, x]kf6fOl6;, lgdf]lgof h:tf /f]ux¿ e]l6Psf 5g\ . æk|foM b'Jo{;gLx¿ /f]u;Fu n8\g] zlQm u'dfO;s]kl5 dfq c:ktfn cfpg] x'Fbf tL afFRg]eGbf dg{ ;Sg] vt/f a9L x'G5 .Æ

w]/} b'Jo{;gLx¿n] Pp6} ;'O{ k|of]u ug]{ u/]sf]n] pgLx¿df PrcfO{eL÷P8\;sf] ;+qmd0f x'g]u5{ . x]Nk u|'k lj/f6gu/sf cg';f/ df]/ª lhNnfdf kfFrb]lv ;ft xhf/;Dd b'Jo{;gLx¿ 5g\ . x]Nksf 8f= ;d;'l2gsf cg';f/ o:tf b'Jo{;gLdWo] &% k|ltzt l;l/~haf6 / afFsL 6\ofAn]6, ‰f]n / w'jfFaf6 nfu"kbfy{ lnG5g\ . l;l/~haf6 nfu" kbfy{ lng]dWo] %) k|ltztnfO{ P8\; nfu]sf] cg'dfg pgn] u/]sf 5g\ .

ut jif{ /fli6«o P8\; tyf of}g /f]u s]Gb|n] u/]sf] b|'tufdL ;j]{If0fdf df]/ªsf !^@ b'Jo{;gLdWo] %% hgfdf PrcfO{eL÷P8\; e]l6Psf] lyof] . o; If]qdf Pr\cfO{eL÷P8\; kLl8t jf b'Jo{;gLsf] olsg tYofÍ s'g} klg ;/sf/L, u}/;/sf/L ;+:yfn] /fVg ;s]sf] 5}g . lhNnf P8\; ;dGjo zfvf df]/ªsL ;+of]hs piff sf]O/fnf;Fu df]/ªdf Pr\cfO{eL÷ P8\;af6 ;ª\qmldtx¿ !(& hgf 5g\ . /fli6«o P8\; tyf of}g /f]u s]Gb|sf] ;j]{If0fn] g]kfnsf s'n b'Jo{;gLdWo] $) k|ltztdf PrcfO{eL ;ª\qmd0f ePsf] b]vfPsf] 5 .

lj/f6gu/sf] ;LdfjtL{ If]qdf …x]Nk u|'kÚn] b'Jo{;gLx¿nfO{ l;l/~h ljt/0f ug{ klg z'? u/]sf] 5 . Pp6} ;'O{sf] ;f‰f k|of]un] PrcfO{eL ;g]{ a9L ;Defjgf ePsf]n] l;l/~h ljt/0f ug'{k/]sf] …x]Nk u|'kÚsf] egfO 5 . s]xLn] rflxF l;l/~h lbP/ ;f] u|'kn] b'Jo{;gLnfO{ ;xof]u k'¥ofPsf] cf/f]k klg nufPsf 5g\ . t/, clwjQmf r'8fdl0f cfrfo{sf] egfOdf æGo"gLs/0fsf nflu l;l/~h ljt/0f ug{ sfg"gn] /f]s nufpFb}g .Æ pgsf cg';f/, P8\; lgoGq0fsf nflu b'Jo{;gLnfO{ lbOg] l;l/~h k|fylds pkrf/ cGtu{t kb{5 .

k|x/Ln] ut ebf}b]lv oxL k';;Dd @) hgf b'Jo{;gLnfO{ kqmfp u/L sf/afxLcl3 a9fPsf] ;Ldf k|x/L rf}sL lj/f6gu/sf k|d'v ;O{ ?b| r"8fnn] atfP . b'Jo{;g / ;Ldfkfl/sf] nfu" cf}iflw Jofkf/ /f]Sg b'O{ b]zsf ;Ldf k|x/L–k|zf;g aLrsf] ;dGjoaf/] lhk|sf df]/ªsf P;kL z]kf{ ef/tLo k|x/Ln] ;xof]u u/]sf] atfpF5g\ . t/ …g]kfnL k'ln;n] cg'/f]w ubf{ dfq ef/tLo k|x/Ln] b'Jo{;g lgoGq0fdf ;xof]u u/]sf]Ú pgsf] hjfkmn] g} kfl/kl§sf] k'ln; of] ;d:ofk|lt Tolt uDeL/ 5}g eGg] :ki6 x'G5 . ef/tLo ;Ldf k'ln; rf}sLsf OGrfh{ /fh]Gb|k|;fbsf] hjfkmn] k|lta4tf b]vfpFb}g, pgL eG5g\, æJofkf/L w]/} rnfv 5g\, k|x/L cfPsf] yfxf kfpg]lalQs} cf}iflw n'sfpF5g\ .Æ

To;f] eGb}df k|oTg gePsf] eg] xf]Og . ;O{ r"8fnsf cg';f/ g]kfn k|x/L;Fu ldn]/ ef/tLo k|x/Ln] ef/tLo nfu" cf}ifw Jofkf/Lsf] 3/df 5fkf klg df/]sf] 5 . hf]ujgLsf :yfgLo hgk|ltlglwx¿ rflxF g]kfnL o'jf b'Jo{;gLx¿k|lt cfkm"x¿ klg lrlGtt /x]sf] atfpF5g\ . ænfu"cf}ifwsf] ?kdf b'?kof]u x'g] cf}iflwx¿ ga]Rg cf}iflw k;n]x¿nfO{ cg'/f]w u/]sf 5f}F,Æ hf]ujgL gu/ k~rfotsf cWoIf ef]nfzÍ/ ltjf/L eG5g\ . t/ pgLx¿sf] cg'/f]w Tolt k|efjsf/L eg] b]lvPsf] 5}g . To;}n] jfl/ / kfl/ b'j}tkm{sf :yfgLo hgk|ltlglw, k|x/L, k|zf;g, ;+3÷;+:yfsf] ;fd"lxs / ;Ël7t kxn g} cfjZos b]lvPsf] 5 .

