g]skf -Pdfn]_ hËn, ;8s, ;bg ca s] <

d'n'ssf] /fhgLlt nyfln+u / ultxLg /x]sf] cj:yfdf ;/sf/ / ;Qf?9 bnn] t o;nfO{ ;DxfNg] lbzftkm{ s'g} 7f]; sbd rfNg ;s]gg\ ;s]gg\ lhDd]jf/ k|d'v k|ltkIfn] ;d]t cl:y/tfsf] cfuf]df l3p yKg] /0fgLlt lnPsf] 5 . cfˆgf] cfhsf] Jojxf/nfO{ ;+oldt ug{] / /rgfTds k|lt/f]wsf tl/sfx¿nfO{ cjnDjg ug{] xf] eg] eljiok|lt cfzf b]vfpg ;S5 g]skf Pdfn]n] .

l;=s]= nfn

l:y/ 5 clxn] d'n'ssf] /fhgLlt . ultxLg, lbzfxLg, lg:tAw / df}g . of] 8/nfUbf] lg:tAwtfnfO{ dfcf]jfbLsf a]nfa]nfsf xTof / d[To'n] xNnfpF5g\ . clg km]l/ t'?Gt} z'? x'G5, cTof;nfUbf] /fhgLlts h8tf . s;n] eG5, t/n 5 clxn] g]kfnsf] /fhgLlts kl/j]z < t/n eOlbPsf] eP Pp6f 9'Ëf xfGbf ;d]t t/Ëx¿ p7\g' kb{Yof] . clxn] t ;of}{F lgbf]{if g]kfnLx¿sf] lrtfsf] cfuf]n] ;d]t kufNg g;Sg] lxpF hd]sf] 5 /fhgLlts lrGtgzLntfdf . o:tf] lg/fzfk"0f{ cj:yfdf ;Qfwf/L bn ls+st{Joljd"9 / nfrf/ eP/ a;]sf] 5 . kmntM hgtfsf cfzfsf cfFvf :jfefljs ¿kd} k|d'v k|ltkIflt/ nlIft 5g\ . t/, x/] lzj Û

lj/f]wsf] …wdfsfÚ sfo{qmd Nofpg] k|lta4tf bzf{pg'ePsf] lyof], k|d'v k|ltkIfsf g]tf sd/]8 dfwjs'df/ g]kfnn] . t/ pxfFsf] …wdfsfÚ jiff}{F k'/fgf] d;nf cf]l;O;s]sf] k6vf ;fljt eof] . ha sDo'lg:6 kf6L{ :yfkgf lbj;sf] ;df/f]xdf dxf;lrj g]kfnn] ;+;bsf] av]{ clwj]zg ;d]t alxisf/ ug{ ;Sg] ;Defjgf JoQm ug'{eof], ToxfF pkl:yt clwsf+zsf] dgdf Pp6} k|Zg p7\of], x}g, s] ug{ yfn]sf] xf] of] g]skf -Pdfn]_ n] < st}, @)@* ;fnsf] ‰fkfnL …vQd sf/jfxLÚ sf] hËnaf6 @)$^ ;fnsf] hgcfGbf]ngsf] ;8s x'Fb} @)%! ;fndf ;bgsf] g]t[Tj ug{ ;d]t k'u]sf] g]skf -Pdfn]_ df /fhgLlts :vng z'? ePsf] t xf]Og < /fi6«nfO{ lbzfaf]w ug]{ ;Defjgf af]s]sf] /fhgLlts bn olb :jo+ g} lbzfxLg x'g k'Ug] xf] eg] of]eGbf b'MvbfoL 36gf c¿ x'g} ;Sb}g . w]/} nufgL 5 g]skf -Pdfn]_ df g]kfnLx¿sf] . of] v]/ hfg' x'Fb}g, v]/ hfg lbOg' x'Fb}g .

ef;e';] k6vf

sd/]8 dfwj g]kfnn] 3f]if0ff ug'{ePsf] …wdfsfÚ PSsfl; cfPsf] xf]Og . ‰08} b'O{ dlxgfsf] ;bg alxisf/ / b'O{ xKtfsf] ;8s ;ª\3if{n] /fli6«o /fhgLltnfO{ t/lËt ug{ g;s]kl5sf] xtf;fdf NofOPsf] xf] jt{dfg lj/f]w sfo{qmd . xfn;fn}sf] dt;j]{If0f
-lxdfn !–!% j}zfv, @)%*_ cg';f/ d'n'sdf ;aeGbf 7"nf] /fhgLlts zlQmsf] ¿kdf b]lvPsf] g]skf -Pdfn]_ df oltlj£g lg/fzf lsg < a'l‰g;Sg'ePsf] 5 . xg'dfg cfkm}FnfO{ cfˆgf] ansf] cfef; geP h:t} g]skf -Pdfn]_ n] cfˆgf] ;Defjgf / Ifdtf cfsng ug{ g;s]sf] xf] jf o;sf] g]t[Tjk+lQmdf kl/kSjtf cfpg g;s]sf] xf] < clxNo} 7Dofpg ufx|f] 5 .

sfo{;"rLsf] Pp6} sfd ug{ g;sL / cf}krfl/s ¿kdf Psk6s ;d]t a:g g;sL cGt x'g k'u]sf] lxpFb] clwj]zgs} s'/f lnpF . k|ltkIfn] k|wfgdGqLsf] /flhgfdf dfu ug]{ k|z:t /fhgLlts cfwf/x¿ lyP . lalu|Fbf] sfg"g Joj:yf, z}lIfs c/fhstf, cfly{s ultxLgtf h:tf d'2fx¿leq lglb{i6 ¿kn] tf]Sg ;lsg] dfcf]jfbLx¿åf/f 8f]Nkfsf] ;b/d'sfd b'g}df ul/Psf] b':;fx;k"0f{ cfqmd0f, /fhwfgLsf :s"nx¿ dfcf]jfbL qf;n] aGb ePsf] 36gf Pj+ /fh:j p7\g g;s]sf b[i6fGtx¿ ;/sf/nfO{ kª\u' ;fljt ug{ sfkmL lyP . e|i6frf/s} s'/fdf ;d]t zfxL ;]gfsf] xltof/ v/Lbsf] dfldnf, ;+:yfgx¿sf] lghLs/0f 3f]6fnf, cGt/f{li6«o 7]Ssfk§fx¿df of]hgf kl/sNkgfb]lv g} x'g] u/]sf ckf/bzL{ ultljlwx¿ tyf ;fj{hlgs lgdf{0f sfo{x¿df ;+:yfut x'Fb} uO/x]sf] n]gb]gsf ljifox¿ ;zQm eP/ p7fpg ;lsGYof] . t/ ;dfTg k'Uof] k|d'v k|ltkIf– zfxL g]kfn jfo';]jf lgudsf] …nfp8f Pc/Ú ljdfg ef8f k|s/0f .

