;+;b, ;f+;b, e};L / k|hftGq

k~rfotn] lgb{nLotf / c/fhgLlts/0fsf] lglDt lbPsf] …ljsf;sf] nflu /fhgLltÚ eGg] gf/fn] /fk+;x¿nfO{ ljsf;sf] Ph]06 agfPsf] lyof] . k~rx¿n] z'? u/]sf] Tof] k/Dk/f ;dfKt x'g';§f clxn] ‰g\ alnof] ePsf] 5 . ;f+;bx¿ ljsf;] Ph]06 / lhNnfsf] ;d:of ;+;bdf e6\ofpg] Bf};] dfq ePsf 5g\ .

/3' kGt

;f+;b eO;s]kl5sf] s'/f xf] . cfˆgf] lgjf{rg If]qsf] Pp6f ufpFdf lbpF:ff]sf] a]nf PSn} lxFl8/x]sf] lyPF . cln k/af6 Pshgf ls;fg e}F;L 8f]¥ofP/ cfO/x]sf lyP . glhs} cfPkl5 bfDnf] ;lxt b'j} xft hf]8]/ pgL s/fP æxh'/ gd:sf/ ÛÆ
b'j} xft hf]8]/ gd:sf/ kmsf{pFb} d}n] eg]F æ;~r} x'g'x'G5 <Æ

æxh'/ d t ;~r} 5' t/ d]/f] e}F;L la/fdL eP/ kf] d 8'Ag] ePF . nf}g xh'/ s]xL g s]xL pkfo t ug}{k¥of] . C0f lnP/ lsg]sf] e}F;L s]xL u/L d¥of] eg] d]/f] t hxfh} 8'A5,Æ ls;fgn] cfˆgf] j]bgf kf]v] .
d Psl5g cndlnPF . s] hjfkm lbg], tTsfn} dnfO{ ;'‰]g . d}n] s]xL hjfkm lbg g;s]kl5 ls;fgn] km]l/ eg] æxh'/ t ;f+;b kf], s]xL g s]xL t ug}{k¥of] ÛÆ

To:t} Ps lbg k'Nrf]ssf] cfˆgf] ;Dks{ sfof{nodf al;/x]sf] lyPF . d;Fu sfo{stf{ ;fyLx¿ ;lxt b'O{–tLg hgf k|fWofksx¿ klg x'g'x'GYof] . To;}a]nf b'O{hgf sfo{stf{x¿l;t Pshgf t]QL;–rf}tL; jif{sf] d}nf] kfOG6 / sldh nufPsf] dfG5] klg leq k;] .

æpxfFsf] s]xL ;d:of 5, ;dfwfg ul/lbg' k¥of] eGg'x'G5,Æ ;Fu} cfPsf sfo{stf{ ;fyLx¿n] eg]kl5 d tL JolQmlt/ kms]{F / ;f]w]F, æs] k¥of] eGg';\ t ÛÆ ælaTof;} k¥of] lg xh'/, :jf:gL kf]On uO{, rf}k6 eof] .Æ sfof{nodf pkl:yt ;fyLx¿ 5Ss k/] / cln–cln d':sfP . dnfO{ eg] cK7\of/f] nfUof] . tTsfn} s'g} hjfkm cfPg . tnb]lv dfly;Dd p;nfO{ x]/]F . sn]6L k/]sf] cf]7, lg/fz / km'Ë p8]sf] cg'xf/ . Tof] :jf:gL kf]On uPsL sf/0fn] ls+st{Joljd"9 ePsf] dfG5]nfO{ s] eGg] <

Pslbg Pshgf ls;fg 3/d} cfP / lhNnf cbfntdf km};nf x'g} nfu]sf] cfˆgf] hUuf;DaGwL d'2fdf GofofwLznfO{ lhtfOlbg elglbg' k¥of] eg]/ af/Daf/ bjfj lbg yfn] . pgsf] af/Daf/sf] cfu|xnfO{ klg d}n] :jLsfg{ g;s]/ c;dy{tf hgfPkl5 pgL lgs} lrQ b'vfP/ kms]{sf lyP .

