|
lxhf]cfh b}lgs #)) g]kfnLx¿ ljb]zdf sfd
ug{ hfG5g\ . ef/tafx]s cGo d'n'sdf /x]sf s/La ^ nfv g]kfnL
sfdbf/x¿n] jflif{s nueu ?=*$ ca{ / ef/tsf] ;Ël7t / c;Ël7t
If]qsf @% nfv g]kfnLn] art ug]{ sDtLdf jflif{s ?=@# ca{ ;d]t ljb]zsf]
?=! va{eGbf a9Lsf] sdfOn] clxn] b]zsf] cy{tGq wflg/x]sf] 5 .
clxn];Dd vf8L / dn]l;ofdf sfdbf/ k7fP/ b]znfO{ kmfObf k'¥ofpg]
>]o g]kfnsf Dofgkfj/ Ph]G;Lx¿nfO{ hfG5 . t/, pgLx¿sf]
dfq} k|oTgn] ca of] pknlAw sfod} /xG5 eGg] 5}g . cGt/f{li6«o
>dahf/df dfu ePsf sfdsf nflu kof{Kt ;Lk, tflnd / bIftf gx'g',
sfdbf/ k7fpg] k|lqmof nfdf] / ‰0‰l6nf] x'g' / /f]huf/bftf
d'n'sx¿df :jb]zLx¿nfO{ k|fyldstf lbg] dfu a9\g'n]
b]vfpF5— ;dod} /fd|f] …dfs]{l6ËÚ gyfNg]
xf] eg] g]kfnL sfdbf/ / g]kfnn] of] cj;/ nfdf] ;do;Dd gkfpg ;S5g\ .
- sfdbf/ rflxof] egL tna
;'ljwf pNn]v u/]/ klqsfdf 5flkPsf lj1fkgx¿
/fd|f];Fu k9\g';\ / ljZjf; gnfu] gofF afg]Zj/sf] >d
tyf /f]huf/ k|a4{g ljefu -tl:a/_ sf dxflgb]{zs nlntaxfb'/
yfkf;Fu ;f]Wg ;Sg'x'G5 .
- n ;s];Dd cfkm}F kf;kf]6{
lnP/ cfkm"nfO{ ljZjf; nfu]sf] /lhi68{ Dofgkfj/
Ph]G;L ;dIf hfg';\ . s'g} bnfnn] d ;xof]u ul/lbG5'
eg]df dfG5]x]/L kf;kf]6{;Dd lbP x'G5, t/ k};} rflxF
Dofgkfj/ Ph]G;Lsf] sfof{nodf, p;sf] n]6/ Kof8 cyjf
sDkgLsf] gfd ePsf] ef}r/df of] b]z hfg, o;nfO{ olt
lbPsf] eGg] n]v]/ dfq a'‰fpgf];\ .
- bnfnn] ufpFd} k};f dfUg
;S5g\, glbg';\ . lbg} k¥of] eg] Dofgkfj/
sDkgLsf] sfof{nodf nu]/, kmnfgf] b]zdf kmnfgf] sfd
ug{ / olt ut];Dddf nfg] egL kmnfgf]nfO{ olt k};f lbPF
eGg] sfuh u/fP/ dfq lbg';\ . Wofglbg';\, sltn]
ljb]z hfg lbPsf] k};fsf] 3/ vr{ ug{ eg]/ sfuh agfpF5g\ .
o;f] eof] eg] tkfOFsf] k};f vfg]nfO{ tTsfn kqmfp u/]/
sf/jfxL ug{ ;Dej x'Fb}g .
- eL;f t cfof] a'´g]
s;/L < tkfOFnfO{ zÍf nfu]df gofF afg]Zj/df
j}b]lzs /f]huf/ dfldnf x]g]{ ;/sf/L ljefu 5, ToxfF
;Dks{ /fVg';\ .
- kf;kf]6{df cfˆgf]
3/kl/jf/ ePsf] jf:tljs 7]ufgf n]vfpgf];\ tfls ef]ln
ljb]zdf cnkq kg{'eof] eg] tkfOFsf] 3/df ;Dks{ x'g
;sf];\ .
- JolQmut k|of;af6 eL;f
dufP/ hf] ;'s} klg, ;+;f/sf] s'g} klg b]zdf hfg ;S5 .
t/, Dofgkfj/ Ph]G;Ldfkm{t\ ;+:yfut :jLs[lt lnP/ ;a}
b]zdf hfg kfOFb}g . Wofg lbg';\, ;fpbL c/a, s'j]t,
stf/, cf]dg, o'PO, ax/fOg, xËsË, blIf0f
clk|msf, l;Ëfk'/, a|'gfO, dn]l;of, ;fOk|;, O/fs,
dsfp, Oh/fon, dfnlbE;, sf]zf]ef], cd]l/sfnfO{ dfq
;/sf/n] j}b]lzs /f]huf/Ldf k7fpg] ;"rLdf /fv]sf]
5 . tkfOF sfd ug{ hfg] b]z oLdWo] k/] ls k/]gg\
x]g'{;\ .
- ;a} sfd Dofgkfj/ sDkgLsf]
tkm{af6 ;+:yfut ¿kdf u/]sf], t/ JolQmut k|oTgdf
ljb]z hfg'ePsf] sfuhft agfOlbPsf] x'g;S5 . Wofg
lbg';\, o;f] eof] eg] cnkq k/]df jf hf]lvddf k/]df
lhDdf lng] sf]xL x'Fb}g . Dofgkfj/ Ph]G;Ldfkm{t\
;/sf/sf] :jLs[lt lnP/ uPsf] cj:yfdf tkfOF dflysf]
ljklQsf] lhDdf ;DalGwt Dofgkfj/ sDkgLn] klg lng'kg{]
Joj:yf sfg'gdf 5 . gq cfktljktdf tkfOF PSn} kg{
;Sg'x'G5 .
- tkfOFnfO{ ljb]zdf sfd
ug{ n}hfg] Dofgkfj/ Ph]G;L s:tf] xf], /fd|/L a'´g';\ .
p;n] o;cl3 s;}nfO{ 7uL u/]sf] 5, 5}g < s;}sf] k};f
vfP/ efu]sf] jf cbfntdf d'2f v]lk/x]sf] 5, 5}g <
Tof] Dofgkfj/ sDkgLsf] dflns slQsf] ;fdflhs dof{bf
ePsf] JolQm xf] < of] ;a hfgsf/L tkfOFn] gofF afg]Zj/df
>d tyf /f]huf/ k|a4{g ljefudf kfpg ;Sg'x'G5 .