;Qfwf/L bn Pj+ k|d'v k|ltkIfsf aLr rfn' cGt/åGåsf] aLp k/f]If ¿kdf h];'s} eP klg ;txdf b]lvPsf] sf/0f ljdfg ef8f k|s/0f ePsfn] o;nfO{ ;/;tL{ x]g'{ h?/L x'G5 . o; k|s/0fdf …z'enfeÚ sf] v]n ePsf] 5 jf 5}g eGg] lgSof}{n ug]{ sfd e|i6frf/ Pj+ clVtof/ b'?kof]usf] cg';Gwfg ug]{ OsfOx¿sf] xf] . bf]ifL 7Dofpg] / ;hfo lbg] :jtGq Gofokflnsf 5 d'n'sdf . hg:t/df cg'udg / ;"rgf k|jfx ug{ ;zQm ldl8of / gful/s ;d"xx¿ 5g\ . clg, lsg x]lnof] g]skf -Pdfn]_ plDsg} g;Sg] o; bnbndf < ;fj{hlgs hfgsf/Ldf cfPsf nfp8f Pc/ ;DaGwL ;"rgf s]nfpFbf :ki6 b]lvG5, o; dfldnfdf :jo+ k|wfgdGqLsf] ;+nUgtfsf] k|df0f kl/l:ylthGo ¿kdf klg ;fx|} uf}0fh:tf] 5 . ljb]zL d'b|f :jLs[lt lbg] dlGqkl/ifbsf] a}7ssf] cWoIftf ug]{dfly ;Dk"0f{ sfo{jfxLsf] bf]if yf]kg{ vf]Hg' TofGb|f]nfO{ tGsfpg vf]Hg' afx]s s]xL xf]Og .

c¿sf] rfndf kmF:g k'Ug' g]skf -Pdfn]_ sf nflu gofF s'/f] rflxF xf]Og .  @)$* ;fntfsf k~rfotL tTjx¿sf] pS;fx6df nfu]/ ljWj+;s sd{rf/L cfGbf]ngsf] g]t[Tj ug{ k'Ubf g]skf -Pdfn]_ o;} u/L kmF;]sf] lyof] . clxn] h:t} eTsfOPsf lyP ;8sk]6Lsf /]lnËx¿ . hn]sf lyP df]6/–df]6/;fOsn . /, cfuf] nufOPsf] lyof] 6]lnkmf]g :jLr aS;x¿df . cfkm" if8oGqsf/L cfGbf]ngdf kmF:g k'u]sf] cg'e"lt x'g nfu]sf] a]nf;Dd g]skf -Pdfn]_ sf] 5lj w]/} w'ldn eO;s]sf] lyof] . hglgjf{lrt ;/sf/sf] lj/f]wdf ;~rflnt sd{rf/L cfGbf]ng sf08df d'l5Psf] dxFuf] d"No r'sfpg' k¥of] kl5 g]skf -Pdfn]_ :jo+ ;/sf/df k'Ubf . p;Fu g]kfnsf] o; c/fhs ;+oGqnfO{ lgoGq0f ug{ ;Sg] g}lts an g} afFsL lyPg . g]skf -Pdfn]_ df cfPsf] ljrngsf] aLp sd{rf/L cfGbf]ngtfsf /f]lkPsf] lyof] eGg] cfef; pQm kf6L{s} sltko sfo{stf{x¿df c‰} klg 5 .  

p2]ZoxLg lj/f]w

g]kfn sDo'lg:6 kf6L{sf] :yfkgf lj=;+= @))% ;fndf g} eO;s]sf] eP tfklg To;nfO{ ;8ssf] c/fhs cfGbf]ngsf/Lx¿af6 ;bgsf] g]t[Tjdf k'¥ofpg] >]o g]kfnL sfª\u|];sf g]tf nf}xk'?if u0f]zdfg l;+xnfO{ lbP x'G5 . lj8Dagf h:tf] nfUnf, t/ ;To hlxn] klg sNkgf eGbf cgf}7f] x'G5 .

lj=;+= @)$^ sf] hgcfGbf]ngdf ;fd]n x'g] zt{sf] ¿kdf u0f]zdfgåf/f t]:of{OPsf] dfusf sf/0f 5l/P/ /x]sf sDo'lg:6 36sx¿dWo]sf k|efjzfnL ;d"xx¿sf] jfddf]rf{ ag]sf] lyof] . ToxL sfnfGt/df Pp6f k|efjzfnL ;dfhjfbL zlQmsf] pbosf] sf/s aGof] . /, hgcfGbf]ngsf] ;kmntf kZrft\ g]skf -Pdfn]_ sf] u7g eof] .