;f+;bn] eg]kl5 d'2f lhltG5, k|df]zg x'G5, hflu/ kfOG5 . ;f+;bn] rfXof] eg] ufpFdf ah]6 cfpF5, df:6/sf] sf]6f :s"ndf cfpF5, eTs]sf] s'nf] aG5 . ;f+;bn] elglbof] eg] km]n ePsf] 5f]/f]nfO{ l/6f]6lnªdf kf; u/fpg ;lsG5, sfd gkfPsf s]6fx¿nfO{ hfkfg, cd]l/sf / c/alt/ k7fpg ;lsG5 . ;f+;bn] vf]lhlbof] eg] t?gL 5f]/LnfO{ hflu/ / nfossf] HjfOF km]nf kfg{ ;lsG5 . ;f+;bn] bu'/Llbof] eg] An8Aofª\saf6 /ut kfOG5, lj/fdL c:ktfndf t'?Gt} egf{ x'G5 . ;f+;bn] eg;'g ul/lbof] eg] Aofª\saf6 C0f kfOG5, Aofh dfkmL x'G5 . 9n 5}g eg], wf/fdf kfgL cfpFb}g eg], ;8sdf kLr 5}g eg] ;f+;bnfO{ ‰kfg'{k5{ .

w]/} hgtfn] o:t} a'‰]sf 5g\, To;}n] ;f+;bn] dfnkf]t sfof{nodf l;kmfl/; ug{ k'Ug'k5{, e"ld;'wf/ sfof{nodf eg;'gsf] nflu bu'g'{k5{ / k'ln;n] y'g]sf dfG5] 5'6fpg s'b\g'k5{ . p;n] s'g} dnfdL 5'6fpg'x'Fb}g, s'g} 7fpFdf hGtL aGg la;{g'x'Fb}g, kf:gL / a|taGw dfq xf]Og, ;Ktfx / ;Togf/fo0fsf] k"hf ;d]t 5'6fpg'x'Fb}g .

…Pp6f hfaf] hflu/ v'jfpg g;Sg] ;f+;b s] ;f+;bÚ hflu/ gkfPsf] sf]xL s'n{G5 . æTolt ;?jf ulb{g' eg]sf] klg ePg . olt klg ug{ g;Sg] s] ;f+;b ÛÆ eg]sf] 7fpFdf ;?jf gkfPsf] s'g} sd{rf/L hlËG5 . æ5f]/f]nfO{ 8fS6/L k9\g] Knfg ldnfOb]pm eg]sf] t ;lSbg eG5 . s] vfg o;nfO{ ef]6 lbg" .Æ s'g} cleefjs ;f+;bnfO{ ;/fK5 . æxg s:tf] alhof /}Ú5 of] ;f+;b . dxfsf] nf]eL /}Ú5 lg xf] . xfd|f] …zf]Ú sf] xhf/ xhf/ hfg] bzj6f l6s6 lsGb] eg]sf] t k};f 5}g kf] eG5 . csf]{kfln r'gfjdf ef]6 dfUg cfof] eg] aËf/f ‰fg'{k5{ o;sf] .Æ ev{/} vf]n]sf] s'g} kk Aof08n] ug{ nfu]sf] sfo{qmdsf] xhf/ ?k}ofF uf]6fsf] bz cf]6f l6s6 lsGg k};f 5}g eg] jfkt ufnL vfg afWo x'G5 ;f+;b .
;+;bdf vfnL b]lvPsf s';L{x¿sf] af/]df l6Kk0fL ub}{ cvaf/x¿ ;f+;bx¿ ;+;bdf a;]gg\, ;+;bsf] sfddf Wofg lbPgg\ eg]/ l6Kk0fL u5{g\ . t/ ;bg rln/x]sf] a]nfdf g} ;f+;bx¿ 8]lnu]zg lnP/ dGqfno wfO/x]sf x'G5g\ . :s"nsf] nflu df:6/ sf]6f dfu ul/Psf kqx¿, s'nf]sf] lglDt n]lvPsf lgj]bgx¿, lgjf{rg If]qsf] ljsf; lgdf{0fsf of]hgfx¿ lnP/ dGqfno–dGqfno wfO/x]sf x'G5g\ . ;bg rn]sf] a]nfdf dGqLaf6 s]xL sfd u/fOof] eg] dfq} sfd eof], ;bg ;lsgf;fy t dGqLx¿ ;f+;bsf] 5]pdf kg{ klg ufx|f] dfG5g\ eGg] ;f+;bx¿nfO{ yfxf 5 . To;}n] h'ga]nf ;+;b rln/x]sf] x'G5 Tolt g} a]nf lhNnfaf6 k|ltlglw d08n cfpg] / ;f+;bn] dGqfno wfpg] sfd a9L x'G5 . clg ;+;bsf] s';L{ vfnL x'g' s'g} c:jfefljs sfd eof] / <

