ljZn]if0f
 ;+ljwfg;ef M oyfy{ / r'gf}tL
 o'4lj/fddf s'6fO clj/fd
 ;Qfsf] v]ndf
 uf}gfM hLjgsf] a}gf
 sfd z'? ug]{ a]nf
 l;d;f/ 5}g t kfgL klg 5}g
 /QmrfkM lgoGq0f ug{ ;lsG5
 hgtfsf k;n aGb}5g\  l8kf6{d]G6 :6f]/
 7"nf Jofkf/L 3/fgfM gfltx¿  g]t[Tjlt/
 km]zg
 snfsf/x¿sf] Pp6} :j/M …dfg  xf];\ g]kfnsf]===Ú
 l;h{gfdf ;Gt'li6
 cfjZostfn] hGdfPsf] u'?s'n
 tfn'df skfnsf] v]tL
 /f]df~rs df]8df
 ;DkfbsLo
 r6\ofËLtf
 lr7Lkq
 Ct'ljrf/
 aLkLsf] 8fo/L
 58\s]
 ;]/f]km]/f
 k':ts kl/ro
 hgtf

nr]t v'Nnf ls Û
…aNn ;hfo kfof], abdf;n]Ú
-!–!% kmfu'g_ af6 pkef]QmfnfO{ ;';"lrt agfPsf]df lxdfn nfO{ wGojfb . cfdhgtfsf] :jf:Yok|lt olt 7"nf] a]jf:tf u/L P]g–lgod ;d]tsf] lvNnL p8fpg] dgf]h kmdf{:o'l6sN;h:tf cf}iflw pTkfbsx¿nfO{ xfdL ;a}n] alxisf/ ug'{k5{ . /, To:tf] af6f] lxF8\g] ;'/;f/ u/]sfx¿ klg ca rflxF
r]Tnfg\ ls Û

;~ho kGt
nfOkm kmfd]{;L,
e/tk'/–!), lrtjg

u'0f:t/xLg cf}iflw pTkfbg u/L hgtfsf] :jf:Yodf v]njf8 u/]sf] vf]hk"0f{ ;dfrf/sf lglDt cfef/ . o;n] sfgdf t]n xfn]/ a;]sf] :jf:Yo dGqfnosf] cfFvf v'nfPsf] 5 . s]xL lbgcl3 pQm sDkgLnfO{ r]tfjgL lbOPsf] 5 . o:tf sDkgLnfO{ t k|ltaGw g} nufpg'k5{ .

a;Gt/fh sfsL{
hkm]–*, bf]nvf, rl/sf]6

n;r]t x'g'k5{
…rf/ jif{b]lv ;'Fu'/sf] vf]/dfÚ -!–!% kmfu'g_ n] lgs} k|efj kf¥of] . xfdLsxfF dfgl;s /f]uLnfO{ x]ob[li6n] x]g{] / kfunsf] ;+1f lbg] k/Dk/f 5 . t/, o:tf] Jojxf/ u/L pgLx¿nfO{ kL8f lbg' Ps k|sf/sf] ck/fw g} xf] .

ljz]if u/L of}g tyf cGo dgf]lj1fg;Fu of] /f]u ;DalGwt x'g] x'Fbf pkrf/ sl7g x'g ;S5 . To;}n] pgLx¿nfO{ oftgf ef]Ug afWo kfl/G5 . ljleGg of}g pQ]hgf hufpg] lqmofsnfkZrft\ pTkGg x'g] efjsf sf/0f dfG5] c;Gt'lnt x'g k'uL of] /f]u nfUg ;S5 . To;}n] ;dfhdf pR5[ª\vntf a9\g glbg ;~rf/dfWodn] klg ;3fpg'kg]{ b]lvG5 .