sf/s hf];'s} eP tfklg g]skf -Pdfn]_ nfO{ ljZj ;dfhjfbL lIflthdf rDsfpg] stf{ eg] sd/]8 dbg e08f/L lyP . g]kfnsf] /fhgLlts cfsfzdf pNsf h:tf] pbo / cj;fg ePsf sd/]8 dbgn] ;+;f/el/ g} x|f;f]Gd'v ;dfhjfbL cfGbf]ngnfO{ cfzfsf] l‰Nsf] b]vfPsf lyP . ;Qf;Lg …;GtÚ k|wfgdGqLnfO{ r'gfj x/fPsf sf/0f dfq pgL 6fOd / Go"hjLs sf ;dfrf/ aGg k'u]sf lyPgg\ . pgsf] pbo, ljhof]Gdb k"FhLjfbnfO{ Pp6f ;Gb]z lyof]M ljsNk afFsL 5 c‰} klg t];|f] ljZjsf d'n'sx¿df .

sd/]8 dbgn] k|ltkfbg u/]sf] hgtfsf] ax'bnLo hgjfb -hah_ ;dfhjfbL h8;"qx¿sf] k'g/fj[lQ geP/ ablnPsf] /fli6«o–cGt/f{li6«o kl/j]zsf] kl/k|]Ifdf Pp6f sNkgfzLn Pj+ /rgfTds cjwf/0ff xf] . o;} j}rfl/s ann] xf] g]skf -Pdfn]_ ;+;bLo Joj:yf cGtu{tsf] Pp6f k|efjzfnL /fhgLlts zlQm aGg ;s]sf] . g]skf -Pdfn]_ nfO{ ;Qf;Lg g} agfpg] >]o k'gM u0f]zdfgnfO{ hfG5, h;sf] …lul/hf k|j[lQ x/fpmÚ cleofgn] ubf{ lj=;+= @)%! sf] k|ltlglw;efsf g]tf aGg k'u]sf lyP sd/]8 dgdf]xg clwsf/L . t/ Tof] a]Un} k|;Ë xf] .

lgikIf ¿kdf d"NofÍg ubf{, g]skf -Pdfn]_ sf] gf} dlxg] cNkdtsf] ;/sf/n] ;sf/fTds kl/jt{gsf ;Í]tx¿ glbPsf] lyPg . ef/t;Fusf] ;DaGwdf k'glj{rf/, ufpF ljsf; ;ldltx¿sf] e"ldsfsf] k'gn]{vg tyf j}b]lzs ;xof]usf] pkof]usf] k'g/fjnf]sg– cf;nfUbf kfOnfx¿ lyP Pp6f ;dfhjfbL ;/sf/sf . sfnf] af]sfsf] cfnf] /ftf] /utdf 6]Sb} afn'jf6f/ k|j]z u/]/ sd/]8 dgdf]xgn] wd{eL? g]kfnL ;dfhnfO{ sDo'lg:6x¿ wd{÷k/Dk/f lj/f]wL xf]Ogg\ eGg] :ki6 ;Gb]z lbPsf x'g\ . ?= !)) g} lsg gxf];\ a[4eQfsf] cjwf/0ffnfO{ Jojxf/df ptf/]/ o;n] cfˆgf] ;dfhjfbL rl/q /fd|};Fu k|s6 ug{ vf]h]sf] xf] . t/ l5§} kmF:of] g]skf -Pdfn]_ sDo'lg:6 h8;"qjfbL dxTjfsf+Iffsf] e'Fj/Ldf .

k|hftGqsf] Pp6f cfsif{s kl/efiff xf]– of] ;xdlt vf]Hg] ;aeGbf k|efjsf/L /fhgLlts Joj:yf xf] . g]skf -Pdfn]_ sf] cNkdt ;/sf/ u7g ePkl5 ;/sf/ k|d'vsf ¿kdf b]zaf;Lsf gfddf lbPsf] ;Gb]zdf -!$ dª\l;/, @)%!_ k|wfgdGqL dgdf]xg clwsf/Ln] oxL k|hftflGqs k|lta4tf bf]xf]¥ofPsf lyP— æ/fli6«o ;xdltsf] cfwf/nfO{ alnof] agfOg] 5 .Æ x'g k'Uof] To;sf] 7Ls pN6f] . /fli6«o ;+/rgfx¿df cfˆgf] Psn ks8 sfod ug]{ Ps;"qLo cleofgdf nfu]sf] Pdfn]sf] cNkdtsf] ;/sf/n] ;+;b eË u/]/ dWofjlwsf] 3f]if0ff u¥of], / ;jf]{Rr cbfntaf6 To; l;kmfl/zsf ljk/Lt lg0f{o cfPkl5 ;/sf/ lj36g eof] . clg zd{gfs /fhgLlts ;dLs/0fx¿sf] b'ef{Uo v]Kg' k¥of] /fi6«n] . Pdfn]n] Gofokflnsfsf] lj/f]wdf ;8sdf cf]n]{/ ;fv u'dfof], k"j{k~rx¿;Fu ;/sf/ agfP/ gfd 8'afof] . dfcf]jfbLx¿sf] r'gf}tL ;fdgf ug{ g;Sbf o;n] cfˆgf] cflwsfl/stfnfO{ ;d]t lgisnÍ /fVg ;s]g .

g]skf -Pdfn]_ sf] clxn]sf] p2]ZoljxLg lj/f]w sfo{qmdnfO{ Pp6f /fhgLlts bnn] cfˆgf] e"ldsf vf]hL ul//x]s} ?kdf x]l/g' kb{5 . sd/]8 dfwjsf] lj/f]w cleofgsf] Pp6} nIo 5, pgs} zAbdfM k|wfgdGqLsf] /flhgfdf . t/ pgn] s] k|i6\ofpg ;s]sf 5}gg\ eg] of] sfo{gLlts Psn nIosf] /0fgLlts /fhgLlts p2]Zo s] < clxn]sf] cj:yfdf lul/hfk|;fbsf] 7fpFdf g]kfnL sfª\u|]; leq}af6 s'g} …pl7hfÚ k|;fbnfO{ pEofP/ Pdfn]nfO{ /fhgLlts nfe x'G5 eg]/ sd/]8 dfwjsf r]nfx¿nfO{ g} ljZjf; 5}g .  o;n] hgtfnfO{ /fxt k'U5 egf}F eg] klg To;df lglxt :jfy{ ePsf JolQmx¿ afx]s c¿ s;}nfO{ kTof/ 5}g . To;}n] cGof}nu|:t 5 g]skf -Pdfn]_ sf] ;8s lj/f]w, cGodg:s 5g\ ltgsf sfo{stf{x¿ . /, lg/k]If 5 hg;d'bfo .