clxn]sf clwsf+z g]kfnL ;f+;bx¿ ax'bnLo Joj:yfsf ljwfosx¿ x}g lgb{nLo k~rfotL Joj:yfsf …/fli6«o k~rfotsf ;b:ox¿Ú x'g afWo 5g\ . k~rfotn] k~rfotlj/f]wL /fhgLlt;Fu ljrf/sf cfwf/df n8\g g;s]kl5 …ljsf;sf] nflu /fhgLltÚ eGg] Pp6f gf/f lbPsf] lyof], ToxL gf/faf6 clxn]sf ;f+;bx¿ klg kLl8t x'g' kl//x]5 . k~rfotn] c/fhgLlts/0fsf] nflu, lgb{nLotfsf] nflu lbPsf] …ljsf;sf] nflu /fhgLltÚ eGg] gf/fn] /fli6«o k~rfot ;b:ox¿nfO{ ljsf;sf] Ph]06 agfPsf] lyof] . af6f] Nofpg], k'n Nofpg], lah'nL Nofpg], :s"nsf 5fgf 5fpg], hflu/ Vjfpg], cflb sfd h;n] a9L ug{ ;Sof], To;}n] ef]6 kfpFYof] . To;}n] To;a]nf k~rx¿n] To:t} u/] . k~rx¿n] z'? u/]sf] Tof] k/Dk/f ;dfKt x'g';§f clxn] ‰g\ alnof] eof] . ;f+;bx¿ ljsf;] Ph]06 / lhNnfsf] ;d:of ;+;bdf e6\ofpg] Bf};] dfq eP . s'nf], k}gL, wf/f, af6f]–3f6f] / hflu/sf s'/f af]Sg] el/of dfq eP .

g]kfnsf] ;+ljwfg @)$& / ax'bnLo Joj:yfn] clxn]sf ;f+;bx¿af6 …ljsf;] Ph]06Ú sf] e"ldsf vf]h]sf] 5}g . ;f+;bx¿ sfg"g lgdf{tf x'g\, ljwfos x'g\ To;}n] pgLx¿sf] d"n sfo{ynf] ljwfog;Fu ;DalGwt If]qx¿ x'g\ . ljw]osx¿ k9\g', agfpg', /fhgLlt / zf;g;Fu ;DalGwt s'/fx¿df s]lGb|t eP/ nfUg' pgLx¿sf] d"n sfd xf] . t/ oxL sfd rflxF ;f+;bx¿n] yf]/} ug]{ u5{g\ . pgLx¿n] ljwfossf], sfg"g lgdf{tf / gLlt lgdf{tfsf] dfq e"ldsf v]Ng'kg]{ xf] t/ ;a}eGbf a9L e"ldsf rflxF pgLx¿ ljsf;] Ph]06sf] v]ln/x]5g\ . To;}n] ;+;bn] kf; u/]sf ljw]osx¿df tTsfn} uNtL b]vf k5{, / kfl/t eO;s]sf, sfg"g alg;s]sfx¿df klg l56l56f] ;+zf]wg cfpF5 .

r'gfjdf p7\bf g} ;f+;bsf] pDd]bjf/ x'g] JolQmn] st} k'n agfpg], st} :s'n agfpg], st} df]6/af6f] Nofpg], st} c:ktfn agfpg], st} vfg]kfgL / 9n n}hfg], st} Sna ejg agfOlbg] h:tf cg]sf}F afrfaGwg u/]sf] x'G5 . ha pm lht]/ cfpF5, ;+;bsf] z"Go ;do / ljz]if ;dodf ltgs} af/]df af]ln/x]sf] x'G5 . To;/L af]Ng'sf] d"n tfTko{ ;f+;bn] cfkm"nfO{ hf]ufpg] k|oTg xf] . p;n] afrfaGwg u/]sf ;a} 7fpFdf g t k'n k'U5 g t af6f], :s"n / x]Nykf]i6 g} k'U5 . of] s'/f yfxf x'Fbfx'Fb} klg pm af]N5 / p;n] af]n]sf] s'/f /]l8of] / uf]/vfkqdf cfpg} k5{, lsgeg] ha pm lhNnf kms{G5 To;a]nf s] u¥of} v} eg]/ ;f]Wg] dtbftfnfO{ sd;]sd d}n] ;+;bdf cfjfh p7fPsf] 5', /]l8of]n] eg]sf] ;'Gof} xf]nf eg]/ cfZj:t kfg{ rfxG5 . ;f/df eGbf of] Ps k|sf/sf] 5n ePsf] 5 .