/ljgf /frlnsf
xl/t ;d'x, eQmk'/

bogLo l:yltdf k'u]sL z/0fdfof / pgsf ;GtfgnfO{ ;Sg]x¿n] l5§} ;xof]u u/L dfgjtf b]vfpg' k5{ . gq z/0fdfof;Fu} tL caf]w aRrfx¿sf] ;d]t eljio cGwsf/ x'g k'U5 . o;df ;a}n] ;f]Rg' k5{ .

wd{/fh k'g du/
?ljgf lzNksf/
g]kfn xf]rf–k'8\sf ;ª\3
glvkf]6–!$, nlntk'/

nzflGtsf] kIfdf nfUg'k5{
…eg]sf]÷;'g]sf]Ú -!–!% kmfu'g_ df 8f= afa'/fd e§/fO{sf (% jifL{o 7"nf]a'af xl/k|;fb e§/fO{n] eGg'ePh:t} ;a}n] cf–cfˆgf ;GtltnfO{ zflGtsf] kIfdf nfUg] cfzLjf{b tyf ;Nnfx lbg'k5{ . b]zsf] l:ylt ca klg czfGt / 8fdf8f]n eof] eg] ef]ln s] xf]nf Û

d':sfg sfˆn] …;u/Ú
/Ëk'/–#, /f}tx6

na'4sf cfFvf
…sxfF k'Uof] s'/f]Ú -!–!% kmfu'g_ sf] cfj/0f zLif{s;Fu} b]vfOPsf b'O{ cfFvfn] a'4sf zflGt 5g]{ cfFvfsf] sfd ug]{ cfzf 5 .

/fhg 8ª\uf]n
ljb'/–#, d}bfg6f]n, g'jfsf]6


yf]/ ax't eP klg ;/sf/ / dfcf]jfbLsf] jftf{sf] tfNrf v'nfpg] ;fFrf]sf lglDt sf]af6 slt kxn e}/x]sf] 5 eGg] hfgsf/L lbPsf]df wGojfb . jf:tjdf jftf{af6 ;d:of–;dfwfg ug'{ ;a}n] sfdgf u/]sf] oyfy{ xf] . t/, o;df l9nf] ug{ yflnof] eg] ;sf/fTds kl/0ffd gcfpg ;S5 . h; cfkm"n] dfq kfpg]lt/ nfUg] xf] eg] ;d:of hxfFsf] ToxLF x'G5 .

;'Gb/ ltjf/L …cfjfhÚ
kf]=a=g+=–!$#@#, sf7df8f}F


…dfcf]jfbL ;d:ofsf kfFr v]nf8LM sf] s] rfxG5g\Ú df 8/n] s;}n] klg g5fk]sf] tYok/s / ljZn]if0ffTds n]v 5fk]sf]df wGojfb . o;af6 ef/tsf] leqL OR5f klg a'l‰of] . cfˆgf] cd"t{ n8fOF / dfu clg clxn];Ddsf] pknlAw b]vfpg g;s]sf] dfcf]jfbL cToGt} nlrnf] eO{ ;D‰f}tfdf cfpg'sf] k5fl8 g]kfndf cd]l/sL ;}lgssf] pkl:yltk|lt ef/tLo zÍfsf] kl/0ffdsf] ¿kdf a'´g' kb{5 .

e/t clwsf/L
bharatadhikari@yahoo.com


…o'4lj/fdkl5sf] o'4If]qM v'zL 5fof] ljZjf; knfPgÚ -!–!% kmfu'g_ x]/]kl5 dgdf w]/} cf; hfu]sf] 5 . ;Dk"0f{ ¿kdf ljZjf; gnfu] klg s]xL t nfu]sf] 5 . s'g} klg g]kfnL bfh'efO lbbLalxgLn] cgfxsdf dg]{ lbg ca rflxF gcfcf];\ .