g]skf -Pdfn]_ sf] jt{dfg h8tfnfO{ b'ef{Uok"0f{ lsg dfGg' k5{ eg] of] d'n'ssf] Pp6f k|efjzfnL /fhgLlts zlQm xf] . of] tYonfO{ p;sf k|v/ lj/f]wLx¿n] ;d]t :jLsf/ u5{g\ . ;/sf/df, k|ltkIfdf, ;bgdf, ;8sdf hxfF eP klg g]skf
-Pdfn]_ sf] /fhgLlts pkl:yltnfO{ s;}n] klg pk]Iff ug{ ;Sb}g . aGb'ssf] uf]nLsf] cfjfh ss{z x'g] eP/ dfq xf] dfcf]jfbLsf] rrf{ rf/}lt/ ePsf], geP jf:tljstf s] xf] eg] cGt/f{li6«o ;dfhjfbL cfGbf]ngdf cfˆgf] 5'§} klxrfg agfpg ;kmn blIf0f Pl;ofdf olb s'g} /fhgLlts zlQm 5 eg] Tof] g]skf -Pdfn]_ g} xf] . o:tf] k|r'/ ;Defjgf ePsf] bn ha cfˆgf] zlQm ;fdflhs kl/jt{g tyf pTyfgdf gnufP/ lg/y{s ljjfbdf v]/ kmfNg yfN5, clg ;a}nfO{ lrGtf / ;s;s nfUg yfN5 g} .  

e"ldsfsf] vf]hL

g]skf -Pdfn]_ leq JofKt Jofs'ntf b'ef{Uok"0f{ xf]Ù t/ c:jfefljs eg] xf]Og . sd/]8 dbgsf] …hahÚ nfO{ kf6L{sf] 3f]lift gLltsf ?kdf :jLsf/ ul/P tfklg Pdfn]sf stf{wtf{x¿n] To;sf] d"ne"t ts{nfO{ cfTd;ft ug{ ;ls/x]sf b]lvFb}gg\ . sd/]8 dbg gfd"b ;dfhjfbL lrGts /f]hf nShdju{n] klxnf] ljZjo'4sf] ljeLlifsf kl5 JoQm u/]sf ljrf/x¿af6 slQsf] pTk|]l/t lyP eGg] s'/f ;fj{hlgs ePsf] 5}g, t/ sd/]8 /f]hfsf] l6Kk0fL, …;dfhjfbL k|hftGqsf kIfw/ / o;sf g]tfx¿sf] d'Vo lhDd]jf/L xf] 36gfqmdsf ;fy gl3l;|g', a? Tof] eGbf cufl8 a9]/ 36gfk|j[lQsf] eljiojf0fL ug{ ;Sg' / ljsf;sf] qmdnfO{ tLj|t/ t'Nofpg'Ú sf] k|efj …hahÚdf :ki6 b]Vg ;lsG5 . oxL efjgfnfO{ k|ltlalDat ub}{ k|wfgdGqL eO;s]kl5 Psk6s sd/]8 dgdf]xgn] :jLsf/ u/]sf lyP, gfpFdf ;j{;QfjfbL sDo'lg:6 sfod /x] klg Jojxf/df eg] g]skf -Pdfn]_ ;dfhjfbL k|hftflGqs kf6L{sf] ¿kdf :yflkt eO;s]sf] 5 . gfd km]g]{ rrf{ klg rNof] Pstfsf . t/ sfo{stf{x¿sf] ;+j]bgzLntfn] ubf{ To;} ;]nfof] Tof] .

eljiod'vL …hahÚ sf] /fhgLlts cjwf/0ffsf ljk/Lt Pdfn]sf g]tf–sfo{stf{x¿ c‰} klg ljqmdfAbsf] aL; / tL;sf bzsx¿df k|rlnt k|ltlqmofTds lj/f]wsf z}nLx¿af6 plDsg ;s]sf 5}gg\ . cy{xLg h'n';n] pRr p2]ZonfO{ xf:of:kb agfpF5 eg] 9'Ëf xfGg] hdftn] kl/jt{gsf/Lx¿nfO{ ab\gfd u5{g\ . eljiod'vL /rgfTds lj/f]wsf] z}nL j}rfl/s / :j?k ljsNk k|:t't ug]{ k|sf/sf] x'g' kb{5 eGg] cfTd1fg krf;sf] bzssf] z'?d} eO;s]sf] lyof] cGt/f{li6«o ;dfhjfbL cfGbf]ngnfO{ . t/ Oltxf;af6 pDsg g;s]sf] Pdfn] k6s–k6s pxL ljWj+;s ljb|f]xsf] dlSsO;s]sf] 8f]/Ln] kf;f] yfKg] uNtL ub}{5 . of] kf;f]df pm cfkm}F kmFl;;s]sf] eP tfklg r]t v'n]sf] 5}g .

k|wfgdGqL lul/hfk|;fbsf] cg'dfgdf cfˆgf sfo{stf{x¿ ge8\lspg\ eg]/ Pdfn]n] clxn]sf] lj/f]w sfo{qmd NofPsf] x'g ;S5 . t/ Tof] cg'dfg olb ;To xf] eg] d'n'ssf] ;aeGbf k|efjzfnL /fhgLlts zlQmn] kl/jt{gsf] k|j[lQ 7Dofpg g;s]sf] eG7fGg' k5{ . j}rfl/s pmhf{ lagfsf] lj/f]w / ljsNk/lxt ljkIf c/fhs x'g a]/ nfUb}g . cfh ;fOsnnfO{ nfQL xfGg]n] ef]ln df]6/;fOsndf cfuf] nufpF5, kl;{ df]6/ afN5 . cfh 9'Ëf xfGg]n], ef]ln n¶L ;dfpF5, kl;{ aGb's p7fpF5 . To;kl5 ad kmfNb} cfTd3ftL ljWj+;s b:tfdf ;fd]n x'g hfG5 . o:tf] clgolGqt gk'+;s cfqmf]zn] ljWj+; dfq u5{, ;dfhjfbn] kl/sNkgf u/]sf] k|ult / lgdf{0fnfO{ slQ klg ;3fpFb}g . /, To:tf] ljgf;sf/L k|lt:kwf{df Pdfn]n] dfcf]jfbLx¿nfO{ pl5Gg g;s]/ a? p;sf] ;xfos zlQmdf ?kfGtl/t x'g]5 .