;+;b / ;f+;bnfO{ x]g]{ ;fdfGo hgtfsf] dfq xf]Og k9]n]v]sf / a'l4hLjLx¿sf] klg cgf}7f] b[li6sf]0f e]l6G5 . d}n] cfkm"eGbf w]/} hfGg];'Gg] / ljåfg\x¿af6 klg ;+;bsf] af/]df cgf}7f] l6Kk0fLx¿ ;'g]sf] 5' . cfˆgf] If]qsf ljåfg\, lj1 / ljz]if1x¿n] ;d]t ;+;bleq af]n]sf], v]n]sf] dxŒjk"0f{ e"ldsfsf] cfwf/df xf]Og cfkm"nfO{ e]6\g cfof] ls cfPg, 9n / kLrsf s'/f p7fof] ls p7fPg, cfkm"n] eg]sf sfdx¿ ul/lbof] ls ul/lbPg eGg] h:tf cfwf/df ;f+;bx¿ af/] wf/0ff agfpg] u/]sf 5g\ . s'g} ;f+;bn] d ljwfos x'F, sfg"g lgdf{tf x'F, To;}n] dnfO{ ljsf; lgdf{0fsf af/]df srsr gu/ eGg] xf] eg] ;aeGbf klxn] p;}sf] kf6L{sf sfo{stf{n] p;nfO{ …To;f] eP tF r'gfj gn8Ú eg]/ eG5g\ . clxn] ToxL JolQm ;kmn ;f+;b xf] hf] ;aeGbf w]/} dfG5] e]6\g ;S5, cfˆgf] lgjf{rg If]qdf w]/} of]hgf n}hfg ;S5, w]/} sfo{stf{nfO{ hflu/ Vjfpg ;S5, cfkm"n] eg]sf] g6]g]{ jf lj/f]wLnfO{ k|zf;gnfO{ xft lnP/ tx nufpg ;S5 .
;+;bLo bnsf] sfof{nodf cfP/ ;f+;bnfO{ e]6] ‰kfg]{, cf}iflw vr{ dfUbf eg]sf] hlt k};f lbPg eg]/ ;f+;bnfO{ tyfgfd ufnL ug]{, …To;nfO{ ;f+;b agfpg Hofg n8fOof] clxn] rflxF b'O{–tLg xhf/ af6f] vr{ klg lbFb}gÚ eg]/ pk|mg] sfo{stf{ / dtbftfx¿ l;+xb/af/df k6sk6s e]l6G5g\ . s0ff{nL c~rn nufot sltko b'u{d c~rn / lhNnfsf ;f+;bx¿sf] t ‰g\ ljhf]u b]lvG5 . e]6\g cfPsfx¿nfO{ dlxgf}F kfn, oxfFaf6 g]kfnu~h;Dd Kn]g jf a;af6 k7fpm / ToxfFaf6 klg cf–cfˆgf] lhNnf 6]Sg Kn]g vr{ b]pm . o:tf kL8fx¿af6 x}/fg ;f+;bx¿ dlxgf gk'Ub} cfˆgf] k};f ;lsP/ ;fk6L vf]H5g\, lng ;lsg] hlt k]ZsL lnO;s]sf x'G5g\ t}klg vr{ wfGg ;Sb}gg\ . sfo{stf{ / hgtfsf ;d:of af]s]/ la/fdL lnP/, lgj]bg lnP/ kl;gf ‰fb}{ bu'l//x]sf x'G5g\ .