- sfd s] xf] tna slt x'G5,
/fd|f];Fu a'´g';\ . a'´b} ga'‰L
x'G5 eg]/ 6fpsf] gxNnfpg';\ . zÍf nfu]df
>d tyf /f]huf/ k|a4{g ljefudf a'´g';\ .
yfxf kfO/fVg';\, vf8L / dn]l;ofdf ;fdfGotof dlxgfdf
!) xhf/ ?k}ofFeGbf a9L tna xF'b}g . cfkm"n]
sfd ug{] d'n'ssf] k};f g]kfnLdf kl/0ft ubf{ slt x'G5
hfgL /fVg';\ .
- ;a} sfuhft ;dod} dfu]/
cWoog ug{';\ . cfkm"n] ghfg] c¿nfO{
;f]Wg';\ . tkfOFnfO{ hxfh r9\g] s]xLl5g\cl3 dfq
eL;f / cfjZos sfuhft lbg ;S5g\ . s'/fsfgLdf tkfOFnfO{
;'/Iff uf8{sf] sfd ug{] eg]/ w]/} k};f lnPsf] x'g
;S5 t/ hxfhdf lbPsf] sfuhdf …nf]8 cgnf]8 js{/Ú
n]lvPsf] x'g;S5, k/]g km;fb Û
- yfxf kfO/fVg';\, dn]l;of
/ vf8L d'n'sdf o'lgog vf]Ng, sfd / tna ;'ljwfsf af/]df
jfu]{lgË ug{ kfOFb}g .
- ;DalGwt b]zdf b"tfjf;,
s"6gLlts lgof]u 5, 5}g a'‰]/ hfg';\ .
cfkm"nfO{ /f]huf/L lbg] /f]huf/bftf sDkgLsf]
6]lnkmf]g, ˆofS; / sf7df8f}Fl:yt >d tyf /f]huf/
k|a4{g ljefusf] 6]lnkmf]g gDa/ l6lk/fVg';\ .
- vf8L d'n's hfFb} x'g'x'G5
< Wofg lbg';\, :yfgLo dlxnfdfly b'Jo{jxf/ ug{'eof]
eGg] cfzÍfdf klg tkfOFn] s7f]/ b08 kfpg ;Sg'x'G5 .
- k};f Aoflͪ
dfWodaf6 k7fpg'xf];\ . ca tkfOFs} ufpF3/;Dd k};f
k'¥ofOlbg AofÍx¿ tof/ 5g\ .
|
|
8]9 jif{cl3 dn]l;of uPsf ef]hk'/, sf]6 uflj;–@
sf b'O{ efO g]qaxfb'/ / uf]ljGb s6'jfnn] Ps nfv ?k}ofF klg k7fpg
g;s]sf] b'Mv kf]v]/ cfkmGtx¿nfO{ lr7L n]v]]sf] yfxf kfpFbf
kfpFb} pgLx¿s} Ps cfkmGt lhNnf k|x/L sfof{no, ef]hk'/sf k|x/L
xjNbf/ eLdaxfb'/ a:g]t …k'ln;sf] hflu/n] s]xL gx'g]Ú
lgisif{ lgsfn]/ ljb]z xflgPsf 5g\ . k|x/L ;]jfdf /flhgfdf lbpF
clxn] :jLs[t x'Fb}g, ljbf dfuf}F gkfOg] . l5d]sL uflj; af]lVvdsf
/f]lxt k|wfgsf] ;xof]udf ?=() xhf/df s'/f ldnfP/ eL;f / l6s6 ldnfP .
xtf/df k};f af]s]/ cfPsf lyPgg\, sf7df8fF}sf Ps cfkmGtsf] ;xof]udf
/fli6«o afl0fHo AofÍ l;+xb/af/ zfvfdfkm{t\ ufpFaf6
Ps nfv ?k}ofF dufP clg kmfu'gsf] bf];|f] ;ftf nfu] Po/kf]6{lt/ .
a:g]t eG5g\, ævfg dfq h]gt]g k'Ug] hflu/n] lhGbuL arfpg]afx]s
c¿ s]xL x'g] ePg, To;}n] nfu]F ljb]zlt/ .Æ
clxn] j}b]lzs /f]huf/L cyf{t\ ljb]zsf] hflu/sf] cfsif{0fn] g]kfnL
;dfhdf ;fFlRrs} txNsf dRrfPsf] 5 . eLdaxfb'/ a:g]th:t} vfg
k'Ug] hflu/ x'g]x¿ klg df}sf kfP sfd 5f8]/ ljb]lzg tof/ 5g\ .
cyf{t\ ljb]z uP/ sdfpg sl:;Psf 5g\ g]kfnsf ljleGg ufpF–zx/sf
tGg]/Lx¿ . 7Ls} sdfO x'g] ;fpbL c/a, stf/, b'aO{, ax/fOg
h:tf vf8L d'n's / dn]l;ofb]lv /fd|f] sdfO x'g] blIf0f sf]l/of, hfkfg;Dd
k'lu/x]sf 5g\ g]kfnL >ldsx¿ . sf7df8f}Fsf s/La #))
Dofgkfj/ Ph]G;Lsf sfof{nox¿df dxËf] Jofhdf C0f sf9]]/
eP klg ljb]z p8\g nfnflot xhf/f}F o'jfx¿sf] tfFtLn] klg o;sf]
k'li6 u5{ . To;afx]s, cfˆg} k|of;df cd]l/sf, a]nfot, ci6«]lnof
hfg] / hfg vf]Hg]x¿sf] ;ª\Vof klg pNn]Vo 5 . ;du|df
ljb]zL /f]huf/Ln] b]zsf] cy{tGq wfg]sf] 5 . ko{6g / lgsf;L
Jofkf/df b]zn] pknlAw xfl;n ug{ g;s] klg j}b]lzs /f]huf/Ln] g]kfnLnfO{
cfˆgf] / kl/jf/sf] cj:yf ;'wf/ ug{] df}sf lbPsf] 5 .