k|Zg p7\5 k|lt/f]wsf] :j?k s] t < pQ/x¿ …hahÚ af/]sf 5nkmnx¿d} 5/ki6 5g\ . dxfTdf ufGwLsf] efiffdf eGg] xf] eg] ;dfh / b]zn] vf]h]sf] kl/jt{gsf jfxs aGg ;Sg' kb{5 ;fdflhs cu'jfx¿ . lj/f]w sfo{qmdsf] kl/0ffd;Fu s'g} jf:tf x'Fb}g . hals k|lt/f]w ;a} vfn] ;sf/fTds Pj+ gsf/fTds c;/af/] ;hu / ;r]t x'G5 .

g]kfndf …df]8nÚ af/] a/f]a/ rrf{ x'g] ub{5 . ;dfhjfbLx¿ :SofG8]ljog df]8nsf s'/f u5{g\ . sDo'lg:6x¿ So"jf, pQ/ sf]l/of, r] u'e]/f / uf]~hfnf]af/] ukm 5fF6\5g\ . t/ Pdfn]n] l5d]sL ef/tsf] klZrd aËfn / s]/nfsf jfdkGyL cfGbf]ngx¿sf] t'ngf u/] k'U5 . glhssf] klZrd aËfnsf] …;Qf df]8nÚ sf] cfsif{0f hlt;'s} eP klg ;sf/fTds ;fdflhs kl/jt{gsf lbzfdf s]/nfsf sDo'lg:6x¿n] xfl;n u/]sf] pknlAwnfO{ rf}yfO{ ztfAbL;Dd zf;gdf /x]/ klg Hof]lt a;' / pgsf dltof/x¿n] 5'g ;d]t g;s]sf] cg'ejn] w]/} s'/f eGb}g / < a'y SofKr/ ug{ cufl8 ;g]{ aËfnL cfˆgf] ;/sf/af6 sfd} gu/L dlxg}lkR5] tna yfKg] clwsf/ dfU5 6«]8 o'lgogsf] gfpFdf eg] hgr]tgf hufpg ufpF ufpFdf k'Ug] s]/nfsf] jfdkGyL sfo{stf{ ;QfnfO{ a]jf:tf t ub}{g, t/ …;/sf/Ú cfˆgf] j[xQ/ p2]Zosf] Pp6f v'8\lsnf] dfq xf] eGg] s'/f klg pm la;{Fb}g . Pdfn]sf g]tf–sfo{stf{nfO{ sd/]8 dbgsf] …hahÚ af/] dgg ug{ cN5L nfU5 eg] aËfn–s]/nf 3'd]/ tL b'O{ ;dfh aLrsf] km/s x]/]/ cfP x'G5 .

ef]ln cfkm}F klg ;/sf/df hfg;Sg] ;Defjgf af]s]sf] k|d'v k|ltkIf gsf/fTds lj/f]wdf nfUg' x'Fb}g eGg] kfl08Tok"0f{ pkb]z 5fF6\g]x¿n] Ps k|sf/n] xf]RofPsf x'g\ Pdfn]n]nfO{ . d"n d'2f …k|tLIff/t ;/sf/Ú ?kL k|ltkIfsf] xf]Og . ax; ;sf/fTds jf gsf/fTds lj/f]wsf] :j?k af/]sf] klg xf]Og . d"n k|Zg xf] Pdfn]n] j}slNks kl/jt{gsf/L zlQmsf] e"ldsf :jLsf/ ug]{ ls gug]{ < o;} k|Zgsf] pQ/n] lgb]{lzt ug]{5 cfpFbf lbgx¿sf] /fhgLltnfO{ . s'g}a]nf g]kfnL /fhgLltsf vx/] dflgg] jfdkGyLx¿nfO{ /fli6«o d"nwf/sf] k|d'v zlQmsf] ¿kdf k|lti7flkt ug]{ g]skf -Pdfn]_ cfˆgf] a[xQ/ /fli6«o bfloTjaf6 klG5g ldNb}g . /, Tof] bfloTj xf]– ;/sf/df k'Ug] bfpdf dfq gclN‰P/ ;dfhdf kl/jt{g Nofpg] rfxgfsf nflu lqmofzLn /xg' . 

v]nsf] lgod

x/]s k6s aGb'ssf] uf]nLaf6 dfq ;Qf kl/jt{g x'g] ;j{;QfjfbL k|rngnfO{ k|lt:yfkg u/]sf] 5 dtaf6 ;Qfwf/LnfO{ x6fpg ;lsg] k|hftflGqs cEof;n] . ;Qf;Lgx¿sf] zjofqfsf] ;f6f] ljhoL bnx¿sf h'n'; lg:sG5g\ k|hftGqdf . t/ To;f] x'Fbfx'Fb} klg d"n ;ª\3if{ ;j{;Qfjfb / k|hftGq jf of] bn / pm bnsf aLr xf]Og . d"n o'4 xf] oyfl:yltnfO{ lg/Gt/tf lbg rfxg] zlQmzfnL ;fdflhs ;d"x / lg/Gt/ kl/jt{gk|lt ;dlk{t ax';ª\Vos hg;d"xsf aLr ;w}F rln/xg] n8fOF . of] o'4sf] n3'?k dfq xf]– ;Qfsf] v]n . c‰ ;Qfsf] v]nsf] n3'td k|lt?ksf ¿kdf lng ;lsG5 a'l4rfnsf] v]nnfO{ .