d'lQm jf d[To'

b'Jo{;gdf kml;;s]sfx¿dWo] w]/} ;'lw|Psf klg 5g\ . w/fgl:yt ls/ft ofSy'ª r'Dn'ª k'ghL{jg s]Gb|n] ;ft jif{sf] cjlwdf k"jf{~rnsf %&* hgfnfO{ s'ntaf6 5'6fPsf] 5 . Go"/f] 8foUgf]li6s P08 l/;r{ ;]G6/ lj/f6gu/sf lgb]{zs :gfo' /f]u ljz]if1 8f= jL/]Gb|s'df/ lai6n] klg *) hgf b'Jo{;gLsf] pkrf/ ul/;s]sf 5g\ .

lj/f6gu/–@) sf #) jifL{o ;'/h hf]zL lagfpkrf/ b'Jo{;gd'Qm ePsf 5g\ . OR5fzlQm ePkl5 cfkm}F klg ;'lw|g ;lsFbf]/x]5 . #) jifL{o hf]zLnfO{ !% jif]{ s'nt ;lD‰Fbf clxn] sxfnL nfU5 . æ!% jif{ nfu" cf}ifwdf vr{ u/]sf] /sd hDdf u/]sf] eP lj/f6gu/df rf/tn] 3/ aGg] lyof],Æ hf]zL eG5g\ . )$# ;fndf P;Pn;L km]n ePkl5 b'Jo{;gdf nfu]sf ;'/h hf]zL p;a]nf hxfF hflu/ u/] klg lgsflnGy] . uf8Ldf sfd u/], Jofkf/ u/], dfs]{l6Ë u/], t/ sxLF ;kmn ePgg\ . To;n] pgnfO{ c;fWo} lk/f]Nof] . æunt ;Ët 5f]8]F . 3/ kl/jf/;Fu} ;do latfpg yfn]F . To;kl5 t s'nt 5'6\of] .Æ c7f]6n] b'Jo{;gaf6 5'6sf/f lbnfPsf] pgsf] cg'ej 5 .

ls/ft ofSy'ª r'Dn'ª k'ghL{jg s]Gb| w/fgdf kfFr dlxgf pkrf/ u/fO{ b'Jo{;gaf6 d'lQm kfPsf w/fg lgjf;L @^ jifL{o ;'/]Gb| kf}8]n -gfd kl/jt{g_ sf] tf}n nfu" cf}ifw ;]jg ubf{ ^) s]hL lyof], clxn] &% s]hL k'u]sf] 5 . 5 jif{;Dd pgn] 6]l8h]l;s OGh]S;g nufpFy] . s]Gb|df pgnfO{ b'Jo{;g d'Qm u/fpg cfTdan a9fpg] cEof; u/fOPsf] lyof] . ækl5 klg slxn]sfxLF nfu" cf}ifwtkm{ dg hfG5 . t/ dg alnof] agfpg' k5{Æ, kf}8]nsf] ;'‰fj 5 . b'Jo{;g d'Qm ePkl5 gofF hLjg kfPsf] atfpg] ;'/]Gb| kf}8]n To:tf o'jfx¿sf] ;Dks{af6 cnu /xg'kg]{ atfpF5g\ .

t/ lj/f6gu/sf /jLGb| ca cfkm"n] Tof] c7f]6 u/] klg g;Sg] l:yltdf k'lu;s]sf 5g\ . pgnfO{ P8\; / Ifo/f]u nflu;s]sf] 5 . clxn] pgnfO{ cfˆg} kl/jf/n] klg a]jf:tf u/]sf] pgsf] b'Mv];f] 5 . lj/f6gu/sf] hnhnf l;g]df xndf l6s6 ANofs ubf{ /jLGb|n] ;fyLx¿sf] ;Ëtn] @)$$ ;fnb]lv nfu" cf}ifw ;]jg ug{ yfn]sf lyP . )%@ ;fndf afa'sf] d[To'kl5 cfdf klg a]kQf eOg\ . pgsf] cfˆgf] k]zf klg aGb eof] . ;'O{af6 l6l8h]l;s lnPsf] xftsf gzf kfs]/ 3fp ePsf] 5 pgsf] . pkrf/ ug'{kg]{ t/ cf–cfˆg} k]zfdf nfu]sf bfh'x¿n] klg pgsf] jf:tf ub}{gg\ . æ3/df vfg klg lbFb}gg\Æ, pgL eG5g\, æs]xL ;do l/S;f rnfPF, g;s]/ 5f]8]F, clxn] dfu]/ vfFb}5' .Æ ;/sf/n] ;xof]u u/] cln lbg afFlrGYof]] ls eGg] cf;df /x]sf /jLGb| eG5g\, æc¿ s;}nfO{ o:tf] gxf];\ . b'Jo{;gdf nfu]sfx¿n] ;do 5Fb} s'g af6f] /f]Hg] xf], cfkm}Fn] lg0f{o u?g\ ÛÆ -Pg\kLcfO{_