xfdL s'/f u5f}{F / ck]Iff u5f}{F la|l6; kfln{ofd]G6sf] h:tf], t/ xfd|f] ;fdflhs, cfly{s / /fhgLlts cj:yf stfstf ztfAbLcf}F kl5 /x]sf] oyfy{nfO{ la;{G5f}F . xfd|f] ;+;bn] ug'{kg]{ hlt sfd ug{ g;s]sf] xf]nf, ;f+;bx¿ x'g'kg]{ hlt uDeL/ gePsf xf]nfg\, pgLx¿sf] of]Uotf, Ifdtfdf sdL xf]nf . t/ ;+;bsf] cfnf]rgf j:t'lgi7 9Ën] eP/ ;'wfg]{ k|oTg slt ePsf] 5 < wf/f, af6f], :s"n / ‰f]n'Ë] k'nsf] dfq s'/f u/] eg]/ ;f+;bx¿nfO{ ufnL t ul/G5 t/ o:tf s'/fx¿ af]Ngaf6 pDsg] df}sf ;f+;bx¿n] lsg kfPgg\ eGg]tkm{ xfd|f] af}l4s / /fhgLlts If]qn] o;tkm{ slt Wofg lbPsf] 5 < xfd|f a'l4hLjL, /fhgLlts g]tf, sfo{stf{x? / ;r]t ;d'bfo g} xfd|f] /fhgLlts ljsf;df aGg'kg]{ hlt ;xof]uL aGg ;ls/x]sf 5}gg\ .

d]/f] cg'ejdf e}F;L lj/fdL eof] eg]/ ;f+;b;Fu pkfo ;f]Wg] ls;fg ;d:of xf]Og, :jf:gL kf]On uO{ eg]/ ?g cfpg] dfG5] ;d:of xf]Og, HjfOF / hflu/ vf]lhlbg cg'/f]w ug]{ dtbftf klg ;d:of xf]Ogg\ . tL ljr/fn] t ;f+;bnfO{ Pp6f …zlQmzfnLÚ …eg]sf] k'¥ofpg ;Sg]Ú dfG5]sf ¿kdf a'‰]sf 5g\, To;}n] ltgn] cfˆgf b'v];f] ;'gfpg' gfhfoh xf]Og .
jf:tjdf ;d:of k9]n]v]sfx¿sf], a'l4hLjL / ljåfg\x¿sf] ;f]rfOdf 5 . /fhgLlts kf6L{x¿, ltgsf g]tf / sfo{stf{x¿sf] lrGtg, tl/sf / Jojxf/df ;d:of 5 . r'gfjdf p7\g]–p7fpg], x'g]–gx'g] k|lt1f dtbftfx¿sf] ;fd' ug]{, k};fsf] vf]nf] aufpg], hflu/ VjfP/ sfo{stf{ agfpg] h] h:tf tl/sfx¿ 5g\, ltgn] jf:tjdf k|hftGqnfO{ alnof] aGg lbO/x]sf 5}gg\, c;n ;f+;bx¿ hGdfpg ;ls/x]sf 5}gg\ . ha;Dd /fhgLlts kf6L{x¿n] lxDdt u/]/ ;f+;bx¿ ljsf;] el/of xf]Ogg\, pgLx¿ ljwfos x'g\ To;}n] c;n ljwfos agfpg / /fd|f] ;+;b u7g ug{ ef]6 b]pm eGg] cleofg rnfpFb}gg\, To;a]nf;Dd xfd|f] ;+;b k|efjzfnL x'Fb}g . ha;Dd sfo{kflnsf cyf{t\ ;/sf/n] ;+;bk|lt pQ/bfoL x'g] ;+:s[lt / Jojxf/ b]vfpg ;Sb}g To;a]nf;Dd ;+;bn] /fd|/L sfd ug{ ;Sb}g . oL k|d'v s'/fx¿df ha;Dd xfd|f] af}l4s If]q, kf6L{x¿ / ;/sf/sf] Wofg hfFb}g l:yltdf kl/jt{g x'Fb}g .

xfd|f] k|hftGq / ;+;bnfO{ afFWg] bfDnf] ultnf xftx¿n] ;dfTg ;s]sf 5}gg\ . dfly pNn]v ul/Psf] ls;fg a"9fn] 8f]¥ofPsf] lj/fdL e}F;L h:t} ePsf] 5 clxn] xfd|f] ;+;b / xfd|f] k|hftGq .

-n]vs nlntk'/ If]q g+= # sf ;f+;b x'g'x'G5 ._