r];sf] v]nsf klg s]xL lgodx¿ x'G5g\, cGo h'g;'s} v]ndf eP ‰}F . o; v]ndf lgk'0ftf a9fpFb} n}hfg] Pp6} pkfo xf] cfkm"eGbf hfGg] / lgk'0f v]nf8L;Fu le8\g' . s'g} a]nf gfd"b r];sf v]nf8L /lx;s]sf sd/]8 dfwj eGbf a9L s;nfO{ yfxf xf]nf of] gfËf] ;To . t/ s'lGg s'g afWotfn] xf], v]ndf xf/]kl5– r];af]8{– a'l4rfnsf] lj;ft– g} pN6fOlbg] if8\oGq leq kmF:g k'lu/x]sf] x'G5 Pdfn] a]nfa]nfdf . o;sf] b'ik|efj ;Qfwf/L bnleq klg plQs} k5{ . ;Ifd k|ltåGåLsf] cefjdf p;sf] lgk'0ftfdf klg x|f; cfpFb} hfG5 / cGttM pm klg r];af]8{ kN6fpg] :t/d} ‰5{ . n3' ¿kdf xf/ / ;dk{0fsf] ;+:sf/ a;fNg pBt v]nf8Lx¿ s:tf of]4f ;fljt x'g] x'g\ kl/jt{gsf] bL3{sfnLg n8fOFdf <

g]skf -Pdfn]_ k+lQmleq j}rfl/s c:ki6tf, lglxt :jfy{x¿sf] v]n Pj+ dfcf]jfbL r'gf}ltsf sf/0f pTkGg jt{dfg cGof}nn] o; bnsf ;Defjgfx¿nfO{ cf]‰]ndf kf/] klg d]6fpg rflxF ;s]sf 5}gg\ . o;sf ;jn kIfx¿ ;fx|} rlDsnf 5g\ . ck]Iffs[t pHjn 5lj 5 Pdfn]sf] c‰} klg . ;+o'Qm ;/sf/tfsfsf abgfdLsf clwsf+z kf]sfx¿ af]s]/ g]skf -dfn]_ cnlUuP kl5 aNv' b/af/df nfu]sf bfux¿ s]xL d]l6g k'u] . h'‰f? sfo{stf{x¿sf] 7"nf] hdft 5, oBlk ltgnfO{ /]lnª pv]Ng] wGbfdf nufP/ ;/f;/ b'?kof]u ub}{5 g]t[Tj . g]kfnL sfª\u|];sf] ;txL Jojxf/sf sf/0f lalRsPsf a'l4hLjLx¿sf] cfzfsf] s]Gb| aGg k'u]sf] 5 Pdfn] . o;nfO{ a8f] /dfOnf] kf/fdf AofVof u5{g\ /ËsdL{–Joª\Uosf/ dbg s[i0f >]i7, æg]kfnL sfª\u|]; lrofkfgsf] lgDtf] k7fpF5, t/ k+lQmdf pEofP/ g]tfx¿nfO{ bz{g ug{ nufpF5 . ptf Pdfn]sf g]tfx¿ eg] k+lQma4 eP/ lgDtf dfGg cfPsfx¿sf] bz{g u5{g\ .Æ dfg g} geP klg sDtLdf lzi6tf;Dd vf]Hg] g]kfnsf a'l4hLjLx¿n] o;}sf/0f Pdfn]nfO{ u|fXo 7x/fO;s]sf 5g\ .

Pdfn]sf] ;aeGbf 7"nf] cfsif{0f xf] o;sf] o'jf g]t[Tj k+lQm . sd/]8 dfwj, sd/]8 v8\u, sd/]8 k|bLk jf sd/]8 O{Zj/df clxn] To:t} o'jf hf]z / pmhf{ 5 h:tf] ls ljZj]Zj/k|;fb, u0f]zdfg, ;'j0f{ / ;"o{k|;fbdf @)!% ;fntfsf lyof] . Pdfn]sf sfo{stf{ cfˆgf g]tfx¿sf cufl8 To;/L g} pleG5g\, h;/L s'g} a]nf /fdgf/fo0f, s[i0fk|;fb jf >Leb| pleGy]– ;Ddfgsf ;fy, t/ lg8/ eP/ . ‰08} hLjfZd -kmf]l;nfOH8_ eO;s]sf g]kfnL sfª\u|];sf g]tfx¿ gofF k':tf;Fu efjgfTds ;DaGw :yflkt ug{ c;dy{ x'Fb} uO/x]sf 5g\ . To;}n] eljiosf] cfzf xf] g]skf -Pdfn]_ . t/ To;f] x'gnfO{ p;n] cfˆgf] jt{dfgnfO{ ;+oldt ug{ ;Sg} k5{ .  

         
 
         

casf] af6f]

h8;"qjfbL sDo'lg:6x¿n] Pp6f ceb| pkdf bf]xf]¥ofpg] u5{g\, …;+;b af]sfsf] 6fpsf] ‰'08\ofP/ s's'/sf] df;' a]Rg] ynf] xf]Ú .  t/ o:tf] pkdf sd;]sd k|hftflGqs ;+;bsf lglDt ;'xfpFb}g lsgeg] ;+;b Pp6f o:tf] zfsfxf/L ;+/rgf xf] ls ToxfF df;'sf] b[i6fGt k6Ss} d]n vfFb}g . qmlds ;'wf/ / lg/Gt/ kl/jt{gsf] k|lqmof xf] ;+;bLo k|hftGq . o;n] tTsfn ;dfwfg kl:sFb}g . t/ k|fKt pknlAw eg] :6flngsf] ¿;, dfcf]sf] rLg, kf]nkf]6sf] sDaf]l8of / lsd On ;'Ësf] pQ/L sf]l/ofeGbf bLuf] x'G5 eGg] s'/fdf klg s'g} zÍf 5}g . tL 7fpFx¿df ;Qf jfdkGyLx¿sf] /x] tfklg hgtfn] /fxt eg] kfPgg\, bLuf] ;fdflhs kl/jt{g ePg .