;/sf/L tYofÍ cg';f/, clxn] vf8L d'n'sdf dfq} g]kfnL sfdbf/x¿sf]
;ª\Vof b'O{ nfv hlt 5 eg] dn]l;ofdf Ps nfvsf] xf/fxf/L .
t/ ljleGg cWoog / Joj;foLsf ljZn]if0fdf vf8L d'n'sdf ;/sf/L tYofÍeGbf
a9L g]kfnL sfdbf/x¿ 5g\ . g]kfn ;+o'Qm j}b]lzs /f]huf/
Joj;foL ;+3sf cWoIf e/tl;+x yfkfsf cg';f/, ædn]l;of / vf8L
d'n'sdf u/]/ rf/ nfveGbf a9L g]kfnLx¿ x'g ;S5g\ .Æ
>d tyf oftfoft dGqfnon] xfn} u7g u/]sf] j}b]lzs /f]huf/ Joj:yfkg
;'wf/ tyf sfo{of]hgf k|ltj]bgn] klg :jLs[lt glnOsg, n'lsl5kL l5d]sL
b]zx¿af6 klg hfg] ePsf] x'gfn] j}b]lzs /f]huf/Ldf uPsfx¿sf]
jf:tljs tYofÍ ;/sf/L cfFs8f eGbf c‰ lgSs} a9L x'g;Sg]
s'/f :jLsf/ u/]sf] 5 .
ef/tdf sfd ug{] g]kfnLx¿sf] olsg tYofÍ kQf nufpg ;lhnf]
5}g . -x]g{'xf];\ ef/tdf /f]huf/;DaGwL csf]{ 5'§} l/kf]6{_
vf8L / dn]l;ofafx]ssf b]zx¿df slt g]kfnL xf]nfg\ To;sf] klg
s'g} cg';Gwfg / e/kbf]{ tYofÍ kfOFb}g . g]kfn lelqg]
/]ld6]G;sf] cÍ, tL If]qsf g]kfnL ultljlw / Joj;foLx¿sf]
ljZn]if0fsf] cfwf/df g} ToxfF /x]sf g]kfnLx¿sf] ;ª\Vof
cg'dfg ug]{ ul/Psf] 5 . cWoIf yfkfsf] ljZn]if0fdf, ef/tafx]s
;+;f/sf ljleGg d'n'sdf ^ nfveGbf a9L g]kfnL sfdbf/x¿ 5g\ .
ev{/} ;/sf/n] vf8L d'n'ssf ;Ël7t If]qdf dfq dlxnf sfdbf/ k7fpg]
lg0f{o u/] klg clxn] klg #) xhf/sf] xf/fxf/Ldf g]kfnL dlxnfx¿
ToxfF sfo{/t /xg'n] ;/sf/L tYofÍ / jf:tljstfaLrsf] leGgtf
bzf{pF5 .
cy{tGqsf] d"n cfwf/
j}b]lzs /f]huf/Lsf] ;aeGbf dxŒjk"0f{ / b]lvg] c;/ cfly{s
k|efj xf] . clxn] cfP/ d'n'ssf] cy{tGq g} ljb]zdf sfd ul//x]sf
g]kfnL sfdbf/x¿n] wflg/x]sf 5g\ . b]zdf /fd|f] cfly{s
pGgltsf] cj;/ gkfP/ jf ePsf]df lrQ ga'‰fP/ ljb]z uPsf sfdbf/x¿
g]kfnL cy{tGqsf] d]?b08 ag]sf 5g\ .
nfdf] ;do;Dd g]kfnsf] cy{tGqdf ljb]zsf] sdfOsf] of]ubfgdfly vf;}
cWoog ul/Pg . !^—#) ebf} @)%^ sf] lxdfn va/klqsf n] ljb]zdf
sfd ug{] g]kfnLx¿sf] sdfO -/]ld6]G;_, g]kfnn] kfpFb} cfPsf]
j}b]lzs C0f / cg'bfg eGbf w]/} a9L cyf{t\ ?=&) ca{sf] xf/fxf/Ldf
/x]sf] cfsng u/]sf] lyof] . kl5Nnf jif{x¿df /]ld6]G;n]
c;/bf/ kl/0ffd lbg yfn]kl5 o;tkm{ gLltlgdf{tf / ljQLo If]qsf] klg
Wofg tflgg yfn]sf] 5 .
tLg nfv dflg;x¿ j}b]lzs /f]huf/Ldf uPsf]
cflwsfl/s tYofÍsf cfwf/df o; jif{ >d dGqfnoåf/f
ul/Psf] Pp6f cWoog k|ltj]bgdf jflif{s ?=@* ca{ @& s/f]8 a/fa/
/]ld6]G; lelqg] u/]sf] pNn]v 5 . t/, vf8L d'n's / dn]l;ofdf
sfd ug{] g]kfnLx¿sf] ;ª\Vof rf/ nfv dfg]/ pgLx¿n]
dlxgfdf cf};t ! ;o cd]l/sL 8n/ -nueu ?= * xhf/_ art u5{g\ eg]/ dfGg]
xf] eg] ToxfFaf6 dfq b]zn] dfl;s ?=# ca{ @) s/f]8 /]ld6]G; k|fKt
u5{ . h'g jflif{s ?=#* ca{eGbf a9L x'g cfpF5 . cGo b]zdf
c‰ /fd|f] sdfO ug{] b'O{ nfv g]kfnLdWo] pt} a;f]af; ug]{ %)
xhf/nfO{ 5f8]/ 8]9 nfvn] k|ltdlxgf Go"gtd ?=@% xhf/ dfq k7fpFbf
klg Tof] /sd jflif{s ?=$# ca{ x'g cfpF5 . la|l6z uf]vf{df sfo{/t
#$ xhf/ g]kfnL / ;f] ;]jfaf6 cjsf; k|fKt u/]sfx¿n] kfpg]
Go"gtd jflif{s ?=# ca{ t o;cl3b]lv g} k|fKt eO/x]s} 5 .