ufGwL uf}td …sª\ufnÚ
lIflth :6]zg/L, rGb|lgufxk'/


lxhf]cfh dg]{–dfg]{ ;dfrf/ cfPsf] 5}g, a? zflGt jftf{sf] ;kmntfsf] nflu sfdgf ul/Psf] s'/f oqtq ;'Gg yflnPsf] 5 . dfcf]jfbLn] h'g ljj]s b]vfP/ cfˆgf] xltof/ grnfO{ a;]sf 5g\, Tof] ;fFlRrs} k|z+;fof]Uo 5 . t/, dfcf]jfbL kIfn] cfˆgf] jftf{–6f]nLsf] 3f]if0ff ul/;Sbf klg ;/sf/n] jftf{ ;+of]hs gf/fo0fl;+x k'g afx]s c¿sf] gfd ;fj{hlgs gug'{ cfZro{ nfUbf] b]lvG5 Û

ldng aufn]
Sofldg–^, tgx"F

n;xL ;Nnfx
…;a}sf nflu ;'cj;/Ú -!—!% kmfu'g_ ;DkfbsLon] cflv/df af]Nof]M g]tfx¿ ufpF kms{ . ;~rf/–;fwgn] ldnfP/ k|;f/0f / k|sfzg ul/lbPsf efif0fsf e/df 7"nf] aGg kfPsf g]tfx¿n] ufpF la;]{sf 5g\ . b]z agfpF5' eGg]nfO{ Psk6s ufpF kms{g] ;Nnfx lbOPsf]df wGojfb .

6Lsf/fd e§/fO{
nf]sGynL, eQmk'/

nif8oGq kf] xf] ls <
…8'Ag l7Ss c¿ b'O{ ;+:yfgÚ -!–!% kmfu'g_ af6 tL ;+:yfgx¿ af/] yfxf kfpFbf s'g} gf}nf] nfu]g . ljb]zL bftfx¿n] agfOlbPsf snsf/vfgfx¿ /fhgLlts :jfy{ / JolQmut nfesf sf/0f wdfwd w/f;foL eO/x]sf 5g\ . st} of] ljb]zL pTkfbgsf] ahf/ a9fpgsf] nflu ul/Psf] if8\oGq t xf]Og <

;'a|t :jfF/, ;'oz :jfF/
kf]=a=g+= %)#, sf7df8f}F

nsf/0f cGo klg x'g;S5
…;dlnËLsf] ;+;f/Ú -!–!% kmfu'g_ df dfG5] ;dlnËL j+zf0f'ut cyf{t\ …h]g]l6sÚ sf] sf/0fn] dfq x'G5 elgPsf] /x]5 . t/, kof{Kt sf/0f of] dfq geO{ cGo klg x'g ;S5 .

ljk/Lt lnËL;Fu zf/Ll/s ;DaGw /fVg gkfPsf lszf]/–lszf]/L tyf jo:sx¿ hf] Pp6} knËdf ;'Tg] u5{g\, pgLx¿ klg ;dlnËL ag]sf b[i6fGtx¿ k|z:t km]nf k/]sf 5g\ . o;y{ ljk/Lt lnËL;Fusf] zf/Ll/s ;+;u{sf] cefj, nfdf] ;do;Dd cljjflxt a:g' kbf{ pTkGg x'g] of}g s'07f / Ps b'O{ lbgsf] nflu t xf] eg]/ /flvg] of}g ;DaGwn] klg dfG5]nfO{ ;dlnËL aGg an k'¥ofpF5 .

pd]z kf]v/]n,
Og?jf–(, ;'g;/L 

nhfgsLn] ;b\a'l4 lbpg\
…ofqf hfgsLwfdsf], k;f{bL d';fsf]Ú
-!–!% kmfu'g_ k9\bf n]vsn] Pdfn]k|lt u/]sf] Joª\Uo Psbd} ;fy{s nfUof] . ;do lrGg g;Sg] Pdfn]sf] l:ylt jf:tjdf xfF:of:kb g} 5 .
hgsk'/df ;ftf}+ dxflwj]zg u/]sf] Pdfn]nfO{ hfgsLhLn] ;dod} ;b\a'l4 k|bfg ul/lbpg\ .