csf]{ Pp6f s] b'xfO{ lbg] ul/G5 eg] hgcfGbf]ngsf] k|d'v zlQm /x]sfn] k|fKt k|hftGqsf] /Iff ug{ pBt x'g'k5{, g]skf -Pdfn]_ . t/ of] klg ldYof lrGtf xf] . e"ldsfaf6 lbUe|ldt ug]{ dfGotf xf] .

k|hftGq kl/is[t ub}{ n}hfg'kg]{ Joj:yf xf]– /Iff ug]{ rSs/df Psk6s ;+;bdf s';L{ xfgfxfg eof] eg] csf]{ k6s klg To:t} ug'{k5{ eGg] 5}g . cfbz{ k|hftGqn] slxNo} k"0f{tf k|fKt ug{ ;Sb}g . hlt hlt pknlAw xfl;n ub}{ uof] cfbz{ plQ g} z'4, c‰ z'4 aGb} hfG5 . /Iff xf]Og, a9fpFb} n}hfg'k5{ k|hftGqsf] ;Ldf .

g]skf -Pdfn]_ n] clxn];Dd clVtof/ ub}{ cfPsf] ;fdgfsf] /0fgLltn] ca oxfFeGbf cufl8 nfg ;Sb}g p;nfO{ . bnleqsf] cGt/åGånfO{ ;fDo kfg{ lj/f]wLx¿;Fu le8\g] gLltsf] pkfb]otf lyof] xf]nf, ca 5}g . lj/f]wL bn xf]Og, k|ltkIf aGg] ;sf/fTds e"ldsfsf] vf]hL ug'{kb{5 ca of] kf6L{n] . xfn;fn} /fhgLltdf lj/f]wL bnsf] e"ldsf af/] cf]xfO{of] :6]6 o'lgel;{6Lsf cg';Gwfgstf{x¿n] u/]sf] cWoogn] s] b]vfPsf] 5 eg] gsf/fTds k|j[lQ dfq cf}FNofO/fVg] lj/f]wLx¿sf] 5lj g} gsf/fTds aGg k'Ub5 . :ki6 pbfx/0f lbFb} eG5 cg';Gwfg, æe|i6frf/sf d'2fx¿ dfq p7fpg] lj/f]wL bn kSs} klg e|i6frf/df d'l5Psf] x'g'k5{ eGg] wf/0ff agfpg k'Ub5g\ dtbftfx¿ .Æ nfp8f, nfp8f eGb} rfOgf ;fpy j]i6 Pc/df uP/ 7f]lSsPsf] Pdfn]sf] lgoltsf] ;}4flGts JofVof t /x]5 lg /fhgLltzf:qdf .

/rgfTds k|lt/f]wsf tl/sfx¿ vf]Hg l9nf] x'Fb}5 Pdfn]sf nflu . /fhgLlts k|ltåGåLnfO{ kfF8]ufnL ug]{ d'vkqx¿ ca aGwg x'g\, ;xof]uL xf]Ogg\ . k|rf/ / ;bfrf/ 5'6\ofpg ;Ifd x'Fb}5g\ kf7s .

tfj]bf/L ug]{ eft[;+:yfx¿n] k]zfut ¿kdf k|lti7f cfh{g ug{ ;s]gg\ eg] tL cfkm" t lanfpF5g\ g}, dft[bnnfO{ ;d]t Iflt k'¥ofpg] 5g\ . /fhgLlts r]tgfj[l4sf nflu ca uLt ufP/ jf efif0f 5fF6]/ k'Ug] 5}g . kl/jt{gk|ltsf] k|ltj4tf pbfx/0f ag]/ k|blz{t ug'{kg]{5 . e|i6frf/sf] lj/f]w 6'Fl8v]naf6 dg gkg]{ hltsf] gfpF k9]/ x'g] 5}g . k|df0f t]:of{P/ klg k'Ug] 5}g . cfˆgf lqmofsnfkdf kf/blz{tf / ;fj{hlgs hLjgdf ;bfrf/sf] pbfx/0f aGg ;s] dfq ;Dej x'g]5 . g]tf–sfo{stf{ ;a}n] ;fdflhs kl/jt{gsf] ;+jfxs aGg'kg]{5 . kf7 l;sfpg] xf]Og, :jo+ kf7 aGg'kg]{5 .

blIf0fkGyL /fli6«o k|hftGq kf6L{, kl/jt{gsf] ;xhstf{ aGg'sf] ;f6f] oyfl:yltnfO{ dfq Jojl:yt ug{df /dfPsf] lg/k]If dWod dfuL{ g]kfnL sfª\u|]; / pu|jfdkGyL ljWj+;df ;+nUg dfcf]jfbLx¿ lqmofzLn /x]sf] jt{dfg /fhgLlts kl/j]zdf dWoeGbf b]a|]
-n]ˆ6–ckm–;]G6/_ df /x]sf] /fhgLlts bnsf] ¿kdf ax';ª\Vos g]kfnLnfO{ ;d]6\g ;Sg] ;Defjgf af]s]sf] kf6L{ clxn]sf] kl/k|]Iodf g]skf -Pdfn]_ g} xf] . t/ To;sf nflu o;n] v]nsf lgodx¿nfO{ kfngf ug]{ afgL a;fNg' kb{5 . p208tfnfO{ lgoGq0fdf /fVg l;Sg' kb{5 . …kxf8] k'/]tx¿sf] kf6L{Ú sf] 7Kkf d]6fpg hftLo, If]qLo / wfld{s ;dGjo ug{ l;Sg' kb{5 . kf/blz{tfsf] gf/f xf]Og, pbfx/0f aGg ;Sg' k5{ . kf7x¿sf] km]xl/:t nfdf] 5 . Pdfn] g]tf–sfo{stf{n] cfˆg} r'gfjL 3f]if0ffkqx¿ k9] x'G5, s] ug'{k5{ eGg] a'´gnfO{ . ;'wf/jfbL zlQmx¿nfO{ ;d]6\b} kl/jt{gsf/Lx¿sf] /fhgLlts g]t[Tj lng] ;fj{hlgs k|0f ul/Psf] 5 tL 3f]if0ffkqdf .