o;/L ef/tafx]ssf d'n'saf6 dfq jflif{s ?=*$ ca{ /]ld6]G; k|fKt x'g]
b]lvG5 . ef/tdf c;Ël7t If]qdf /x]sf sDtLdf @$ nfv g]kfnLx¿dWo]
!$ nfv hltn] dfl;s ¿kdf Go"gtd ?=!$ ;o dfq art u5{g\
eg]/ dfGg] xf] eg] of] If]qaf6 k|fKt x'g] /]ld6]G; jflif{s @# ca{
hlt k'Ug]] b]lvG5 . To;df ef/tLo ;]gfdf xfn sfo{/t $* xhf/
/ e"tk"j{ ! nfv % xhf/n] a'´g] jflif{s ?=* ca{ ;d]t
hf]8\bf ef/taf6 dfq sDtLdf jflif{s ?=#! ca{ /]ld6]G; k|fKt eO/x]sf]
b]lvG5 . o;/L g]kfnaflx/sf g]kfnLn] jflif{s ¿kdf s'n
?=! va{ !% ca{sf] sdfO g]kfn k7fpg] u/]sf b]lvG5 .
;g\ !((& df la|l6z gful/s 8]le8 ;]8gsf]
6Ldn] j}b]lzs /f]huf/ / g]kfnsf] /]ld6]G; cy{tGqsf af/]df u/]sf]
cWoogdf æljZjsf ljleGg d'n'sdf sfd u/]/ g]kfnLx¿n]
?=^) b]lv ?=&) ca{ /]ld6]G;sf] ¿kdf g]kfn leœofpg]
u/]sf]Æ pNn]v lyof] . o; cg';Gwfgsf cfwf/df klg clxn]
nueu ?=! va{eGbf a9L /]ld6]G; lelqg] u/]sf] 5 eGg ;lsG5 . lsgls
kfFr jif{cl3 Tof] k|ltj]bg tof/ x'Fbf ;/sf/L tYofÍ cg';f/,
vf8L d'n's hfg] sfdbf/sf] ;ª\Vof ;ft xhf/ lyof] eg] clxn] b'O{
nfv k'u]sf] 5 .
/]ld6]G; d'n'ssf] cy{tGq y]Ug] cfwf/ aGb} uPkl5
aNn ;/sf/, ljQLo sDkgL / AofÍx¿ cfˆgf] sf/f]af/nfO{
vf8L, dn]l;of h:tf 7"nf] ;ª\Vofdf g]kfnL sfdbf/x¿
ePsf If]q / d'n'sx¿lt/ lj:tf/ ug{ yfn]sf 5g\ . OG6/g]zgn
dgL PS;r]~h -cfOPdP_ dn]l;ofdf sfof{no g} vf]n]/ a;]sf] 5 .
dn]l;ofsf] s]Gb|Lo AofÍsf] :jLs[lt lnP/ sf/f]af/ ul//x]sf]
of] ;+:yfsf cfFvf stf/lt/ klg tflgPsf 5g\ . cfOPdPsf sfo{sf/L
lgb]{zs rGb|/fh 9sfn atfpF5g\, æxfdLn] dfq dn]l;ofaf6 clxn]
jflif{s ?=%) s/f]8 eGbf a9L /]ld6]G; Nofpg] u/]sf 5f}F .Æ
pgsf cg';f/, sfdbf/x¿ AofÍ l8kf]lh6 ug{] kmd{ eg{
ghfg]/ c;lhnf] dfGg] / o:tf] sf/f]af/ ug{] ljQLo ;+:yfnfO{ ljZjf;
ul/xfNg lxrlsrfpg] k|j[lQn] ;a} k};f …Aoflͪ RofgnÚ
af6 cfpg ;ls/x]sf] 5}g . o;sf] :jfefljs cy{ x'G5, clxn] klg
sfdbf/sf] w]/} k};f x'08Lsf] dfWodaf6 cfpF5 . j}wflgs sf/f]af/
gePsf]n] x'08Ldf sfdbf/ 7lug] / g7luFbf klg Aoflͪ dfWoddf
eGbf a9L z'Ns a'‰fpg'kg]{ x'G5 .
sfdbf/sf k};fdfly afl0fHo AofÍsf klg
cfFvf kg{ yfn]sf 5g\ . lxdfnog AofÍ vf8L d'n'sdf sf/f]af/
lj:tf/ ub{}5 . clg AofÍ;Fu ;Da4 tL d'n'ssf ljQLo ;+:yfdf
hDdf u/]sf] k};f ;f]‰} lxdfnog AofÍ sf7df8f}Fdf cfOk'Ug]5 .
AofÍsf /]ld6]G; ljefu k|d'v slkn nf]xgLsf cg';f/, lxdfnog
AofÍn] o;/L cfPsf] k};f cfˆgf] zfvf gePsf lhNnfdf c¿
AofÍaf6 lng ;lsg] Joj:yf ub}{5 . nf]xgL eG5g\, æa‰fªsf]
sfdbf/ jf p;sf cfkmGtn] ca ljb]zsf] sdfO cfˆg} lhNnfsf] glhssf]
AofÍaf6 a'´g ;S5g\ .Æ AofÍ / ljQLo
;+:yfx¿sf] of] sfo{qmdkl5 k};f k7fpFbf sfdbf/x¿ 7lug]
;Defjgf lgZro g} sd x'g]5 .
lxdfnog AofÍs} pk–dxfk|aGws lszf]/
dxh{g, c‰} klg clwsf+z sfdbf/nfO{ AofÍdfkm{t\ k};f
k7fpg]af/] hfgsf/L gePsf]n] 5nkmn sfo{qmd rnfpg' k/]sf] atfpF5g\ .
dxh{gsf zAbdf, æk};f s;/L k7fpg] / vftf s;/L vf]Ng] eGg]af/]df
ljb]z hfg'cl3 g} sfdbf/;Fu 5nkmn ug{] sfd z'?ePsf] 5 . ;fdfGo
lgodcg';f/ vftf vf]Ng ?=!% xhf/ rflxg]df ljb]z hfg] sfdbf/sf nflu
Tof] /sd 36fP/ ?=!)) agfOPsf] 5 .Æ sfdbf/x¿n]
pgLx¿sf] 3/ kfos lxdfnog AofÍsf] zfvfdf sf7df8f}Faf6}
vftf vf]Ng klg ;Sg]5g\ .