;f]afv/ kf08]o
a:t'–!, ;klnª, u'NdL


;To gb]Vg] cfFvf / bx|f] u/L 6]Sg] cfwf/ gkfPsf hgtfs} sf/0f g]tfx¿sf] w"Tof{OF xfdLsxfF ;kmn eO/x]5 . /fhgLlt o:tf] x'Fbfx'Fb} klg kf6L{sf sfo{stf{ lsg kl5 nfu]sf xf]nfg\ s'lGg Û ltgnfO{ vu]Gb| ;ª\u|f}nfx¿n] o;}u/L lxsf{O/xg' k5{ .

Psgfy sf]O/fnf
g]qu~h–#, ;nf{xL

no'jfx¿ efUg'x'Gg
…o'jf–knfog /fhgLltaf6Ú -!^–@( df3_ ;do–;fGble{s nfUof] . lgZro g} /fhgLlt kmf]xf]/L v]n aGb} uPsf] 5 . g]kfnsf] !@ jif{sf] /fhgLlts 36gfqmd / g]tfx¿sf] cfr/0f b]Vbf t /fhgLlt sdfO{ vfg] efF8f], cfkmGtnfO{ wgL agfpg] cj;/sf] ¿kdf pkof]u ePsf] h:tf] nfU5 . o:t} sf/0fx¿n] o'jfx¿nfO{ /fhgLltk|lt 3[0ff tyf ljt[i0ff hfu]sf] xf] . t/, o'jfx¿ oL ;d:ofx¿af6 efu]/ xf]Og /fhgLltdf ;+nUg eP/ ToxfFleq /x]sf g/fd|f kIfx¿nfO{ ;dfKt kfg]{ lbzfdf cu|;/ x'g'kb{5 .

xl/ a]Njf;]
/flKt :6]zg/L ;]G6/, g]kfnu~h

nzflGtjftf{ x'g'k5{
…Ps c;n l;kfxLsf] xTofÚ -!^–@( df3_ df s'zn l;kfxL tyf tTsfnLg x]8;/ s[i0fdf]xg >]i7sf] xTofsf] ;dfrf/n] cfb{| agfPsf] 5 . 36gfsf] Ps xKtf klg laTg gkfpFb} g]skf dfcf]jfbLn] o'4lj/fdsf] xfjf rnfOlbPsf 5g\ . c;n JolQmTjsf] n'lsl5kL ul/Psf] xTof xf];\ of ;fdfGo dfG5]sf] aa{/tfk"0f{ xTof, b'j} c:jLsfo{ 5g\ . xTofsf o:tf >[ª\vnfx¿nfO{ r6Ss} 5f8L bf]ifLnfO{ sfjf{xL ub}{ zflGtjftf{sf] 6]a'ntkm{ nfUg' ;a}sf lglDt lxts/ x'G5 .

hª\uaxfb'/ /f]sf
kfn'D6f/–@, uf]/vf

nk|efjsf/L sf6{'g / n]v
…wg'i6Íf/ gd:sf/ / xfd|f wfO{afÚ
-!^–@( df3_ n] jt{dfg :jR5 5ljsf dGqLx¿sf] rfs/L–k|j[lQnfO{ gª\UofPsf] 5 . cl3Nnf] Joj:yfdf cToGt} dxŒj kfPsf] wg'i6Íf/ z}nL km]l/ bf]xf]l/g yfn]sf] oyfy{ vf]lnlbPsf]df n]vsnfO{ wGojfb . /, rlr{t sf6'{g h;n] n]vsx¿nfO{ klg c;fWo} k|efj kf¥of] To:t} hgdfg;df k|efj kfg]{ Joª\Uo lrqsf] ck]Iff .

6Lsf/fd rf}nfufO{+ …ofqLÚ
uf}/fbx–&, ‰fkf .

n:ki6 eP /fd|f]
…af6f] abNg], gabNg]Ú -!^–@( df3_ df Pdfn]sf] ;ftf}F dxfclwj]zg ;DaGwL l/kf]6{df låljwf, cGof}n / lbzfxLgtfn] u|l;t kf6L{sf] dgf]bzfsf] ljZn]if0f ul/P tfklg p;n] efjL lbgdf s'g af6f] cFufNbf /fd|f] x'G5 eGg] ;DaGwdf s'g} 7f]; ;Nnfx lbg ;s]sf] kfOPg .