clxn] HjnGt k|Zg xf]M s] g]skf -Pdfn]_ n] Tof] ;a ug{ ;S5 h] p;n] ug'{k5{ < jf, pm h] ul//x]5 To;}df /dfO/xg] 5 ;w}Fel/ < oL k|Zgx¿sf] pQ/ Pdfn]sf g]tf sfo{stf{ afx]s c¿ s;}n] lbg ;Sb}g . t/ Oltxf; ;fIfL 5, ;fdflhs rfxgf / /fhgLlts kl/jt{gsf] lbzf / ult 7Dofpg g;Sg] /fhgLlts zlQmx¿ sfnfGt/df :jo+ kfvf nfU5g\ . g]skf -dfn]_ df uPsf Pstfsfsf gfd'b jfdkGyL g]tfx¿sf] jt{dfg xljutaf6 l;Sg ;Sg' kb{5 Pdfn]sf] g]t[Tjn] .

g]kfnL sfª\u|]; h:tf] ;D‰f}tfjfbL aGg Pdfn] ;Sb}g, aGg' x'Fb}g . dfcf]jfbLx¿ h:tf] ljWj+;s aGg vf]h] pm cfkm}F ljlng x'g]5 To; /utsf] gbLdf . /fk|kfsf k"j{k~rx¿ h:tf] k|ltudgsf nflu af6f] tof/ kfg{ ;d]t kl5 gx6\g] hdft ‰g\ x'g} ;Sb}g pm . aNntNn hgdt ;ª\u|xtfsf k~rx¿;Fu ldn]/ ax'bnnfO{ x/fpg] xltof/ aGg k'u]sf] snÍaf6 pDsg ;s]sf 5g\ sfd/]8x¿ . t/ g]skf -Pdfn]_ nfO{ g]skf -Pdfn]_ aGgaf6 s;}n] /f]ssf] 5}g, To; bndf JofKt h8;"q k|ltsf] df]x afx]s .

olt x'Fbfx'Fb} klg Pdfn] c‰} lg/y{s lj/f]wdf lsg clN‰/x]sf] 5 eGg] k|Zg hLjGt 5 . clxn]sf] ;/sf/ g} /lx/x] cfpFbf] r'gfjdf wfFwnL x'g] 8/n] Pdfn] cfqmfds ePsf] x'g;Sg] cg'dfg JoQm ug]{x¿ e]l6G5g\ . c¿ p2]Zox¿df g]kfnL sfª\u|];sf] cfGtl/s snxsf] cfuf]df £o" yKg', cfˆgf sfo{stf{x¿nfO{ h'‰f? agfO/fVg' tyf g]skf -dfn]_ nfO{ p2]ZoxLg ;fljt ug'{ /x]sf] x'g;Sb5 . t/ oL p2]Zok"lt{sf nflu s] clxn]sf] cfGbf]ngsf] :j?k pko'Qm xf] t < pNn]Vo ;ª\Vof -lxdfn sf] dt;j]{If0f cg';f/ #) k|ltzt_ df clgl0f{t /x]sf dtbftfx¿nfO{ cfslif{t ug{ Pdfn]n] ;+oldt k|lt/f]wsf] z}nL ckgfpg' pko'Qm x'G5 . Pdfn]sf] d"n dtfbftf cfwf/ lgDgdWod ju{ xf] . ljWj+;s Pj+ c/fhs lj/f]wn] of] ju{ lalRsg ;S5 . ;fob of] s'/fsf] x]Ssf xf]nf Pdfn]sf] g]t[Tj k+lQmdf ls p;sf] cbfnt lj/f]wL cfGbf]ngn] slt g/fd|f] Iflt k'¥ofPsf] lyof] kf6L{sf] 5ljnfO{ .

clxn]sf] kl/k|]Iodf Pdfn] h] x'g rfxG5, Totflt/ pGd'v dfq klg eOlbof] eg] Tof]eGbf 7"nf] s''/f c¿ s]xL x'g] 5}g . o;n] d"ne"t /fli6«o r'gf}tLx¿af/] cfˆgf] j}slNks ;f]rnfO{ ;lqmotfk"j{s hg;dIf Nofpg ;Sg'kb{5 . ef/t;Fusf] ;DaGwdf casf] lbzf s:tf] < sfd/]8 dgdf]xgsf] cj;fgkl5 cfTdLotfsf ;fy gofF lbNnL;Fu s'/f ug{ ;Sg] g]t[Tj s;sf] < cfly{s ljsf;sf nflu /fli6«o k"FhL kl/rfng / cGt/f{li6«o nufgL cfsif{0f ug]{ /0fgLlt s] < h8 ;dfhnfO{ ultzLn agfpg] af6f] s'g < ;fDk|bflos ;b\efj :yfkgf ug]{ r'gf}tL :jLsf/ ug]{ s;/L < oL k|Zgx¿ x'g\ /fhgLltsf] …u|]6 u]dÚ df h'´g'kg]{ . r];af]8{ / uf]6Lx¿ /lx/x];Dd csf]{ u]d lhTg] ;Defjgf hLjGt g} /xG5 . geP hËn, ;8s / ;bgkl5 ca s] < ca stf eGg] k|Zg g} 8/nfUbf] 5 . t/ g]skf -Pdfn]_ sf] o'jf g]t[Tjk+lQm clxn]sf] cwf]d'vL u'8fO{  -8fpgjf8{ l:k/n_ af6 plDsg cfkm}F ;Ifd 5 . To;df zÍf ug'{ eg]sf] d'n'ssf] /fhgLlts eljiodfly g} zÍf ug'{ xf] . kl/kSjtf eGg] s'/f g} o:tf] xf]Ù hlt k9] klg l;lsFb}g, k/]kl5 dfq hflgG5 .