zfg / dfg
ufpFsf lgDgdWod ju{sf, k|foM P;Pn;L km]n, cfO{P kf; ug{ g;s]sf of
cfO{P–aLP kf; u/]/ klg /fd|f] hflu/ gkfPsfx¿ uPsf 5g\
vf8L d'n's . k};f / kx'Fr ePsf ufpF3/s} pRrdWod ju{sf JolQmx¿n]
rflxF /fd|f] sdfO x'g] blIf0fsf]l/of / hfkfg hfG5g\, hxfF Pp6f ;fdfGo
g]kfnL sfdbf/n] dfl;s ?=%) xhf/eGbf a9L art ug{;S5 . t/ zxl/of
dWod ju{sf] Wofg eg] cd]l/sf, a]nfot, ci6«]lnof, Sofgf8f,
Go'lhNof08 nufotsf b]zdf x'g] u/]sf] 5 . t/ oL b]z l5g{ rfxg]x¿n]
cf}krfl/s p2]Zo sfd ug{ geP/ k9\g], tflnd lng] jf cWoog e|d0f ug{]
/x]sf] x'G5 . jf:tjdf oL b]z l5g{ vf]Hg]x¿n] b]zdf k};f
k7fpg] ;Defjgf sd /xG5 . o; cy{df pgLx¿ o'/f]k jf cd]l/sf
lgjf{l;t ePsf x'g\ .
…ljb]z uP/ ;DklQ sdfP/ kmls{Psf]Ú
;fdflhs zfg g} cs{} x'G5, 5/l5d]sdf . sdfP/ kmls{Pkl5 ljb]z
hfFbf lnPsf] C0f ltg{], 3/38]/L, ;'g, 3/fo;L ;fdfg / nQfsk8f hf]8\g'
;fdfGo rng g} eof] . b'O{–tLg jif{ sfd u/]/ vf8Laf6 kmls{g]n]
t/fO{df Ps–8]9 la3f hUu} lsGg;S5 . kxf8df eP ;8s5]pdf
38]/L hf]8]/ 3/ agfpF5 . ljb]zsf] sdfOn] cfly{s cj:yfdf b]lvg]
;'wf/ NofP/ a;]sf pbfx/0fx¿ k|z:t e]l6G5g\ . 7lug],
sfd gkfpg] jf b'3{6gfdf kg{] ;fgf] ;ª\Vof afx]s …c/aÚ
uP/ sdfpg]x¿sf] ;fFlRrs} zfg / dfg 5 clxn] ;dfhdf .
vf8L hfg]sf] t o:tf] 5 eg] k};f / kxF'rsf e/df hfkfg, blIf0fsf]l/of,
cd]l/sf, a]nfot, ci6«]lnof Sofgf8f hfg]x¿sf] t s'/}
cs}{ x'G5 . slt kms{b}gg\, kmls{g]x¿ klg /fhwfgL, cGo
zx/L If]q jf ;b/d'sfddf hd]/ a:5g\ .
ef/t hfg]afx]s vfg} gk'u]/ sdfpg ljb]z hfg]
g]kfnLx¿ 5}gg\ eg] klg x'G5 . a]/f]huf/ eP/ jf sdfOn]
gk'u]/, eljiok|lt lg/f; eP/ jf ablnFbf] ;dosf] cfjZostf k"/f
ug{ k};f geOx'Gg eGg] a'‰]/ hfg]x¿ 5g\ sfd ug{ .
pgLx¿dWo] slt t s:tf] sfd xf], ug{ ;lsG5, ;lsGg eGg];Dd klg
ga'l‰sg xflGgPsf x'G5g\, Dofgkfj/ sDkgL jf ltgsf Ph]G6sf]
sfof{nolt/ . 3/ agfpg], hUuf lsGg], lax] ug]{, C0f ltg]{ /
cfˆgf OR5fx¿ k"/f ug{] ;kgfn] pgLx¿nfO{
vf8L / dn]l;of, sf]l/of / hfkfglt/ 8f]¥ofpF5g\ . g]kfn
/fi6« AofÍn] Ps jif{cl3 u/]sf] /]ld6]G;;DaGwL Pp6f
cg';Gwfgn] klg o;sf] w]/} dfqf 3/ agfpg, hUuf / 38]/L lsGg, u/uxgf
hf]8\g vr{ eO/x]sf] pNn]v u/]sf] lyof] .
gLltlgoddf kl/jt{g
cfˆg} tYofÍ cg';f/ klg b}lgs tLg ;o JolQmx¿ ;d'b|kf/
/f]huf/Ldf hfg yfn]sfn] To;sf] c;/ / k|efj ljrf/ u/]/ xf]nf ;/sf/
j}b]lzs /f]huf/;DaGwL d'Vo lgodx¿df x]/km]/ ug{ uO/x]sf]
5 . lgodfjnL ;+zf]wg u/]/ sfdbf/sf] ;'/Iff / Joj;foLsf] dof{bf
b'j}df Wofg lbg] vfnsf gofF Joj:yfx¿ ul/Psf 5g\ . t/
>d tyf oftfoft dGqL sdn rf}nfufOFn] eg] …lgodfjnL t'?Gt}
cfpg]Ú afx]s c¿ s'/f atfpg rfx]gg\ . ;+zf]lwt
lgodsf] d:of}bf >d dGqfnoaf6 sfg"g dGqfno k'u]sf] 5 .
dGqfno ;"qx¿ Ps jf b'O{ ;ftfleq} ;f] lgodfjnL cfpg]
atfpF5g\ .