Psflt/ qmflGtsf/L gf/fsf] /x/ Pj+ dfS;{jfbL l;4fGtn] u/LanfO{ cfslif{t ul//xg' / ef]6 dflu/xg' csf]{lt/ k"FhLjfbL ;+:sf/ x'sf{O/xg' Pdfn]sf] c;nL rl/q xf] . hgtfsf] bjfj gk?Gh]n Pdfn] cfkm}Fn] of] låljwf / cGof}nnfO{ x6fpg ;Sg] cj:yf 5}g . o;nfO{ :ki6;Fu n]lvlbP/ af6f] b]vfOlbPsf] eP /fd|f] x'GYof] ls Û

vu]Gb| lu/L …sf]lknfÚ
g]kfnu~h–!, wDaf]‰L

nljjfbd'Qm ePsf]df awfO{
…/fhwfgLsf] ckf/ of}g Jofkf/Ú -!–!% df3_ cToGt} ;fGble{s 5 .
a]nfa]nfdf ljjfbsf] 3]/fdf kg]{ u5{ g]kfnL kqsfl/tf klg . t/, cfkm"nfO{ ljjfb/lxt tyf 5'§} cl:tTj agfpg ;kmn ePsf]df lxdfn nfO{ awfO{ . o;df clwsf+z hNbfaNbf ljifodf x'g] u/]sf l/kf]6{x¿ cToGt pko'Qm nfU5g\ . xfdL h:tf cfd ;~rf/df rf;f] /fVg]x¿sf nflu of] Pp6f xf};nf / k|]/0ff klg xf] .

ldng k|km'Nn
xs{6], Onfd
xfnM cfef;, lqk'/]Zj/

ncGofo ef] Û
lxdfn df clwsf+z /fhgLlts n]vx¿sf n]vs, ljZn]ifs ;w}F Pp6} x'G5g\ . o;f] ubf{ pgLx¿sf] ljrf/ dfq} nflbg k'U5 . ;fy} /fhgLlt, dgf]/~hg tyf ;fdflhs n]vx¿sf] Pp6} k|:t'ltn] kf7sx¿sf] dg lhTg ;Qm}g  . z}nL k[ys\–k[ys\ x'g'k5{ . clg lr7Lkqx¿ ;d]t ;Dkfbsn] cfˆgf] z}nLdf 9fNg' sxfF;Dd plrt xf] < kf7sk|ltsf] cljZjf; / cGofo xf]Og / of] <

x[ifLs]z s6'jfn
x/}+rf–#, df]/ª

ngcfcf];\ csf]{ ;Í6
…km]l/ eof] o'4lj/fdÚ -!^–@( df3_ k9\bf nfUof] ca eg] g]kfnL /ut aUg] 5}g . ljutsf] jftf{n] ;Í6sfn Nofof] t/ ca To;f] x'g gkfcf];\ . cfˆgf] ;kmntfsf lglDt ;a}n] jftf{sf] 6]a'ndf cfpg' k5{ g} .

dLgaxfb'/ yfkf …ldngÚ
r'xf–*, jf3df/f, s}nfnL

n;+zf]wg
…afOssf] axf/Ú -!^–@( df3_ df ;'ug 6«]l8ªn] laqmL ub}{ cfPsf] h]Pr\ !%) hLjfO{ df]8nsf] lrlgofF df]6/;fOsn hfOlnËsf] d"No Ps nfv pgGrf; xhf/ kfFr ;o ?k}ofF x'g'kg]{df cGoyf 5flkPsfn] ;+zf]wg u/]sf 5f}F .

;'wL/ jfUn] ;'ug 6«]l8ª sDkgL