ljb]zdf sfd ug{ hfg] sfdbf/sf] klg bfloTj to
u/]/ cfpg nfu]sf] ;+zf]lwt lgodfjnLn] Joj;foLnfO{ rflxF lxhf]eGbf
;lhnf] agfOlbPsf] sfg"g dGqfno ;"q atfpF5 . o;cl3;Dd
ljb]z uPsf] sfdbf/ h'g;'s} sf/0fn] l56f] :jb]z kmls{Pdf Dofgkfj/
Ph]G;Ln] To;sf] lhDdf lng'kg{] x'GYof] . ca sfdbf/n] sfd 9fF6]/
jf elgPsf] sfd ug{ g;s]/ jf grfx]/ kmls{Psf] cj:yfdf Joj;foLx¿
lhDd]jf/ gx'g] Joj:yf ylkPsf] 5 . To;}u/L Dofgkfj/ Ph]G;L btf{
ug{ xfn;Dd ?=% nfv w/f}6L /fv] k'Ug]df ca To;nfO{ ?=@% nfv k'¥ofOPsf]
5 . Dofgkfj/ sDkgLsf] sfd / p;sf] ljZj;gLotf x]/]/ ;/sf/n]
s, v, / u >]0fLdf juL{s/0f ug{] k|:tfj ul/Psf] 5 . lgodfjnLn]
ljb]zdf sfd ubf{ub{} s'g} sfdbf/sf] d[To' ePdf p;sf] kl/jf/ jf OR5fPsf]
JolQmnfO{ Ifltk"lt{ lbg sNof0f sf]ifsf] Joj:yf u/]sf] 5 .
g]kfn ;+o'Qm j}b]lzs /f]huf/ Joj;foL ;+3sf cWoIf e/t yfkfsf ljrf/df,
æj}b]lzs /f]huf/Ldf hfg] sfdbf/x¿sf af/]df xfn;Dd Joj;foLn]
dfq lhDdf lng'kg{] cj:yf ePsf]df ca ;/sf/ / sfdbf/sf st{Jox¿
klg ylkPsf 5g\ .Æ sfdbf/sf] a9\bf] ;ª\Vof x]bf{
h'g Joj:yf ug{' cfjZos eO;s]sf] lyof] .
df}sf cfpF5, kv{b}g
g]kfnLx¿sf] d]xgtLkg, OdfGbfl/tf, :yfgLo sfg"g / ;dfhk|ltsf]
;Ddfg, ;dofjlw ;lsPkl5 OdfGbf/Lk"j{s :jb]z kms{g] :jefj / cf1fsf/Lkgn]
pgLx¿nfO{ ToxfF l6sfPsf] x'g;S5 . t/ ca ToxfF l6ls/xg
oL u'0fx¿ dfq kof{Kt 5}gg\ . To;} klg ylkFbf] ;ª\Vof;Fu}
;d:ofx¿ klg b]lvg yfn]sf 5g\ . Ps hgf Joj;foLsf egfOdf
o'lgog agfpg vf]h]sfn] dn]l;ofdf s]xL sfdbf/x¿ sfdaf6 lgsflnPsf
5g\ eg] ‰u8f u/]sf] cleof]udf klg sltnfO{ kmsf{OPsf] 5 .
;Fu} cfly{s lu/fj6, j]tgdf dGbL, /f]huf/df :jb]zLnfO{ k|fyldstf
lbg] k|lqmof yfngL ePsf]n] g]kfnL sfdbf/sf nflu vf8L / dn]l;ofsf]
of] cj;/ ;w}F /lx/xG5 eGg ;lsFb}g . ;Defljt O/fs cfqmd0f lrGtf
lng'kg{] csf]{ ljifo x'g cfPsf] 5 .
vf8L / dn]l;ofdf g]kfnL sfdbf/x¿n] sfd
kfpg'sf k5fl8 klg lglZrt sf/0fx¿ 5g\ . dn]l;ofn] sDaf]l8of,
yfONof08 / O08f]g]l;ofkl5 g]kfn / DofGdf/nfO{ klg ;|f]t d'n's agfpg]
lg0f{o u/]sf] b'O{ jif{ gxF'b} ‰08} Ps nfv g]kfnLx¿
dn]l;of k'lu;s]sf 5g\ . aËnfb]zL sfdbf/x¿k|lt dn]l;og
;/sf/ cg'bf/ ePsf]n] klg g]kfnLx¿n] of] df}sf kfPsf x'g\ .
;/sf/L tYofÍ cg';f/, o; jif{sf] ;fpgb]lv kmfu'g;Dd dfq} @%,$^!
g]kfnLx¿ dn]l;of k'u]sf 5g\ .
cfkm"nfO{ kfPsf] sfddf l6sfO/xg ca ;Lk
klg rflxg] ePsf] 5 . >d dGqfnosf] cWoog k|ltj]bgn] klg eg]sf]
5, yf]/} dfq ;Lk l;Sg], k|lzIf0f kfpg] xf] eg] g]kfnsf nflu tfOjfg,
blIf0fsf]l/of, cd]l/sf, hfkfg, hd{gL, gj]{, Sofg8f, a]nfot, Go'lhNof08
/ ci6«]lnof nfebfos /f]huf/Lsf cj;/x¿ pknAw x'g] b]z
aGg ;S5g\ . ;f]xL k|ltj]bgsf cg';f/, æhd{gLdf kfFr nfv
t'ls{; sfdbf/x¿ /x]sf] / hd{gLn] oL sfdbf/x¿nfO{ k|lt:yfkg
ug{ rfx]sf]n] g]kfnn] s"6gLlts kxn u/]df g]kfnL sfdbf/x¿n]
pgLx¿nfO{ k|lt:yfkg ug{;Sg] ;Defjgf 5 .Æ t/ rfx]/
dfq k'Ub}g, ;/sf/L lgsfox¿n] clxn];Dd o;tkm{ cfFvf vf]n]sf
5}gg\ .
clxn] dfu]hlt sfdbf/ lbg klg g]kfnL sDkgLnfO{
sl7gfO x'g yfn]sf] b]lvG5 . ;dodf sfdbf/ lbg g;s]kl5 /f]huf/bftf
sDkgLsf] Wofg cGoq hfg yfn]sf cg'ej g]kfnL Joj;foLx¿n] ul/;s]sf
5g\ . cWoIf e/tl;+x yfkfsf cg';f/, æ/f]huf/bftf sDkgLx¿sf]
Wofg leotgfd, DofGdf/, lkmlnlkG; h:tf b]zdf s]lGb|t x'g yfn]sf]n]
kl5Nnf] tLg dlxgf dn]l;of hfg] g]kfnL sfdbf/ ;ª\Vof 36]sf]
5 .Æ x'g klg @)%( dª\l;/df dn]l;of uPsf g]kfnL sfdbf/sf]
;ª\Vof $@%@ lyP eg] k';df #^*( / df3df @*)# df ‰/]sf]
5 .
sfdbf/ 5gf}6 ug{] g]kfnL k|lqmof klg nfdf]
/ ‰G‰l6nf] 5 . lkmlnlkG;, DofGdf/h:tf d'n'sn] sDkgLn]
dfu]sf] !% lbgdf sfdbf/ k7fpg ;S5g\ eg] g]kfnL Dofgkfj/ sDkgLx¿n]
dGqfnosf] :jLs[lt lnP/ lj1fkg ug]{, eL;f nufpg] nfdf] / vlr{nf]
k|lqmofn] ubf{ sDtLdf dlxgf lbg nfU5 . ;fpbL c/a / dn]l;ofsf]
eL;f nufpg qmdzM aËnfb]z / lbNnL k'Ug'k5{ . cfly{s jif{
@)%*÷@)%( df g]kfnaf6 ;+:yfut :jLs[lt lnP/ ;fpbL c/adf sfd
ug{ hfg] @! xhf/ ($ g]kfnL sfdbf/x¿sf] eL;f nufpg aËnfb]z
hfFbf cfpFbf ?=* s/f]8 vr{ ePsf] lyof] . o:t} l:ylt dn]l;of
sfdbf/ k7fpg klg x'G5 . dn]l;ofsf] eL;fsf nflu k6s k6s gofFlbNnL
hfg'–cfpg' vlr{nf] / w]/} ;do nfUg] sfd x'Fb} cfPsf] 5 .
ca g]kfnL Joj;foLx¿sf k|of;n] dfq cj;/x¿
gkfOg ;S5g\ . To; sf/0f ;/sf/ g} nfu]/ g]kfnL sfdbf/ ;'xfpFbf]
>d ahf/sf] vf]hL ug{' cfjZos 5 . ;f]leot ;+3af6 lj36g ePsf
d'n'sx¿Ù dËf]lnof, leotgfd, sDaf]l8of, nfcf];
/ rLg h:tf b]zx¿ klg ylkPsf 5g\ cGt/f{li6«o >d ahf/df .
To;sf/0f g]kfnn] ca ug]{ …dfs]{l6ËÚ d} o; Joj;fosf]
eljio lge{/ b]lvG5 . ;DalGwt b]zdf /fhb"tfjf; vf]Ng',
sfdbf/x¿sf] cj:yfdf lgu/fgL ug{', ;/sf/–;/sf/aLr ;D‰f}tf
u/]/ sfdbf/ k7fpg', s'g} ;d:of cfPdf s"6gLlts kxnaf6 ;d‰bf/L
sfod ug'{ / b]zleqsf sDkgLx¿nfO{ lhDd]jf/ agfpg' o;sf k|fylds
s'/fx¿ x'g;S5g\ .
clxn];Dd vf8L / dn]l;ofdf g]kfnLx¿n]
ul//x]sf] sfd eg]sf] s8f zf/Ll/s >d g} xf] . j}b]lzs /f]huf/
Joj:yfkg ;'wf/ tyf sfo{of]hgf k|ltj]bg, @)%( df pNn]v ul/P cg';f/
g]kfnL sfdbf/x¿nfO{ lbOg] lgo'lQmdf n08«L ck/]6/, Sjfln6L
r]s/, lSng/, 6«fG;kf]6{ n]a/, nf]8 cgnf]8 js{/, ljG8f] lSng/,
Sjfln6L ;le{;/, KnDa/, Unf; s6/, sG:6«S;g js{/, l:6n j]N8/,
l8h]n d]sflgS;, 6«s 8«fOe/, k]i6 sG6«f]n/, clkm;
AjfO{ pNn]v ul/Psf] x'G5 . To:t} d]6n lkm6/, OG;'n]zg n]j/,
:6f]g 8]sf]/]6/, x]Nk/, 6]lSgsn KnfG6 ck/]6/, klAns Pl/of P6]08]06,
uf8]{g/, l:6n km]la|s]6/, d]lzg ck/]6/, ;]So'l/6L Dofg, k|]; Dofg,
a]n AjfO{, sf/k]G6/, l;len 8«fOe/, ;]lg6/L P08 kfOk 6]lSgl;og,
6fo/ l/k]l/ª Dofg, xfp; Dofg, k|f]8S;g Dofg, s]a'n HjfOg/,
nf]8/, 6fo/ lkm6/, On]lS6«l;og kbdf klg g]kfnL sfdbf/x¿
sfo{/t b]lvG5g\ . dn]l;of sfdbf/ k7fpFbfsf] cfˆgf] cg'ej
;'gfpFb} u08sL cf]e/l;h sG;g{ k|flnsf k|aGw lgb]{zs /fdrGb| sf]O/fnf
eG5g\, æw]/} sfdbf/x¿ k|f]8S;g ck/]6/sf] sfd u5{g\ .
pgLx¿n] cª\u|]hLdf x'g] lgb{]zg a'´g} k5{ gq b'3{6gfdf
kg{ ;S5g\ / k/]sf klg 5g\ .Æ cn–vfnLh OG6/g]zgn
k|flnsf k|d'v sfo{sf/L lgb{]zs clgn l6j8]jfn rflxF ef/t, aËnfb]z
/ kfls:tfgsf] >d ahf/nfO{ klg Wofgdf /fv]/ g]kfnn] >d;DaGwL
cfjZos gLlt agfpg] / ;Lk l;sfpg]df Wofg lbg'kg]{ atfpF5g\ .
cGt/f{li6«o ahf/df vf]hL eO/x]sf sfd
;DaGwL ;Lk÷tflnd lbg;s] ;lhnf] sfdaf6 w]/} k};f sdfpg ;lsG5 .
Joj;foLx¿sf cg';f/ ;'gf/, qm]g Dofg, Pl;8 6]lSgl;og, lnˆ6÷On]e]6/
ck/]6/, j]lN8Ë 6]lSgl;og cflb ;Lk ePsf JolQmx¿ kfpg
g;s]/ tL l8dfG8x¿ lkmtf{ uPsf pbfx/0fx¿ k|z:t} 5g\ .
t/ P;cf]P; Dofgkfj/sf cWoIf x]d u'?Ë eG5g\, æuNkmsf nflu
g]kfn dfq ;|f]t xf]Og pgLx¿ ef/t, aËnfb]z, lkmlnlkG;,
adf{ hxfF klg hfg ;S5g\ . To;sf/0f ;Lk / bIftfdf Wofg lbg}k5{ .Æ
u'?Ësf] ljZn]if0fdf, g]kfnL Dofgkfj/ sDkgLx¿ cfkm}F
klg ;Ifd 5}gg\, aLrdf bnfn /fv]/ sfd u5{g\, eP gePsf ;'ljwfsf] aofg
u/]/ lj1fkg lgsfN5g\, h;df ;'wf/ ug{ Dofgkfj/ sDkgLx¿nfO{
lhDd]jf/ agfOg' k5{ . pgLx¿n] g/fd|f] gfd sdfP t/, jf:tljstf
e'Ng'x'Fb}g pgLx¿dfkm{t\ g} a]/f]huf/ o'jfx¿n] /f]huf/Lsf
cj;/ / d'n'ssf] cy{tGqn] oltlj£g ;xof]u kfPsf 5g\ . ;don]
g/fd|f] sfd ug{] Joj;foLx¿nfO{ 5fFl6/x]sf] klg 5 .
cFWof/f] kf6f]
/fd|f] t ePs} 5, ;Fu} 7uL / abdf;L klg 5 . zfxL g]kfnL /fhb"tfjf;
bf]xf, stf/n] !& c;f/ @)%( df jg{xjf slknj:t'sf bfdf]b/ clwsf/LnfO{
…;DalGwt sDkgLn] sfd pknAw gu/fPsf]n] 3/ kms{g l6s6 pknAw
u/fOlbgÚ >d dGqfnonfO{ kq g} n]Vg' k/]sf] lyof] .
pgL Go" jN8{ Dofgkfj/ sDkgLsf tkm{af6 stf/sf] cn–u]y
sDkgLdf sfd ug{ uPsf lyP . k'u]kl5 yfxf kfP, sDkgLdf sfd} 5}g .
a:g vfg gkfP/ b"tfjf;sf] z/0fdf k'u]sf pgn] clxn] sf7df8f}F
cfP/ Go" jN8{ sDkgLlj?4 cfkm"n] lbPsf] ?=^* xhf/ e/fOkfpF
eg]/ >d tyf /f]huf/ k|a4{g ljefudf d'2f xfn]sf 5g\ .
To;}u/L ?kGb]xL, zÍ/gu/sf hLjaxfb'/ sfsL{ / u'NdL, s3f{sf
df]xgl;+x /fodf‰LnfO{ klg cfˆgf] ?=!! nfv 8'Ag] lrGtfn]
;tfPsf] 5 . Sofgf8f k7fpg eg]/ sfsL{af6 ?=^ nfv / /fodf‰Laf6
?=% nfv %) xhf/ lnPsf c3f{vfFrL, h's]tf–% sf u'gaxfb'/ ljsn]
k7fpg cfn6fn u/]kl5 pgLx¿n] >d dGqfnodf ph'/L u/]sf x'g\ .
ptf w/fgdf o:t} Pp6f 7unfO{ ;dft]/ k|x/Ld} a'‰fOPsf] 5 .
vf8L b]zx¿df eL;f z'Ns glng] u/L sfdbf/ k7fpg] egL w/fgsf]
:yfgLo Ps b}lgs klqsfdf lj1fkg 5kfO{ s]xL nfv ?k}ofF hDdf kf/]/
a]kQf x'g vf]h]sf ;nf{xLsf k"0f{axfb'/ tfdfªnfO{ xfn}
kLl8tx¿ cfkm}Fn]] kqmfp u/L Onfsf k|x/L sfof{no w/fgdf a'‰fPsf
lyP .
t/, ljb]z hfg] / sdfpg]sf] cg'kftdf 7lug]sf]
;ª\Vof sd} 5 . 7luPsf] eg]/ ;/sf/;dIf ph'/L ug{]x¿sf]
;ª\Vof / 7luPsf] /sd slt 5 olsg tYofÍ t kfOFb}g, t}klg
>d tyf /f]huf/ k|a4{g ljefusf sd{rf/Lx¿ ljefudf lgj]bg
lbg] sfdbf/x¿sf] ;ª\Vof !) xhf/ hlt ePsf] atfpF5g\ .
@)%$ ;fnotf ?=^) s/f]8 hlt 7luPsf] ph'/L k/]sf] / ?=$ s/f]8 %) nfv
?k}ofF e/fpg] sfd ePsf] ljefusf] tYofÍn] b]vfpF5 . 7uLnufotsf
!%& j6f d'2f t cbfntdf k]z ul/Psf 5g\ . >d tyf /f]huf/
k|a4{g ljefusf] sfg"g zfvfn] lbPsf] hfgsf/L cg';f/, kmfu'g
@ b]lv !( ut]leq dfq /sd lxgfldgf / 7uL eg]/ k/]sf] ph'/Lsf cfwf/df
!! hgfnfO{ y'gfdf /fv]/ cg';Gwfg eO/x]sf] 5 . o;sf] :jfefljs
cy{ ;/sf/ klg lxhf] eGbf a9L ;hu x'Fb} uPsf] b]lvG5 .
cfpFbf s]xL jif{ j}b]lzs /f]huf/LnfO{ lj:yflkt
ug{] pBf]u–Joj;fo / ljsf;–lgdf{0f z'? eP/ b]zdf /f]huf/Lsf
cj;/ l;h{gf x'g] ;Defjgf IfL0f b]lvG5 . To;}n] cfly{s ;Í6sf]
of] 38Ldf b]zsf] cy{tGqsf] d]?b08 ag]sf] of] ;|f]tnfO{ a9LeGbf a9L
nfek|b agfpg' cfjZos 5, h;sf nflu pko'Qm >d ahf/sf] vf]hL / To;
;'xfpFbf] ;Lk, tflnd, efiff lzIf0f rnfpg ca l9nfO ug{'xF'b}g .
;fdfGotof ufpF3/df cfkm"n] gug{] sfd ljb]zdf u/]/ sdfPsf] sdfOaf6}
pgLx¿n] ljktdf k/]sf] g]kfnL cy{tGqnfO{ of] lj£g u'g
nufPsf x'g\ .
|